Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici Qvædam opuscula, artem medicam exercentibus utilissima : Vt Svnt, De Aqua & Aethere, De Cyna radice, seu de decoctis, nunc locupletatum & castigatum ; Consilium pro illustri Hieronymo Palauicino Principe Curtis Maioris, Difficultate spirandi laborante, Consilium pro Fluxu sanguinis coërcendo, Consilium pro Mantuano lepram patiente, Medicinae encomium : Præterea, Eiusdem in calumniatorem librorum de subtilitate, actio
Seite
21
Einzelbild herunterladen

de Aqua liber. 21 quamuũis ab initio ſit difficile, longẽ eſt utilius,; ſit arduum. Eteniin ui⸗ ſum acuit, lachrymas ſiſtit, robuſtos efficit oculos,& eos ab omni fluxione immunes reddit. Memini cum eſſem iuuenis, inchoantẽ mihi lachrymarũ defluxum ſic cohibuiſſe. Quin etiã nuper cõmemorauimusſcilicet in- ſperſio frigidæ capiti,& balneumex tepida pedibus adhibitũ,& lotio ma⸗ nuum cum frigida à cibo, omnia hæc oculis conducunt,& ſunt ſalutaria. Ita multiplici modo aqua oculis confert, nec mirũ. philoſophi mediciq́; in hoc cõſentiunt, quòd oculi ſubſtantia aquea ſit. Quamobrẽ non eſtà ra tione alienum, ſimile iuuari à ſimili. Meminit huius præſidij, ſcilicet immer ſionis oculorum in aꝗᷓ Raſis. Verùm de balneis,& maximè pedum, quod Almi⸗ auocent atq; diuertant, modò aqua ſit calens, ſolum omnesautores te⸗ ſore cap. u. ſtantur, ſed ratio etiam ipſa ſuadet. 45

Eadem manuũ uultus ex frigida Iotio hominẽ exhilarat, recreatq́; ſ Pi zotio uultus ritus, colorẽ faciei meliorẽ efficit, pulchrioremq́; reddit. Aqua em̃ præter id e mamuũ er quod ſordes eluit, uapores& malos habitus expirare facit, caloremq́; intus as, a natiuum cogit. Vnde Auicenna:Faciẽ aqua frigida madefacere atq; inſper gere, uires recreat,& præcipuè deficientes ob febriũ æſtum.

Eadẽ ut hauritur puteis, naribus attracta uel tepida purgat pituitã olfa at ctum conſeru at immunem:frigidior uerò tepida cerebro utilis eſt, ipſumq́ʒ Seeneun 3 cõſirmat. Neq; em̃ par ratio cerebri lęſi& ſani,& eius cuius os fractum eſt, aut integrũ. Seruat& hæc cõſuetudo hauriendi aquam per nares hominẽ ab ozenæ& polypi periculo. Similiter& aures tepida aqua lauare atq; pur Qurilar eon gare à tinnitu ac ſurditate hominem præſeruat, ſed quo diligentius laue⸗ ſemandit. ris, eo diligentius eas ſiccare etiam oportet. Auxiliatur etia aqua uentri⸗ Ve nieloes culo, ſi quid aliud,& primum dum eum purgat, epota mane, indeuomitu ſeruando. reiecta. Educit em̃ bilem pituitamq́;,& ab omnib. fermè morbis hæc cõſue tudo præſeruat. Nec obſtat quicꝗᷓ niſi difficultas,& ſi homo uomere ſit aſſuetus. Cæterum res eſt mirabilis iuuamenti,& utiliſſima ſeruandæ ſani tatis& maxime imbecillibus intemperatis pauperibus& quibuſcunq; ne⸗ gocijs occupatis. Opportuniſsimum uerò eſtcum homo nauſeam ſentit, aut grauitatem in uentriculo, aut oris malum ſaporem, uel odorem, uel ſi⸗ tim, uel morſum in præcordijs& circa ſtomachum, tunc enim præſenta- neum eſtauxilium. educit enim bilem flauam, proprie per uomitum ð& pi⸗ tuitã tenuem& etiã craſſam,& acidum humorẽ. illum quoq; tẽperat, per inferna etiã atrã bilem. Scioq́; agnatum meum quadraginta perpetuis an nis hoc auxilio uſum, ſemper ualuiſſe, quãuis ſeptimeſtris eſſet, nec ſatis bo no regiminealioqui uteret᷑. Nec ſolũ recte ualuit, ſed bonũ habitum perpe⸗ tudð retinuit:nuncq; etiã ſanus uiuit, qʒuis ſexagenario maior, diluculo ſur gens, aeriq́;ſe exponens. Vndemale agunt medici, ſolum in omni uẽ triculi imbecillitate uina fragrantia exhibẽt, ſed etiã qui in plerisq; illa præ ferũt aquæ. ea imbecillitas trifariã cõtingere poſſit, natiui caloris de⸗ fectu, mala qualitateð alienę materię pñtia: in duob. ſemper caſib. uino a⸗ qua melior eſt. Nam ſi materia adſit, aqua illã magis detergit& pręparat&

: peraluum