Hieron. Cardani Calidior enim aqua calefacit, ſed nõ perinde humectat ut tepida uel tẽpera ta. Quinimo perſtringens cutim horrorem mouet retentis intus uaporib. Si uerò tepida humectat, atqʒ in initio calefacit, ſub fine aũt difflatis uapo ribus& cũ his calore refrigerat. Temperata quoq; humectat& nõ difſſa⸗ to calore ſed exterius deducto calefacit. Hæc aũt tria refrigerant internas partes, ſed externas calefaciunt, uerũ non eodẽ modo. Ba em̃ quę calidior eſt adurit& calefacit inæqualiter& horrores mouet, tepida ſolum in ini⸗ tio, temperata ſemper ac æqualiter, quibus etiã fit ut temperatũ balneũ ca⸗ lefactos, ut Galenus inquit, refrigeret,& refrigeratos calefaciat. Namq́; cũ tepefaciat ſimileq; ꝓprio temperamento corpus reddat neceſſe eſt ut extre mũ utrũq; ad medium auocet. Rarius quoq; ac laxius balneũ tepidæ aut temperatæ corpus reddit cutimq; rubicundiorẽ& habitum pleniorem fa cit, ac ſomnũ conciliat. Labores quoq; ac laſsitudines diſcutit. Multis aut modis ſomnũ conciliat& reuocatis extra calore acutiore atq; uaporib.& humectato corpore ſugentibus arterijs quod tenuius eſtaquei atq; dulcis uaporis,& uoluptate quæ ex ipſo balnei uſu percipitur. Soluit quoque torporem balneum. Sed parũ utile eſthis quiomnino inculpato ſunt cor pore. Neq;enim aded aquis fauemus ut noxia uelimus pro utilib. collau⸗ dare. Quibus em̃ in caſibus iuuabit ſuo loco referemus. At frigidę balneuũ
ſalubrius lõgẽ eſt: libet autem ex Agathino ut Oribaſius refert cõmoda il⸗
lius recenſere, ſic enim inquit. Qui hunc breuem uitæ curſum cupiunt ſa⸗
ni tranſigere frigida lauari ſæpe debent. Vix enim uerbis exequi poſſum
quantũ utilitatis ex frigida lauatione percipiatur. quod in cauſa eſt ut qui frigida lauantur etiam ſi ſenio propemodum confecti ſint, corpore tamẽ conſtanti& compacto& colore florido comperias:& omnino qui mul⸗ tum utilitatis& roboris præferant. Quin etiam quęad appetitiones con⸗ coctio nesq; pertineni firma, ſenſus plerunque integros& exquiſitos,& ut uno uerbo dicam naturales actiones ritè conſtitutas habent. Equidem in more barbaris eſſe audiuiut infantes in frigidam aſsiduè demittant. At ego nulli puerulo qui infantis ætatem exceſſerit frigidam lauationem in⸗ congruam cenſeo, modo ne propria quædam natura huic ut etiamalijs utilibus rebus aduerſetur. Atq; id toto anni tempore: pręcipuè tamen uerno. Oportet autem ab exercitatione non magna& ſtatim à prandio ueletiam poſt cænam, ſed abſq; frictione poſt cęnam, ante prandium cum frictione lauari,/frigida ſatis non tamen admodum gelida, cauẽdo neaudi⸗ tus meatus ingrediat᷑. Solũ. n. eis noxia eſt. Ego uerò nõ tm̃ aquarũ cauſæ
faueout citra neceſsitatẽ omnẽ hoc fieri ſuadeã, nam præter reliqua ut pri⸗ mum conſuetudo contracta fuerit, ſi eam quis deſerat corpus periclitatur.
Deindecontingere faciſe poteſt ut longo uitæ ſpatio perperam aliquando
adhibeatur, quę cum uim egregiam nacta ſit hominem perdat. opportu-
neigitur tantum& à cęna uel pra ndio aut ſtatim ante corpore ſatis uegeto
adhibenda eſt, eo modo quo docebitur inferius. Fomentum adhibetur
2. 2. 1...*
& ueſicis& ſpongijs ex calida uelut in doloribus aut duritiebus:è temperata uelut