Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
93r
Einzelbild herunterladen

18*5+

*+8=n

Scoll diſ,.

8onß e

ÿ,ææ

ͤ A-

Elenchoꝛum

alij autẽ ſint vident᷑:manifeſtũ eſt.

Ste eſt liber elenchoꝛũ ariſtotelis in de terminat de ſyllogiſmo ſophiſtico. Et di/

uidit᷑ in duos libꝛos. Pꝛimus diuidit᷑ in duas ꝑtes.ſ.ꝓhemialẽ executiuã. Et o/ mo dicit/ dicendũ eſt de ſophiſticis elenchis: de his vident᷑ ſophiſtici elenchi /ponens talẽ/ cluſionẽ. Syllogiſmoꝝ quidã ſunt veri:alij appa/

rent veri ſed ſunt: quã cõcluſionẽ ꝓbat q̃ttuoꝛ

rõnibus.Pꝛima:ſicut eſt in rebꝰ/ita eſt in oꝛatiõi/ bus ſyllogiſticl:ſʒ altã res ſũt tales q̃les apparẽt: aliq̃ fũt tales q̃les apparẽt:& etiã ſic eſt in ſyl logiſmis. Winoꝛẽ ꝓbat oᷣmo in aĩatꝭ ex ꝑte aĩe qᷓ; er ꝑte coꝛꝑis:ex ꝑte aĩe:qꝛ qͥdã vident᷑ hr̃e habi etiã hñt:alij vᷣo vident᷑ hre habitũ hñt. Ex ꝑte coꝛꝑis:ꝗqꝛ qͥdã vident᷑ eẽ pulchꝛi de facto ſunt pulchꝛi: alij videntur eſſe pulchꝛi et ſunt pulchu. Scdo ꝓbat in inaĩatis: ꝗꝛ ãdã apparent argẽtea etiã ſũt:q̃dã apparẽt eẽ argẽtea⁊ ſũt. Scða:ſiẽ loge diſtãtes a rebꝰ iudicant de il/ lis:ſic iperiti in arte ſ Nllogiſ andi ludicãt de ſyllis: ſʒ lõge diſtãtes a rebꝰ aliter iudicãt qᷓ ſit:g etiam ĩperiti in arte ſyllogiſandi male iudicãt de ſylkis. Tertia:qñcũq; credimꝰ ſic eẽ in rebus ſiẽ in noĩbꝰ decipimur ſylim ſophiſticũ:ſʒ aliqñ credi/ mus ſic eſfe in rebꝰſiẽ in noibꝰ: altañ decpimur ſylłm ſophiſticũ:ʒ eſt aliqs ſ vllus ſophiſticus. Winoꝛẽ ꝓbat:qꝛ ex ã poſſumꝰ poꝛtare res no/ biſcũ:ideo in diſputatiõe vtimur noĩbꝰ rebus: qꝛ noĩa ſũt finita /res aũt ĩfinite:ideo neceſſe idẽ nomẽ plura ſᷣcare. Et ſubdit ſic ignoꝛãtes artẽ nũerandi decipiũt᷑ a ſcientibꝰ:ita illi qᷓ vᷣtutes no/ minũ ignoꝛãt de facili palogiſ ant. Quarta: qꝛ aliqͥ in diſputãdo faciũt a parẽtes elenchos: 6 aliqͥ ſůt apparẽtes elenchi. Añs ꝓbat: ꝗꝛ alid ſũt magis volũt videri ſapiẽtes/⁊ eẽ᷑ eſſe videri: em̃ ſophiſtica ſcia apparẽs⁊ exñs. Sz ſophiſta eſt vir copioſus a ſapĩa apparẽte ex iſtẽte.Et ſubdit duo ſũt oꝑa ſapiẽtis. Pꝛimũſẽ mẽtiri de notis: illud ꝑtinet ad rñdentẽ. Se/ cũdũ /eſt mentiẽtẽ poſſe manifeſtari: ulð ꝑtinet ad opponentẽ.Ex ꝗᷓ infert illi volũt ſophiſti/ ce arguere/ neceſſe eſt qᷓrant ſophiſticas diſpu/⸗

tatiões:qꝛ illas faciiꝰ ↄſequunt᷑ nẽ illoꝝ/ eſt

vana gkia. Cõſequẽter determinat de gñibꝰ di ſputatiõis/ dicẽs: ãttuoꝛ ſãt gña diſputatiõis: ſeʒ doctrinal dialectica/tentatiua/⁊ litigioſa. diſputatio doctrinal/ eſt ſyllogiſat ex ꝓpꝛijs Bn. cipijs alicui ſcie: ex hijs q vidẽt᷑ rñdẽti:opoꝛ tet em̃ credere diſcit. SDialectica/eſt q̊ẽ colle/ ctiua ↄdictionũ. Tentatiua ſẽ qᷓ ſyllogiſat ex his ã vident᷑ rñdenti: neceſſe eſt ſcire d ſe ſimulat bre ſciam.Litigioſa ã ſyllogiſat ex his q vident᷑ eẽ ꝓbabilia ſũt. Finalit determinat de fine diſputatiõis ð metha:dicẽs qͤnq; ſũt methe/ ſcʒ redargutiofalſum/ inopinabile/ſoleciſmus⁊ nugatio: per pᷣmũ opponẽs ſophiſta vult videri redarguere rñdentẽ:per ſcðᷣm vuit ſibi oñdere fal ſum:per tertiũ vult dicat aliq̃d ↄtra ꝓpꝛiã opi/ nionẽ opinionẽ ſapientãũ:ꝑer q̃rtũ vult ipm bar bariſare:per qͥntũ vult ipm idẽ frequẽter dicere.

Modi aũt arguendi ſũt duo: alij quidẽ ſũt ſᷣm dictiõʒ:alij vᷣo ex dictiõeʒ. Iſta eſt os executiua huius libꝛi Iele in ãt

tuoꝛ tractatꝰ. Pꝛimus in ã̃ttuoꝛ capta. In pꝛimo determinat de ſex fallacijs in dictiõe. Et diuidit

Fo.

in octo ꝑticulas. In ᷣma enũerat modos arguen di ſophiſtice: dicẽs duo ſũt modi arguẽdi ſophi ſtice.ſ.ĩ dictlõe extra dictionẽ. In dictiõe ſũt ſex: ſcʒ eduocatio/ amphibologia/cõpoſitio/ diuiſio⸗/ accẽtus /⁊ figura dictiõis. ꝓbat dupłr. Pꝛĩo inductiue:qꝛ eqͥuocatio eſt fallacia in dictiõeſam/ phibologia/⁊ ſic de alijs: ſũt plures:& tm̃ ſũt fex fallacie in dictiõe.Scðo ꝓbat ſyllo:qꝛ oĩs de/ ceptio facta ex eo er eiſdẽ noĩbus oꝛatiõibus idẽ ſᷣcat᷑ eſt fallacia in dictiõe: ſʒ equocatio am phibologia /⁊ ſic de alijs ſũt hmõi:igit᷑ ſex ſũt fal/ ſacie in dictiõe. In ſcða ꝑte determinat de eqͥ/ uocatiõe amphibologia ſimul:dicẽs tres ſũt modi ipᷣaꝝ. Pꝛimꝰ: nomẽ vel or̃oplura ᷣncipa liter bcat.Scðᷣus:qꝗqñ nomẽ vłoꝛatio ſᷣcat aliquid trãſſumptiue. Tertius: compoſitũ plura ſᷣcat/ hoc eſt quãdo dictio v oꝛatio ſe ſumpta vnũ ſi gnificat:iũcta vᷣo alia plura cat. In tertia parte ponit exempla de equiuocatiõe: pmo de 8 mo modo: ponit duo exempla. Pꝛimũ/ ſeientes diſcũt. Diſcere em̃ eſt equocũ ad dare diſciplinaʒ recipere diſciplinã. Scðm exemplũ:vt que expe/ diunt ſunt bona:mala expediunt:& mala ſunt bo/ na. De ſeðo ponit exẽpla: qꝛ tranſſumptiones apud diuerſos ſũt diuerſe.De tertio ponit duo ex empla. Pꝛimũ/ſedens ſurgebat:ſcðm /laboꝛãs ſa nabak:ſᷣm quẽ lic ꝑalogiſat᷑:qͥcunq; ſurgebat ſtat: ſedens ſurgebat:& ſedẽs ſtat:qͥcũq; ſanabat᷑ ſanꝰ eſt:laboꝛãs ſanabat᷑:;̊ laboꝛans ſanus eſt. In q̃rta ꝑte ponit exẽpla amphibologie:de pᷣmo po/ nitvnũ exẽplũ:vellẽ me accipe pugnãtes: ſic ꝑa⸗ logiſat᷑:qſcunq; vellẽ me accipere vellem accipe rẽt me:ſzʒ pugnãtes vellẽ me aeciꝑe: vellẽ acci perẽt me. De ſcðᷣo exẽpliſicat: qꝛ trãſſumptio/ nes apð diuerſoſ ſũt diuerſe. De tertio ponit duo exẽpla. Pꝛimũ: qͥs ſcit hoc ſcit: ſᷣm quẽ ſic pa/ logiſat᷑:qͥcqͥd ſcit aliqᷣd hoc ſcit:ſeculũ ſcit: g ſecu/ hoc ſcit. Scðm exemplũ:qͥcqͥd videt hoc videt. In qnta pte determiĩat de fallacia cõpoſitiõis ponẽs duo exẽpla de ᷣmo. Pꝛimũ e poſſibi le eſt ſedentẽ ambulare. Scðm eſt /poſſibile eſt ſcribentẽ ſcribere: debẽt diſtingui hᷣm cõpoſitio nẽ vel diuiſionẽ. In ſexta ꝑte determĩat de fal⸗ lacia diuiſtõis ponẽdo duo exẽpla de ᷣmo modo. ꝛimũ:qᷓcũq; fũt duo tria ſũt paria et ĩparia:ſʒ nq; ſunt duo tria: qͥnq; ſũt paria et imparia. cðᷣm exẽplũ:om̃e tantũdẽ alicui et ampliꝰ

eſt maiꝰ⁊ eãle:ſʒ aliqͥd eſt alicui tãtundẽ ampliꝰ: S aliqd eſt alicui maiꝰ et eq̃le. De ſcðo ponit duo exempla. Pꝛimũ:poſui te ſeruũ entem liberũ:ᷣm quẽ ſic ꝑalogiſat᷑:quẽcũq; poſui entẽ ſeruũ liberũ factꝰeſt ex lidero hᷣuus:ſʒ te poſui huũ entẽ libeꝝ: & de te libero feci ßuũ. Scðm explũ: qᷓdraginta vi roꝝ centũ reliqͥt diuus achilles in bello. In ſe/ ptima ꝑte determiĩat de fallacia accẽtus ponẽdo duo exẽpla: diẽ ᷣmo fallacia accẽtus minꝰ de/ cipit in ſcripto qᷓ; in ꝓlatiõe: huiꝰ ſũt duo modt. Pꝛimꝰ ꝓuenit ex eo aliã dictio põt regi diuer/ ſis accentibus:vt metuo lõgas ꝑeunte noctes li⸗ dia doꝛmis: vt habet᷑ ab Hoꝛatio. Alið exẽplũ a vergilio. Reu qꝛ tanti cinxerũt ethera nimbi. Scðs modus ꝓuenit ex eo aliqͥd põt eꝰdictio vel ofo:vt tu es qui es:ſed quies eſt requies:& tu es requies.Sier quicqͥd deus fecit inuite fecit co- acte:ſʒ deus fecit racemos invite:ẽᷣ de fecit race. mos ĩ vite coacte. In octaua ꝑte deimĩat de falla cia figure dictiõis: ponit duos modos. Pꝛimꝰ: maſculinũ interĩᷣtat᷑ femininũ vinenreef ecõ

93

L