Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici Qvædam opuscula, artem medicam exercentibus utilissima : Vt Svnt, De Aqua & Aethere, De Cyna radice, seu de decoctis, nunc locupletatum & castigatum ; Consilium pro illustri Hieronymo Palauicino Principe Curtis Maioris, Difficultate spirandi laborante, Consilium pro Fluxu sanguinis coërcendo, Consilium pro Mantuano lepram patiente, Medicinae encomium : Præterea, Eiusdem in calumniatorem librorum de subtilitate, actio
Seite
23
Einzelbild herunterladen

de Aqua liber. 23 lædatur,& aqua ipſa poſſit eſſe frigidiſſima.

In uniuerſum uerò calidis tẽperamentis aqua utiliſſima eſt, dicente Hip

Calido tem⸗

pocrate ſexto Epidẽ. Calido natura refrigeratio, potus aqua quieſcere. Di⸗ beramems

ctum eſt aũt in Contradictionib.quonã pacto intelligatur à Galeno. Nũc uerð ſatis erit explicaſſe qd' ad pręſens attinetinſtitutum, ſcilicet quod aquę uſus tẽperaturas calidas in melius cõmutare poteſt, quaſdã uerò ita in me⸗ lius traducit, ut obeſas& corpulentas eas reddat& efficiat. In uniuerſum, aquæ uſus ſolum has quas Galenus refert calidas tẽperaturas, ſed etiam omnes uirium robuſtarum pleniores& meliores reddit. Dico puerorum omniũ& infantium& iuuenũ,& primi ſenij, quæ aut calidæ ſint adhuc, aut uiriũ ualẽtium. Solum ergo negabimus uſu purioris aquę primis ſenib ꝗimbecilles ſint& frigidę cum hoc naturę:atq; ultimis ſenib. quosomnes cõſtat liqdò uirium eſſe haud ualidarũ,& quib. obſtat uſus natura potior, ut ſuperius diximus. Sed nec; ullis horum ſanitate tuẽda uinum ſynce⸗ rum utile eſtuerum potius dilutum. Ita aqua multis ſe, ac fermè omnib. cõuenit, ac ſine uino: uinum nemini abſq; aqua, ſed& illa pauciſsimis

praæcitit.

ſi uſum, imò potius abuſum excipias. Hoc igitur credo fuiſſe, cui Maho⸗

metus proſpexit. Legum labores em̃ publicę utilitati cõſulunt,& ualetudi- ni maioris partis. omnium eorum eſt muneris, ſed medicorum po⸗ tius.Ita Moſes Iudæis ſuillas carnes prohibuit, ꝗd in elephãtiaſim gens illa propẽſa foret,& eadẽ cauſa cõcubitum in menſium fluxu. Lauari etiã præ cepit, quod ſint ſordidi natura, utpote colluuies ſeruorum Aegyptiorum. NYNvt uerò hyeme frigeas, lotio frigidæ cõſuetis plus ueſtib. ipſis pro⸗ deſt. Vnde Scoti ſylueſtres, cum ea regio ſit frigidior lõgẽ qᷓ; noſtra,& ipſi homines propemodũ nudi incedãt induſio& pallio tantum leui corpus ad genua uſqʒ uelãtes, nec etiã cincti, frigus hac arte depellunt. Vbi ſurrexe⸗ rint, manè frigida ſe mergunt totos:& ubi paululũ delituerint, emergẽtes ſtadij ſpacio currunt, atq́; ita tota die calent. Sed& hoc, ut dixi, aſſuetis ac omnino imbecillib. ad optime cõcoquendum facit. Et quanqᷓ; hocau⸗ xilium barbaricum& graue uideat᷑, pręterꝗᷓ quod utile ſit, ratione euidẽti ꝓbatur,& Hippocr. authoritate nobilitatur. Is etenim in libro de Veteri medicina, inquit: Affinia ſunt calor& frigus, atq;inuicẽ adeò cõmutabilia ut unum exaltero plerunq; oriatur. ſi quis niuẽ manib.cõceperit, poſtꝗ refrigeratus fueritincaleſcit:& ſi quis uento frigido ſimiliter ſe expoſuerit, paulo pòſtad locum tranſiens tepidum, calidior euadit. Accõtràò, ſi Soli pri us ſe exponat, indeq́; ad tepidiorẽ locum acceſſerit, refrigerabitur manife⸗ ſtè. Hæc eſt illius ſententia, quam ut uno uerbo cum uſu com plectar, con⸗ ſtat huic inniti experimento, quòd frigida exterius dum cutem ſtipant,& tutos nos ab externo frigore reddunt,& calorẽ intus cogunt. Calida uerò contrario modo,& calorem qui intus eſt exhalare cogunt,& apertis mea⸗

Erigorĩ ar⸗ cendo.

tibus corpus frigori excipiendo obnoxium reddunt. Vndenihilmagis Eigus pef mortiferum eſtᷓ; ab exercitatione frigori ſe exponere. Nam& calor coti⸗ Lannenn ceptus labore extrà progredi prohibeturà frigore,& meatibus apertis ob a*

calorem