Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
94v
Einzelbild herunterladen

4

gLiber

ſuo ſcato iᷣncipalioꝛi /ꝑ illã regulã: oẽ analogũ ſe poſitũ ſtat famoſioꝛi ſuo ſᷣcato:que regula ſic

debet ĩtelligi: eqͥuocũ a ↄſilio ponit᷑ ſine deter/

minatione diſtrahete/ tũc ſtat ſuo pᷣcato pᷣncipa lioꝛi: ſic ðꝛ/hõ currit: ibi ſtat hoĩe viuo.

vel talis terminꝰ ponit᷑ dictiõe diſtrahẽte:vt di

cẽdo/hõ pictꝰ/vł pictꝰ: tũc de rigoꝛe ſtat illo ſcato minꝰpꝛincipali. Et notãter ðꝛ de rigoꝛe: qꝛ hᷣm vſum cõem logicoꝝ ſepe talis diſtinguitur. Scða:oĩs ofo in ponit᷑ terminꝰequocꝰa caſu reſtrictꝰ/eſt diſtinguẽda:vt iſta/oĩs cants eſt ſuba. terminꝰ eqͥuocꝰ ðꝛ capi reſtrictiõe capit᷑ reſpectu alicuiꝰqð ſolũ ſibi cõuenit vno ſᷣcatoꝝ vl duoꝛũ/ ſic oĩm:vt canis latrabilis: ibi ca pitur reſpectu dictionis ſibi cõueniẽtis ſᷣn vnum ſcatũ tm: tũc eſt diſtinguẽda vᷣtute illiꝰ regu/ le:talia ſunt ſubiecta q̃lia ꝑmittunt᷑ a ſuis pᷣdicatꝭ. Dicũt aliqͥ adhuc talis diſtinguẽda: de termĩatio põt terminũ determĩare/niſi ſibi im/ mediate addat᷑: iſta diſtinguẽda/ canis colo ratus: accipiat᷑ reſpectu determĩatiõis. Et: qꝛ ly coloꝛatũ /cõuenit ſibi pluribꝰ ſᷣcatis: ſʒ ter/ minꝰ eq̃uocꝰ ðꝛ poni ſine reſtrictione/ ponit᷑ re ſpectu alicuiꝰ cõuenit ſibi oĩbus ſuis hᷣcatis: vt canis ſuba. Et hec de ſcðo articulo. Atũ ad duſio rñſalis:De ſyllo(tertiũ ſit:

ſophiſtico ſcĩa tanqᷓ; de ſcibili remoto. Ad rõnes oppoſitũ ptʒ ſolutio in arti.

Ergo ſic dicẽdũ eſt apparẽtes ſyllos

et elenchos/ aut oẽs reducendũ eſt ⁊c̃.

Iſtud tertiũ caplm in phus docet reducere oẽs fallacias ad ignoꝛãtiã elenchi/ oñden do quõ deficiũt õ verũ elenchũ. Et pꝛĩo ponit talẽ concło nem:om̃es paralogiſmi fallactarũ peccant 5 verũ elenchũ: ꝓbat ſylło inductiõe.Syllo ſic:oẽs ſyli ĩmodificati peccant 5 verũ elenchũ:ſʒ oẽs pa ralogiſmi oĩm fallaciarũ ſunt immodificati: oes peccat 5 verũ elenchũ. Inductione ſic: pꝛĩo de fal lacijs in dictione:qꝛ equocatio/ amphibologia/ fi gura dictiõis habẽt idẽtitatẽ vocis/ſʒ ᷣcati: redrit᷑ ad verũ elenchũ:cõpoſitio/diuiſſo/⁊ accen/ tus ſunt eadẽ or̃o aut idẽ nomen: reqͥrit᷑ ad verũ elenchũ. Scðo ꝓbat de fallacia accidentis/q̃ peccat 5 ſyllm:g 5 elenchũ. Tenet ↄña: qꝛ omnis elenchꝰ ſylkus. Añs ꝓbat exẽplũ:qꝛ ſequit/ triãgulus pꝛĩo tres:triangulus figura:;̊ figu ra pꝛĩio tres: cõcło ſit falſa et ᷣmiſſe vere. ᷓt ſubdit ſᷣm iſtam fallaciã ſciẽtes ab inſcijs redar guunt᷑. Tertio ꝓbat de fallacia bᷣm qͥd ad ſimplr: qꝛ negatio ſᷣm qͥd alicuiꝰnõ eſt negatio ſimpłr: redrit᷑ ad verũ elenchũ. Quarto ꝓbat de fallacia ignoꝛãtia elenchi: qꝛ ip ſa omittit aliquã particulã poſitã in diffinitione elenchi. Quinto ꝓbat de fal/ lacia ſᷣm cãm vt cãm:qꝛ in elencho oꝑtet/ clufionẽ de neceſſitate ſequi ex pᷣmiſſis: non fit in fallacia ſm non cãm vt cãm.Sexto ꝓbat de fal lacia petitiõis pꝛinctpij:qꝛ in elencho debet/ numerari in conckone erat cõnumeratũ in pꝛe/ miſſis. Septĩo ꝓbat de fallacia ↄñtis: qꝛ fallacia accñtis peccat 5ↄ elenchũ: et fallacia ↄñtis.tenet ↄña:qꝛ fallacia ↄntis ꝑs fallacie accñtis: de/ bet ic ĩtelligi ex qbuſcũq; terminis põt fieri fal/ lacia ↄñtis:etiã põt fieri fallacta accñtis/ſʒ ecõ tra:differunt in hoc: qꝛ ad fallaciã accidẽtis opoꝛtet facere plures ↄnas:ſʒ in fallacia ↄñtis vt in plurimũ fiunt plures ↄñe. Octauo ꝑbat de fal lacia ſᷣm plures ĩterrogationes vt vnã: qꝛ paralo giſmi huiꝰ fallacie fiunt exꝓpõnibꝰ aᷓ peccãt 5

2 I 6

elenchũ. Añs ptʒ:qꝛ fiunt ex ppdnibꝰ plures que ſunt ꝓpõnes. Et ſub dit phᷣus ſicut idem eſt oꝛatio et or̃o vna/ ita idẽ eſt diffinitio et diffinitio vntꝰ ret:vt diffinttio hoĩs et vniꝰ hoĩs: et capit᷑ ibt vnũ trãſcẽdẽter.Eẽt ex iſto textu elicit᷑ hec auẽtas: eadem eſt ꝓpõ ꝓpõ vna: diffinitio diffinitio vna: pꝑ ↄñs ꝓpõ plures debet dici ꝓpõ.. Fallacia autem fit in his quidem qui ſunt bm equiuocationem oꝛationem.

Iſtud q̃rtũ capłm in phus oñdit cãs appa/ rẽtie oĩm fallaciarũ: intẽdit talẽ cõcłonẽ:in oi fal lacia deceptiõis in ĩtellectu nr̃o: ꝓbat indu ctiue: qꝛ in fallacia equocationis amphibologie accidit deceptio/eo neſcimꝰ diſtinguere inter di ctionẽ młłtiplicẽ oronẽ: ĩ fallacia cõpoſitiõis et diuiſionis/ ex eo neſcimus diſtinguere inter ofonẽ cõpoſitã et diuiſaʒ:In fallacia vᷣo accẽtus/ ex eo neſcimꝰ diſtinguere inter dictionẽ accetu diuerſo ꝓlatã. In fallacia figure dictionis ex eo neſcimꝰ diſtinguere qͥd ſiłe qͥd diſſile.Et ſhᷣdit ſcire diſtinguere inter ſilia diſſilia eſt ꝓpe dicere verũ/ ex eo ad cognitionẽ vᷣitatis maxie facit co gnitio ſiſitudinis diſſilitudinis.Et infert falla cia figure dictionis fallacia in dictione: ꝓbat duplr. Pꝛĩo:illa fallacia in dictione in ſit mag? deceptio aliq̃ diſputãdo qᷓʒ ſeipſo:ſʒ talis eſt hmõuigit᷑. Scðo:qꝛ talis fallacia figure dictionis cauſat᷑ ex ſilitudine dictionis dictione: eſt fal lacia in dictiõe. in fallacia accñtis accidit de⸗ ceptio:qꝛ neſcimꝰ an extrema iuncta medio de/

beant cõuenire inter ſe vel ſeꝑari in cõckone: in

fallacia ↄñtis ex eo neſcimus diſtinguere inter añs et ↄñs: ita credimꝰ ſicut añs infert ↄñs/ ita ecõtra: in fallacia igrantie elenchi ſᷣm qͥd ad ſimpktr /eo neſcimꝰ diſfinguere inter dictũ ſᷣm

qͥd dictũ ſimprr: aut inter apparentẽ 5dictionẽ

verã 5dictionẽ: in fallacia petitionis pᷣncipũj hm non cãm vt cãm/ ex eo neſcimus diſtinguere qͥd notũ qͥd ignotũ: pꝛemiſſa aliqͥd facit ad il lationẽ: in fallacia ſᷣm plures ĩiterroga/ tiones vt vnam decipimur ex eo neſcimꝰ diſtin guere inter interrogationt᷑ plures inter interro gationẽ vnam. Ex omnibꝰ iſtis patet quõ cauſat᷑ in nobis deceptio per iſtas fallacias.

Voniam autẽ habem bᷣm quot

fiunt apparentes ſyllogiſmi.

ſt ſcðus tractatꝰ qui diuidit᷑ in tria

C C capła. In pꝛĩo ponit talẽ cõcłonẽ

hᷣm eadẽ pꝛincipia fiunt ſylli ſophiſtici peccãtes in materia peccates in foꝛma. Pꝛo cuiꝰ declara/ tione ponit q̊ndã diuiſionẽ ſylłi ſophiſtici:dicens aliqui ſunt ſylli ſophiſtici peccantes in foꝛma/ qͥdã peccãtes in materia: qͥdã peccantes in mate ria foꝛma ſil: oñdit ſunt peccãtes in materia: dicẽs illi peccãt in materia/qͥ̊ ꝓcedunt ex falſis/ ex ulis q ꝓbãt cõcłlonẽ: tales ſunt demõ⸗ ſtrant igrãtiã rñdẽtis/ ꝓpꝛiũ tẽptatiue. Ex q remouet dubiũ: poſſet em̃ aliqͥs dicere tẽptati⸗ ua eſt ꝑs dialectice:ſʒ dialectica ꝓcedit ex ꝓbabi⸗ libus: tẽptatiua. Ad hoc rñdet tẽptatiua ꝓcedit ex ꝓbabilibꝰ alicui:puta rñdẽti/ ſim/ pliciter ſicut dialectica. Exinde infert dꝛñam inter ſyllos ſophiſticos peccãtes ĩ materia /⁊ peccãtes in foꝛma:dicẽs ſylli peccantes in foꝛma non ita mõſtrant igrantiã rñdẽtis ſicut peccates in mate⸗ ria:qꝛ docti multotiẽs decipiunt᷑ magꝭ in ſophi ſticis peccantibꝰ in foꝛma qᷓ; in materia. Conſe