Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici Qvædam opuscula, artem medicam exercentibus utilissima : Vt Svnt, De Aqua & Aethere, De Cyna radice, seu de decoctis, nunc locupletatum & castigatum ; Consilium pro illustri Hieronymo Palauicino Principe Curtis Maioris, Difficultate spirandi laborante, Consilium pro Fluxu sanguinis coërcendo, Consilium pro Mantuano lepram patiente, Medicinae encomium : Præterea, Eiusdem in calumniatorem librorum de subtilitate, actio
Seite
4
Einzelbild herunterladen

Hic-ron. Cardani

nifeſtum eſtem̃; ſiinnatan s aliꝗd, aut ſapor, uel odor alienus, aut color in ea perſpiciatur eſſe purã Etſi in uaſe ęneo polito maculam penitus nul⸗ relinquat. Purg etiã in lan eis lineisq;ueſtib. poſtꝗᷓ ſiccata fuerit nullũ ueſti giũ reſtat. Tenuis etiã ſi ſiterit ꝑſpicua& leuis põdere. Quanꝗᷓ deneca ne⸗ get diſcrimẽ eſſe manifeſtũ ponderis inter dulces aquas. Dulces uocamus aquas, id eſt, ſaporis expertes& ut à ſalſis aut bituminoſis diſtinguunt᷑. dẽ erunt etiã facilè mutabiles ex calido in frigus,& rurſus è frigore in calo- rẽ. Vnde etiã facile putreſcentes ni aliud obſtet ꝓbantur.Id em ex tenuita⸗ te ſubſtantiæ plerunq; cõtiugit. Erunt etiã tales ut legumina in his facilè& breui coquant᷑. Velut em̃ penetrat celeriter totũ immutat, ꝙomnino ex⸗ ternũ eſt, ita aqua tẽuis ingredit᷑ legumina:& feruẽs ea emollit, craſſa aũt nequaꝗᷓ. Eſtadeò hoc ingẽs quãdoq; diſcrimẽ ut quędã legumina nunq́; coquant᷑ in quibuſdã aquis, quę tamẽ in alijs celeriter coquuntur. Hæcigi tur ſunt ſigna tenuitatis ut illa puritatis, quãuis ut dixi aquæ hæc duo ſuffi ciant puritas& leuitas. Alua queſſa Omniũũ aquarũ ſalu berrima& optima eſtfluuiorum, quorũ alueus eſt uberrima profundus& terreus limoſus tamen, cuius ortus eſtprocul& aborien te, atq; in calida regione,& motus lenis, ſic em̃ optimè à Sole excoquitur. Octo igitur uidentur aquæ optimæ conditiones, quæ omnes præter unã Niliacę cõueniunt. Quamobrẽ meritò ea ferè omnib. alijs præfertur. Qd. autẽ aqua ex Hlumine melior ſit qᷓ; deſtillata, dignoſci poteſt ex hoc quod ſol plus quàm ignis concoquit,& motus magnus quã paruus,& tẽporis diuturnitas plus poteſt quàm breuitas,& natura quã ars. Poſt hanc tamẽ eſt aqua deſtillata ſuper cineribus, aut fimo, uel fracibus, aut uinaceis, aut in duplici uaſe uel etiã ſuper igne, ſed tamen uaſe uitreo. Subſequit᷑ hanc tium aqua, ſed longo interuallo. Quippe deſtillata leuiſſima eſt atq; puriſ⸗ ſima& ſaluberrima. pluresq; morbos uiſcerum ſola diſcutit. Veluttormi⸗ na, grauedines, ſcyrros, po ebteea ęxias multaq́; huiuſcemodi talia. tium ergo aqua quaſi media bonitate eſt. Decocta ad ſuum genus refertur multò tamen melior. Ciſternina& ipſa laudabilis, ſi recte illa fuerit facta. Nam ſunt qui picatis uaſis excipiuntaquam, ut fiat medicata. Bt rurſus ſi ab imbre colligatur:aut ſi iam diu non immota manſerit. Optima eſt quæ ſabulo ſolo expurgatur, ſed denſo ac tenui in lapideas hydrias. Leuior eſt hęc aqua quàm fontana, non tamen purior. Soli ac uentis ſit expoſita ut repurgetur. Venetijs dum perpetuò exhauriunt, fieri meliorẽ putant. Ha- betur ĩd uice motus.eſtqʒ neceſſarium& utile, ſed non ſufficiens utoptima fiat. Medicata eſtè chalybe& magis ex ære, ſalubrior ex auro ignitoe chalybe ſoluit duritiẽ lienis podagricis& uentriculo utilis, aluum tamen 2 aſtringit. Reliquæ omnes malæ, ſed peſsimę paluſtres,& deinde lacuum. crudæ enim ſunt& impurgę, poſtputeorum, ſed profundiorum& eorum qui ſunt in continuo uſu melior. Cæterum pluuialis aqua non unius gene ris dici poteſt, quandoquidẽ& optima ſit ſimul& peſſima. Eſt cocta atq; ideò tenuis ac ſubdulcis, ut quę acris natura participet, ſed interim impura

ð& foœʒetida