Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
99r
Einzelbild herunterladen

»

Elenchoꝛum

ſtatua opꝰ/x⁊ hec ſtatua tua: ¶̊ ſtatua opꝰ tuũ. Quart⸗/ ille canis tuꝰ/⁊ pr̃:gᷣ pr̃ tuꝰ.Quintꝰ/ in foꝛo ſunt raro pauca/⁊ pauca ſunt pauca:; pau ca ſunt raro pauca: et ibi cõmittit᷑ fallacia/ eo in ipſis indebite arguit᷑ a diuiſis ad cõiuncta. Et ſuᷣ/ dit phᷣus ſi aliqͥd attribuat᷑ accñti/ opoꝛtet illð attribui rei ſBiecte/niſi ſᷣiectũ et accñs eiſdẽ adeãte ſupponerẽt. Deinde impꝛobat tres ſolu tiones antiquoꝛũ ad dictos paralogiſmos. Pꝛĩa/ eſt incõueniẽs aliquẽ cogᷣſcere ignoꝛare:ſʒ erat incõueniens aliquẽ cosſcere igrare ſᷣm idẽ. Repꝛobat hanc ſolutionẽ:qꝛ oĩm paralogiſmoꝛũ eiuſdẽ fallacie elſe idẽ modus ſoluẽdi gñalis:ſʒ talis eſt hmõuigit᷑. Et ſbᷣdit incõueniẽs eandẽ or̃onẽ hr̃e płes defectꝰ: tũc talis pote/ rit ſolui talẽ modũ dicẽdi antiquoꝝ. Scða ſolu tio antiquoꝛũ dicẽtiũ oĩa eſſe multũ paucũ/eo multũ paucũ dicunt᷑ relatiue. Repꝛobat hanc ſo lutionẽ:dicẽs talis ſolutio nibil valet: qꝛ ma nifeſtat falſitatẽ. Tertia ſolutio antiquoꝛũ erat iſta diſtinguẽda/iſte canis pr̃ tu'. Panc repꝛo/ bat phus: dicẽs ſolũ nomẽ młtiplex oro mul tiplex diſtinguẽda:ſʒ ibi nomẽ nec oꝛo mul tiplex:igit᷑. Zubdit etiã nulla or̃o truncata di. ſtinguẽda ſicut iſta/pꝛudẽtia eſt diſciplina maloꝝ/ vel iſta aufert mihi irã. In ſcða ꝑte docet ſolue re paralogiſmos hᷣm qͥd ad ſimpfr:et pꝛio dat ſolu tionẽ generalẽ.ſ.negãdo ↄñam:qꝛ eſt idẽ dictũ ſimplr dictũ ſᷣm qͥd: dicẽs cõſiderandũ eſt ad ʒdictionẽ /ſi ſcʒ ſumat᷑ in pᷣmiſſis ſᷣm qͥd in cõcło ne ſimpkrꝛet ponit nouem paralogiſmos. Pꝛimꝰ/ eſt/ẽ opinabile: eſteſt. Scðᷣus /ali/ qͥd qs eſt/non eſt:ꝗͥ aliqͥd eſt/ eſt. Tertiꝰ/ ſoꝛtes iurat ſe periurare:;̊ iurat.Soluit negan do ↄñam:qꝛ iurare ſe periurare eſt bene iurare ſimpkr/ ſed folũ ſᷣm qͥd. Quartꝰ/qͥ ſuadet furtũ/ diſ/ ſuadet furtũ:&ͥ ſuadet/ diſſuadet.Quint/ego dico falſuʒ.Soluit:dicẽs ille dicit illã ꝓpõnẽ dicit falſum ſimpłr verũ hᷣm qͥd. Sextus/ diuitie ſunt bone vtenti/ et ſunt bone male vtenti:g ſunt bone bone. Septimꝰ/iuſtũ eſt magis eli gẽdũ qᷓʒ iniuſtũ:g moꝛiiuſte magl eligẽdũ qᷓ; mo ri iniuſte.Soluit:dicẽs moꝛi eſt magꝭ eligẽdũ ad agere qᷓʒ iniuſtũ/ſʒ ad pati. Octauus /ſcio hanc rẽ eẽ mihi adiudicatã: ſcio hanc rẽ eẽ meã · Bitimꝰ/ iniuſte paſſus diẽ ſe fuiſſe paſſum iniuſta: 6ᷓ dicit iniuſta. In tertia ꝑte docet ſoluere para logiſmos igrãtie elenchi:dicẽs oẽs ſoluunt᷑: ꝗꝛ obmittũt aliquã cõditionẽ nec̃ario reqͥſitã ad 5di/ ctionẽ:vt tu ſcis de coꝛruſco veniẽs ignoꝛas eſt muſicꝰ:g tu ſcis ignoꝛas. In ãrta parte docet ſoluere paralogiſmos petittonis pꝛincipij: dicẽs omnes ſoluunt᷑ dicẽdo opponẽti petit pꝛincipiũ. In qͥnta ꝑte docet ſoluere paralogiſ⸗ mos fallacie ↄſtis:dicens oẽs ſoluunt᷑ nega tionẽ ↄñe:qꝛ pꝛĩa ↄſña ſit bona/ opoꝛtet ſcða ſit bona:vt᷑ arguit᷑ a deſtructiõe añtis/ ad deſtructionẽ ↄñtis:vel a poſitiõe ↄũtis/ ad poſitio nem añtis. In ſexta ꝑte docet ſoluere paralogif mos ſᷣm cãm vt cãm:dicẽs tales ſoluunt᷑ di cẽdo ꝓpt pᷣmiſſam ſupfluã ſequit᷑ ĩpoſſibile. In ſeptima parte docet ſoluere paralo giſmos ſᷣm płes ĩterrogatiões vt vnã:dicẽs ad paralo/ giſmos huiꝰ fallacie rñdendũ vnica rñſione/ ĩterro gatio fuerit płes:ſʒ debẽt dari płes ſio/ nes. Et hoc ꝓbat vnũ ſile: ꝓpõ habens ter minũ eqͥuocũ ſit vᷣ̃a in vtroq; ſenſu: falſa in vno et cᷣa in alio: debet dart vna ſolutio ſimpłr:

ſcʒ cõcedendo vel negando: qꝛ apparẽter ducereĩ

ãd metham. Siliter dicẽdũ eſt de interrogatione plures.Et ponit vnũ exẽplũ: vt ſi querat᷑jſunt ne illa bona vel mala demonſtrato vno bono et vno malo:ſi reſpõdeat᷑ ſunt mala:̊ bonũ eſt malũ: ſi reſpõdeat᷑ ſunt bona: malum eſt bonũ:ideo debet dici/ hoc eſt bonum et hoc eſt malum.

In illis autem que deducũt ad idem

frequenter dicere manifeſtum.

Iſtud eſt q̃rtũ capłm in ſoluit paralogiſmos ducentes ad nugationẽ ad ſoleciſmũ: intendit duas cõcłones. Pꝛia: ad ſoluendũ paralogiſmos nugatiõis/ oꝑtet negare illð pꝛincipiũ: ſophiſticũ nomẽ hᷣcat idẽ ſe ſumptũ iunctũ alio:qꝛ illð videt᷑ verũ ſaltẽ in relatiuis paſſionibꝰ:qꝛ du/ plum ſe ſump:ũ ſᷣcat dimidiũ:iunctũ vᷣo cum di midio plus ſᷣcat ipſum.Ptʒ etiã in paſſionibꝰ: qꝛ ſimitas ſe ſᷣcat naſum:ſʒ ꝗñ iungit᷑ iſto ter mino naſus/nõ ſᷣcat naſum. Scða:volẽs euitare nugationẽ deber addere ſbiecto determĩationẽ nomen ad ſuũ adiectiuũ.Docet ſcðo ſoluere para logiſmos ducẽtes ad ſoleciſmũ: dicẽs debet re/ ſpõderi arguit: qꝛ incõgruũ eſt verum neq; falſum: et ponit exẽplũ quod vere dicis eſſe/ hoc eſt:ſed lapidem vere dicis eſſe: ̊ lapidem eſt.

Poꝛtet etiam itelligere: quoniã omnium oꝛationum alie quideʒ ſunt faciles conſpici.

Iſte El vltimꝰtractatꝰ huiꝰ libꝛi in deter

minat de his qᷓ ſũt digna ſolutio/ ne: de his ſunt/⁊ de ſylto fatuo: diuidit᷑ in tria capła.In pꝛĩio oñdit opones ſunt faciles ad ſoluẽdũ difficiles: et dic pꝛĩio oẽs or̃ones q̃ᷓ fiunt hᷣm eqͥuocationẽ ſunt faciles: fere oẽs or̃o nes bᷣm dictionẽ ſunt faciles ad ſoluẽdũ /⁊ ãſi ridi

culoſe.Et ponit duo exẽpla de eqͥuocatione. Pꝛi- mumꝛvir ſedens ferebat᷑ gradatim:iſta eſt dux:

pꝛĩo bᷣcat ſedens ferebat᷑ gradus: ſic põt eſſe

vera.ſcðᷣo ſᷣcat vir ſedẽs gradiẽdo ferebat᷑: ſic eſt falſa. Scðm exẽplũ:boꝛeas eſt purus: qꝛ af fligit pauperẽ. purꝰ duo bᷣcat.Anoo idẽ eſt innocẽs: ſic boꝛeas purus:qꝛ deſtruit pau/ perẽ. Aliod idẽ ſerenꝰ purgãs /⁊ ſic purꝰ. Sub dit aliqͥ opones facte hᷣm equocationẽ dicunt᷑ difficiles:qꝛ ille ſunt difficiles/ de qͥbꝰ ſapiẽ tes iudicãt diuerſimode:ſʒ aliꝗ̃ opones eqͥuocatio nis ſunt hmõi: Zeno credebat ens tm̃ñ vnũ ßᷣcaret:alij vo dicebãt ens vnũ mulaipłr dice/ bant᷑. Cõſequẽter ſoluit oronẽ ſolubilẽ:dicens dux.ſ.acris acris. orf̃o acris ſiue diffi cilis ad ſoluẽdũ ſeſt maxĩe dubitare fac̃ rñden. tem maxie alligat.Et dicẽ̃ dux.ſ.peccãs in ma/ teria peccãs in foꝛma.Eỹt dicit orones peccan tes in materia ſunt acrioꝛes /hoc difficilioꝛes ad ſoluẽdũ qᷓ; peccãtes in foꝛma: qꝛ peccãtes ĩ foꝛma

decipiũt niſi igrãtes logicã:ſʒ peccãtes in ma

teria peritiſſimi decipiunt᷑. Et dicit or̃o peccãs

in materia ðꝛ eẽ acerrima ex pᷣmiſſis valde ꝓba

bilibꝰ infert᷑ ꝓpõ valde impꝛobabilis. ðꝛ minꝰ acris/ pꝛemiſſe ſunt multũ ꝓbabiles: ſunt tñ̃ aliq̃lit ꝓbabiles et cõcludũt vnũ manifeſte falſuʒ: Diẽ etiã ĩterro gatiões peccãtes in foꝛma illa marje acris de ꝗ̃ dubiũ ſi ſit ſyllogiſtica:ſ illa ðꝛ minꝰ acris facilr apparet eſt ſyllogi ſtica.Ex infert or̃onũ peccantiũ in foꝛma aliqᷓ ſunt digne ſolutiðe et aliq̃:vt in qͥᷣbꝰ eſt aliãᷓ pꝛemiſſarũ ꝓpter quã ſequat᷑ cõclo:ſʒ illa digna folatiõe facilr neſcimꝰ diſtinguere an ſit ſyllo⸗

Fo. 99

KE