—
de Aqua liber 3
diſsima, calorem etiã& frigus maxima ſuſcipit, quamobrẽ hæc tria effica⸗
ciſſimè præſtare poteſt. Et quę ex illis deriuant᷑ uelut ex calore exuſtionẽ, ex
frigore torporẽ, ut liquida eſtemollit. His decauſis hæc omnia tũ etiã quę
ex cõiunctione duorũ fiunt uelut exliquido& calido,& ex ligdo& frigi⸗
do, efficaciſſimè præſtabit. Eſt& quippiã ꝙ; ex medio uelut tepide ꝓpriè
gignitur. Et ꝙ ex alterna uiciſſitudine calidi ac frigidi. ut in uniuerſũ iam
ſint octo modi.Qui omnes uim maximã habẽt:& ꝓ ratione eorũ medica
tiones ualidæ atquæ exquiſite oriũtur. Poteſt& rurſus intus atq; extra ad
miniſtrari ut iam modi duplicentur. Atq; hi gꝛnerales ſunt. Quãuis aliqui
rarò in uſu ueniant, uelut potus feruidæ. Cumq; pro temporis ratione ſin
guli modi innumeras uarietates ſuſcipiant, manifeſtũ eſt numerũ affectio⸗ orbor ſe
num maiorẽ non eſſe numero modorũ aquæ potabilis adminiſtrandę. vir n
8 Reliquũ eſtigit᷑ ut doceamus ſingulis affectihuus aliquẽ modũ admini⸗ adniniſtran
ſtrationis aquæ opponi. Nã ſi hocoſtenderimus cũ ualidiſsimũ hoc præ⸗ dæ aau
dij genus eſſe demõſtrauerimus, nec numero adminiſtrãdi modos affe⸗
ctibus corporis humani eſſe inferiores, cõſtabit ſta im omnẽ morbũ aquę
uſu poſſe curari. Cum em̃ tria ſint quæ totam curandirationẽ compleant Triaſutqu
contrarietas, uarietas,& magnitudo auxiliorũ, uarieta ẽq́; ac magnitudinẽ Tneeeun4
in aquæ adminiſtratione nõ deeſſe docuerimus, ſequit᷑ ut ſi contrarietatẽ e⸗ denpien
tiã adeſſe,ꝓ ſingulis morbis oſtenderimus, ut iã abſoluta medicina in aquę
adminiſtratione eſſe uideat᷑. Primũ igitur morbos ꝑ genera diuidamus in
eos qui fiunt intẽperie, atq; ea duplex, cũ materia& ſine ea,& continuitatis
diuiſione, atq; cõpoſitione. Materiã quidẽ aut permutare, aut educere con
uenit:anteauerò cõcoquere. Si ergo calida ſit, ꝗd magis aqua refrigerat, aut
intus frigida exhibita, aut exterius tepida: Si frigida intẽperies frigida ex⸗
terius ſoluit᷑. Calor em̃ natiuus cõfirmatur. Educitur uerò multitudine po
tus& balneo tepide inde calide. Si ſiccahumectãt balnea. Si humida ſiccan
tur corpora feruentib. aquis. Atq; eadẽ ratio eſtintẽperiei absqʒ materia. In
ſolutiõe uerðò cõtinuitatis, cũ cura ulcerũ ſit exiccatio, eã facere licet aſſidua
lotione frigida. Sicut& uulnera curamus ꝓhibendo phlegmonẽ cũ frigi⸗
da,& feruẽti aqua cõuulßonẽ, quãuis fateamur igne ipſo melius fieri. Si ue
rò morbus in cõpoſitione ſit luxata calida perfuſa reponere ſolemus. Ob-
ſtructiones potu copioſę aquę liberamus, ita ut ſi libeat modosalios àmul
titudine cõſtituere liceat Quanꝗᷓ multitudo ſub efficaciæ cauſa cõtineatur,
& ipſa tñ moles rei aliud quippiã facere poteſt, uelut& calor,& frigiditas,
& ſubſtãtia aiq; cætera eiuſmodi. Sed quoniã ſi quis hęcꝑ ſingula capita di
ſtinguatrurſus repetere coget᷑, ob id ad illius tractationẽ ſtatĩ deſcẽdamus. Aquarũ dulciũ plures ſunt modi atq; differẽtię. ſed pręcipui ſunt fontiũ Aauarũ dal.
Hluminũ. lacuũ, puteorũ, paludũ, pluuialis, è ciſterna, cocta chalybe cãdẽti 9 3'hers
uel ære feruefacta, ac deſtillata. Omniũ aũt primũ expedit optimã ſcire elige
re.optima eſt quę pura eſtac tenuis. Hæ em̃ duę ſunt qualitates illi neceſſa Azuæ opti-
riæ nec aliæ ut mihi uidet᷑, Puram igit expertẽ eſſe oportet, ſaporis, odoris, ue 227“
atqʒcoloris, tamẽ mundã ut cũ exponit᷑ luci nihilin ea uideat᷑ innatans. Ma
A 2 nifeſtum