Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
93v
Einzelbild herunterladen

Ziber tra. Scðs eſt q̃le interpᷣtat᷑ qᷓtũ vel ecõtra.

Eon vero qui extra dictionẽ ſunt ꝑa

logiſmoꝝ ſpecies ſunt ſeptem.

Iſtud eſt ſcðᷣm capłm in ps determinat de fallacijs extra dictionẽ: diuidit᷑ ĩ ſeptẽ ꝑtes. In pᷣma dexerminat de fallacia accidẽtis: dicẽs fal lacia accidẽtis fit ex eo indifferenter tributũ at/ tribuit᷑ rei ſubiecte accñti: dat exẽplũ:vt choꝛu ſcus eſt alt᷑ a ſocrate ſocrates eſt: choꝛuſcꝰẽ alter ab hoĩe. In ſcdᷣa ꝑte determinat de falla/ cia ſᷣm qͥd ad ſimpłr: dicẽs fallacia ſᷣm qutd ad ſimpkt fit ex eo ꝓcedit᷑ a dicto ſᷣm qͥd ad dictũ ſimplicit: qñcũq; arguit᷑ a dicto ſᷣm qͥd ad dictũ ſimpfr ecõtra fit illa fallacia. Et ponit duo exẽpla. Pꝛimũ:chimera eſt opinabilis:& chi mera eſt. Scðm:aſin eſt:gᷣᷓ aſinꝰ eſt ali⸗ qdq.Dat etiã exẽplũ ſᷣm ꝑtẽ integralẽ:vt ethiops eſt albus Fᷣm dẽtes: eſt albꝰ. Ec ſubdit am

bo 5ria inſũt hᷣm qͥd: er illis infert᷑ inſũt ſimpli cetter:tũc cõmittit᷑ illa fallacia. duo /ria eq̃/ liter inſũt vni/ſic ſcuto media ꝑte albo alia ꝑte nigro:tũc difficile cognoſcere fallaciã. In ter/ tia ꝑte determinat de fallacia ignoꝛãtie elenchi: di cẽs ʒ fieri ſᷣm omiſſionẽ alicuiꝰ ꝑticule diffini/ tiõis elenchi in ðꝛ:elenchꝰeſt ↄdictio vniꝰ eiuſ dẽ: nois tm̃ nec rei tm̃/ſʒ noĩs rei ſimul: iy⸗ nonymi/ ſʒ ex his data ſũt de necitate accidere: cõnũerato erat in ᷣncipio/ ad idẽ hᷣm iqẽ ſiłi ter⁊ in eodẽ tꝑe: diffinitio ſic intelligit᷑ Elenchꝰ eſt ſyllus ꝓbatiuꝰ 5dictiuꝰ poſitiõi rñdẽtis. omittẽs aliquã iſtaꝝ ptictaꝝ ꝑalogiſat hᷣm ills fal/ laciã: dat duo exẽpla. Pꝛimũ:duo ſunt dupium vniꝰ⁊ ſũt duplũ triũ: ſũt duplũ dupluʒ. Scðm exẽplũ:·̊ eſt duplũ hᷣm lõgitudinẽ eſt duplũ hᷣm latitudinẽ:g duplũ duplũ. Yn q̃rta ꝑte determĩat de failacia petitiõis pᷣncipij:di cens hʒz fieri tot modis q̊t modis ↄtingit pexe/ re pᷣncipiũ:de viſum eſt ſatis in ſũmulis. In qnta ꝑte determinat de fallacia ↄñtis: dicẽs fal lacia ↄũtis ſit credimꝰ ↄñam ↄuerti ↄuer tit:vt credimꝰꝙ ſicut ex añte equit᷑ ↄñs: ita ex ↄñte ſequit᷑ añs: dat tria exẽ̃pla. Pꝛimũ:ſi mel rubeũ eſt:ã̊ ſi rubeũ eſt mel eſt: etiã ſi pluit t᷑ra eſt madidais ſi terra eſt madida pluit. Scðo dat exẽ plũ in rhetoꝛicis:vt ille eſt cõptus: eſt adulter: vel ille eſt errabũdꝰ de nocte:& eſt fur. Tertio dat exẽplũ melliſſi in ſpeculatiuis: vt factũ eſt pᷣncipiũ:¶ͥ factũ pᷣncipiũ. In ſex/ ta ꝑpte determiĩat de fallacia ſᷣm cãm v cam:di cẽs talis fallacia fit illug eſt cauſa ac/ cipit᷑ tãqᷓ; cauſa ad inferen ↄluſionẽ: a falſita te ↄcluſiõis fit regreſſus ad tanqᷓ; ad pᷣmiſſam cãm:⁊⁊ dat etẽplũ:om̃e ↄriũ coꝛruptiõi eſt gñatio: ſed vita eſt ↄria coꝛruptioni: vita aĩa ſũt idẽ:; vita eſt generario:ↄñs eſt falſum: aliq̃ pᷣmiſſa niſi iſta/vita aĩa ſunt idẽ:igit᷑. Et de iſta ſatis viſum eſt in ſcðo pꝛioꝝ:quõ ſolũ fit in ſyllo/ giſmo ad ĩpoſſibile In ſeptia vltĩa ꝑte deter miĩat de fallacia ſᷣm piures iterrogatiões vt vnã: dicẽs hec fallacia ſit ex eo płes int᷑rogatiões repctant᷑ vna: de his dat᷑ vna reſpõſio: vt ſũt ne illa bona aut bona demõſtratovno bono⁊ vno malo.Cõſequẽter oñdit quõ hec fallacia cõmittit

ex eo aliqͥs credit terminũ nũeri pluraus ſiliter

diffiniri ſicut terminꝰnũeri ſingularis: vt ſicut ce/ cus eſt videns aptꝰnatus videre: credat ceca ſũt videntia apta nata videre:tũc ſi quera turj vcrũ iſta ſint ceca aut vidẽtia demõſtrato vno

1

ceco alio vidente: ſi dicat᷑ ſunt ceca vel ſũt videntia:tũc cõmittit ellis fella ie, huſtica ſt

i vtrũ de eiencho ſophiſtico ſit ſcia Querit ſpẽał tãqᷓ; de ſubo attributiõis bu ius ſcĩe. Arguit᷑ pᷣmo:qꝛ ſi ð ſyllo ſophiſtico

eẽt ſcĩa ipᷣa eſſet ſophiſtica:ſʒ ſcia ſophiſtica eſt

ſcĩa: dicat phᷣs in textu/ꝙ ſcĩa ſophiſtica eſt tm̃ ſcia apparens. Scdðo ſic:De ſubo ſcĩe debet pᷣ/ ſupponi ãd eſt qꝛ eſt:ſed de ſylło ſophiſtico non pᷣſupponit᷑ qd eſt quia eſt: phᷣus ꝓbet in tex/ tu ipm eẽ. Tertio ſic:De ente põt eẽ ſcia: ſʒ ſyllus ſophiſticꝰẽ ens:vt ptʒ phm in textu dicentẽ/ ſylls ſophiſticꝰ eſt apparẽs exñs. Quarto ſic:Syxlus ſophiſticꝰ eſt niſi pꝛiua/ tio ſylłi dialectici: non videt᷑ de ipᷣo eſſe ſcĩa di/ ſtincta a ſcĩa ſylhi dialectici: dicat ariſtoteles pᷣ/ mo de ala: hĩtꝰ pᷣuatiõis eadẽ ſcia. Auin to ſic: In ſcĩa ſunt ſyllogiſmi ſophiſtiai: ſcĩa ſophiſica eſt ſcĩa ſpẽał diſtincta ab alijs. In oppoſitũ eſt phᷣs tradens nobis ſcĩam de ſyllo ſo/ phiſtico. In q̃ſtiõe erũt tres artle pe ad pᷣmũ 2*[A, gP p declaratione q⸗ Pꝛimo ſciẽdũ ſtiõis ſupponit᷑ pꝛĩo verselenchꝰeſt ſyllus 5dictoꝛiꝰ poſitiõi rñden/ tis:ita ſupꝛa ſyllm addit ꝓbationẽ: ſupꝛa ſyl/ logiſmũ dialecticũ addit ↄdictionẽ poſitiõi rñden tis.Ex ſeqͥt elenchꝰtria includit.ſ.illationẽ in qᷓᷓtũ ſylłs: ꝓbationẽ inqᷓtũ eſt dialectic: Zdi ctionẽ inqᷓ; eſt elenchꝰ:ita 5dictio ẽvltĩa dꝛña ſtitutiua eiꝰ:ſʒ elenchꝰſophiſticus ſeu ſyllus ſo/ phiſticus idẽ:eſt apparẽs elenchꝰ⁊ exñs: ex aꝛ ſyllogiſat /vł qꝛ ꝓbat ↄtluſionẽ Zdi/ centẽ poſitiõi rñdentis.Ex ã̊ ſequit᷑/ꝙ duo reqͥrũ tur ad dicat᷑ elenchus ſophiſticus. Pꝛimũ/

appareat eſſe elenchus. Scðᷣm/ ſit ſic appa/

ret. Per pᷣ tãgit᷑ apparẽtie ſylłi ſophiſtici ſeu elenchi. Per ſcðᷣm tãgit᷑ eſfectꝰ eiꝰ. Ex iſt patʒ triplex eſt elenchus ſophiſticꝰ.i.peccãs ĩ foꝛma tm̃/⁊ talis eſt ſylts:aliꝰ in materia tm̃.ſiin ꝓba tiõe ↄcłonis Srie vel ↄdictoꝛie poſitiõi rñdentis/⁊ talis eſt ſylłs:aliꝰ peccãs ĩ mareria foꝛma ſił.

7 g ſylks ſophiſticus Gcdo ſciendũ̃ duyt acopit: Gno vt eſt qdã obliqͥtas ſeu defectus lylłi dialecti/ ci: iſto ſe ad yllm dialecticũ ſicut pᷣuatio ad habitũ: ſic de ipᷣo ſic capto non eſt ſcĩia diſtin/ cta ab elencho/ habitꝰ pᷣuatio ꝑtineant ad ean dẽ ſcĩam. Alio capit̃ ſyllo apparẽti gfatiuo deceptiõis: hoc dupłr. Ano oᷣme intentiona lit: ſic eſt alið qᷓ ſylls ſophiſticꝰ/mẽtalis/ vo/ calis ſcriptꝰ/cuiuſmodi eſt iſte:om̃e ſanũ aĩal: vrina eſt ſana: vrina eſt aĩal. Alio capit᷑ ſcðᷣe intentõalit: ſic nihil eſt aliud qᷓ; qãdã ſcða intẽtio attributa ĩtellectũ ad denoĩationẽ ſyllo ſophi ſtico mẽtaii/jvocali ſcripto:cuiꝰ ꝓpꝛia paſſio eſt gñatiuũ deceptiõis: ſic de ipᷣo ſcia tãqᷓ; de ſubo attributiõis huius ſcie Supponit᷑ ſcdo/ du pler eſt ſcĩa ſophiſtica.ſ.vtens docẽs.Atens eſt habitus ↄcluſiõis vſum argumẽtatiõis ſopbi-/ ſtice acqᷣſitus:vt eſſet habitꝰ iſtius ↄclonis:vrina eſt ſana facta iſtã ſylſm:oſmñe ſanũ eſt aĩal: vrina eſt ſana:& vrina eſt aĩal: ſic eſtvera ſcĩia:ſʒ ſcĩa ſolũ adparẽs. Alia eſt docẽs eſt hĩtus ac⅞ſitꝰ demõſtrationẽ docẽs foꝛmare argumẽtatiões ſo/ phiſticas eas debite ſoluere. Ex ſequunt᷑ due vtilitates ſcie ſophiſtice. Pꝛima vtilitas: qꝛ docet foꝛmare argumẽtatiões ſophiſticas. Scða:qꝛ do/ cet ſoluere argumentatiões ſophiſticas.