de Aqua liber 3
urinas cient: ſin cyperus aut malabahrum uiſcera corroborabunt,& diſ- cutiẽt, ſpiritũq́; odoris ſuauitate cõmendabunt: ſin iuncus caput grauãt, ſomnũ conciliant, aluũ aſtringunt, urinã prouocant. Si plantago& nym phea immodicè refrigerabunt ſanguinẽ,& ſeminis profluuiũ cohibebũt. Si quis auerſis renibus curſum earum excipiat, renuũ caliditatẽ mitigabit, & morbos qui ex ea proueniunt tollet. Si harundines heriſipelas ſanabit epota, locoq́; ea abluto ſæpius:& uim habebitattractoriam. Demũ ſipipe ritis aut alia conſimilis diſſoluit flatũ,& uentriculo ac inteſtinis frigidita⸗ te laborantibus confert. Et uſus earum ſtrumis ac duritiebus ſalutaris eſt. Fadem quoq ratio& in alijs. Aquæ quæ ex oriente ad occidentem ferun tur ob id ſunt ſaluberrimę, quòd Solem perpetuo accipiant. Quę uerò ab
Aquat quæ medicatas efficiunt
Aqnarudiffe rentiæ ex de
occidente in orientẽ labuntur& ipſæ concoctæ atq́; ideò ſalubres. Minus fuau.
tamen, quia non adeò caleſcunt. Huius autem cauſa à nobis in Phyſicis declarata eſt. Quamobrem neque fontes ſub umbra arborum decurren⸗ tes licet gelidiores nec pręcipiti curſu deuoluẽtes aquas adeò ſalubres ſunt, ut qui in patentibus aruis leniter fluunt. nam hi licet calidiores, cum tamẽ Solem uehementius excipiant, concoquuntur aquæ melius, atq;ob id ſa⸗ lubrioreslongè. optimæ igitur quæ in umbra colliguntur, ſed tamen ex patulo fonte, ac qui longo itinere Solem expertus ſit. Præſtat em̃ aquam quæ à ſanis hauritur eſſe moderatè, frigidam non modicè. Peſsima uerò quæ è proximis montibus uenit,& ſub ſole colligitur, hæcenim neqʒ; leuis neq; ſuauis eſſe poteſt. Vnde cũ diu in uentriculo ſubſcederit, ꝑ aluũ excer nit᷑ tandẽ, ꝙ peſsimæ aquę ſignũ eſt. Nam optima calido tempore ſtatim ſudores profert:alijs tẽporib. urinã prolicit. Caue igitur ne collectã in Sole quæ per umbroſa defluxerit loca, pro optima deceptus habeas, ſed illius curſum qualis ſit conſidera. Et ideò Nilotica quamuis minimè Solem ex⸗ cipiat ab auſtro defluens, quia tamen totam permeattorridam terræzo⸗ nam& leniter fluit atque per terras optima. Cuius indicio eſt, quòdſo⸗ la hæc foſsis excepta quanquàm quieſcens nec corrumpitur, nec deterior utentibus ea ſit: tenuitate enim atri perſimilis non corrumpitur, ſed mi⸗ nimo motu contenta, qui ob lenes auras contigit incorrupta ſeruatur. Quamobrẽ Hipprocrates nõ errat, cũ id re oſtendit ꝙ; uerbis deficere uide tur. Nam cũ aquæ quę ab oriente in occidentẽ fluunt, autab occidente in orientem(omitto em̃ nunc mendũ literæ) ob id ſint ſaluberrimæ ꝙ Solis calore perpetuo cõcoquant᷑. Nilotica uerò ab aere leniter fluens ubiq; præ⸗ terq́ʒ iuxta cataractas excoquatur ob regionis caliditatẽ& ipſa perpetuò:cõ ſtat ex ſentẽtia Hippocratis& illã probariadmodum,& optimam cẽſeri. Adhibetur aũt aqua ſeptẽ modis lauacro balneo fomento potu affuſa, infuſa& inſtillata. Lauam. ut ſordes abluamus, ſolemusq́; pedes acmanus tñ etiã caput lauare frequentius.Lotio omnis natura exhilarare ſolet ꝓpul⸗ ſatis uaporib.humectaq́ cute, atq́; modicè refrigerata: balneũ aũt fieri ex ca lida ac frigida tepidaq́ʒ tũ toti corpori tum ſolis crurib.& olim& nũc, ſed apud Turcas cõſueuit. Iuxta aũt qualitatẽ aquarũ diuerſas etiã ue ber alidior
Aquæ uſus ſeptuplex