Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
89r
Einzelbild herunterladen

Topicoꝛum

A ho: sᷣ non hõẽ eſt aial. C Sco ſic:inter ↄdictoꝛia

nulla põt eſſe ↄña:qꝛ ↄna habitudo media añtis ad ↄñs:ſed inter ↄdictoꝛia eſt dabile medium. Tertio ſic: ſequit᷑/jhõ eſt riſibilis: eſt riſibilis:et arguit᷑ ↄñam in ipſo in cõtradi/ ctoꝛijs. Quarto ſic:ↄnña in ipſo tenet in om/ nibus cõtrarijs:igit᷑. Añcedẽs patet:qꝛ ſequit᷑/ albũ eſt calidũ:;̊ nigrũ eſt frigidũ. Quinto ſic: talis ↄña tenet in relatiue oppoſitis:qꝛ non ſe/ quitur/ ſenſibile eſt ſcibile: ergo ſenſus eſt ſciẽtia. In oppoſitũ eſt philoſophus in textu. In que/ ſtione erunt tres articuli. Mtum zupeii ũ. * 1 7 q relictis multis Pꝛimo ſciendũ utontbusoie ſupponit᷑ nunc duplex eſt ↄña:ſcʒ ecõtrario in ipſo.An ↄña ecõtrario eſt duplex:ſcʒ terminoꝝ et ꝓpõnũ. Terminoꝛũ/eſt ↄña in cuiꝰ antecedẽte aliqð pꝛedicatũ dicitur de ſubiecto: in cõſequẽte oppoſitũ ſhᷣiecti dicit᷑ de oppoſito pꝛedicati:vt eſt aĩal: aĩal eſt: de tali dicit᷑ ſicut fuit dictũ de cõuerſione cõtrapoſitionẽ:puta non eſt ↄña foꝛmalis.Sed ↄña econtrario ꝓpõnũ /eſt qſñ antecedens infert cõſequẽs: ex oppoſito con tradictoꝛio cõſequentis intert᷑ oppoſitũ ↄdictoꝛiũ antecedẽtis:vt ſi eſt aĩal eſt: ſed nullũ aĩal eſt:ã nullus eſt: iſta tenet in omnibꝰ cõſequentijs. õſequeẽtia in ipſo etiã eſt duplex:ſcʒ termĩoꝛũ et ꝓpõnũ. Terminoꝛũ/ eſt in antecedẽte aliqð pꝛedicatũ ð᷑ꝛ de ſubiecto: et in cõſequẽte oppoſitũ pꝛedicati dicit᷑ de oppoſito ſubiecti: vt iuſticia eſt pᷣtus: iniuſticia vitiũ. ↄña in ipſo ꝓpõnũ/ eſt ex añcedẽte infert᷑ ↄñs: ex oppoſito ante/ cedentis infert᷑ oppoſitũ ↄñtis: vt ſi eſt riſibile eſt:ſed nullus homo eſt: ergo nullum riſibile eſt. 0 ſci ẽdũ incidit talis difficul 2 tas:vtrum ↄña in ipſo terminoꝛũ valeat in 5ꝛijs. Ad quã bꝛeuiter rñdet᷑/ tenet in oibꝰ ↄꝛijs tribꝰ cõditionibꝰ obſeruatis. Puma/ꝙ arguat᷑ in pꝛedicatis ſe:defectu cuius ſequit᷑// albũ eſt dulce:ᷣᷓ nigrũ eſt amarũ. Scda /⸗ extrema vnius ꝛietatis cõtineant᷑ ſub vno membꝛo alteriꝰ cõtrarietatis: ideo ſequit᷑/pꝛo/ digalitas eſt vitiũ:ergo illiberalitas eſt virtus: qꝛ pꝛodigalitas et illiberalitas cõtinentur ſub vitio. Tertia/ in vtroq; ſit idem modus oppoſitiõis: defectu cuius ſequit/ illiberalitas eſt defectus: ergo liberalitas eſt ſuperabundantia. Sed ↄña in ipſo ꝓpõnũ eſt foꝛmalis: em̃ opoꝛtet ex op/ poſito añcedẽtis inferre oppoſitũ cõſequẽtis:niſi eſſent termini cõuertibiles:vt ſequitur /ſi eſt aĩal eſt:ergo ſi nullus eſt nullum animal eſt. Terrio ſciẽdu tiitentauans T difficultas:vtrũ ↄña in ipſo terminoꝛũ valeat in puuatiue oppoſitis:et etiã in relatiue oppoſitis. Rñdetur in pꝛiuatiue oppoſitis valet talis ↄña/ duab' conditionibꝰ ob/ ſeruatis. Pꝛima/ꝙ arguat in ꝓpõnibꝰ per ſe: defe ctu cuius ſequit᷑/ videns eſt audiẽs:& cecus eſt ſurdus. Scð̃a/ꝙ pꝛiuatio ſuperioꝛis habitꝰreſtrin gatur habitũ inferioꝛs: defectu cuiꝰnon ſequitꝭ/ foꝛtes vidẽs eſt ſenſibilis: ſoꝛtes cecus inſenſi bilis:ſed debet ſic argui:& ſoꝛtes cecus eſt inſenſi/ bilis ſenſu viſus. Ad aliã partẽ dici᷑ ↄña in ipſo terminoꝛũ valet in relatiue oppoſitis tribꝰcõ ditionibꝰ obſeruatis. Pꝛia/ arguat᷑ in ppõnibꝰ p ſeꝛiðo ſequit᷑/ꝑater eſt dñs:ʒ fili, eſt ſeruus. Scða/ꝙ ambo extrema ↄtineant᷑ ſ vno mem dꝛo alteriꝰ oppoſitionis:vt ſeqͥt /duplã totũ:ã

Fo. 89

ſubduplũ eſt ꝑs. Tertia/ꝙ arguaf᷑ in relatiuis ſᷣm eſſe: ſequit᷑/ſenſibile ſcibile f gᷣ ſenſus ſcia. ,41, C iſté ꝓppõönis/ con⸗

Qua rto ſciẽd U tin git plura ſcire/in telligere vᷣo/ ſunt diuerſi ſenſus. Pꝛimꝰ eſt:hᷣm ilia negatio eſt negatio cadens ſupꝛa hoc to tum/ cõtingit plura ĩteliigere:ita ſit ſenſus/ con tingit plura ſcire cõtingit plura intelligere: et iſte ſenſus implicat eſt falſus:qꝛ nulla contingit ſcire quin cõtingat intelligere. Aliꝰ ſenſus eſt: capiẽdo ly /infinitanter: ita ſolũ cadat ſupꝛa lv plura/infinitando ipſum:ita ſit ſenſus/cõtin/ git plura ſctre cõtingit ĩtelligere plura: et iſte ſenſus verꝰ:qꝛ cõtingit intelſigere vnũ eſt plura. Et hoc ſoluit᷑ tale ſophiſma: ã̃ttuoꝛ ſunt ꝛedicabilia plura: mtta ſiłia in qͥbꝰ ſi ly nõ⸗ iĩt negatio negans/ falſa ſunt: ſi infinitans /vera ſunt. Et hec de pꝛimo articulo. Afum 24 ſcðm. NAAtrũ illa cõſideratio Dubitat Pꝛio ſit vera in dici᷑: ſi aliqd apponat᷑ alicui pꝛius erat tale ap/ poſitũ reddat ipſum tale:vtrũ illð apponat᷑ ſit tale.Et videt᷑:qꝛ albedo addit᷑ parieti facit parietẽ albũ:et albedo eſt alba? Añdet᷑ ad hoc talis ↄſideratio ſit vera tres cõditiões rec runtur. Pꝛma/ appoſitũ ſit ſuſceptiuũ denoĩa/ tionis quã dat alteri:defectu cuius ſequit᷑/albe do adaita parieti facit parietẽ albũ:;ͥ albedo al/ ba. Scða/ arguat᷑ in cauſis ſufficiẽtibꝰ: defectu cuius ſequit᷑/ignis facit aquã tepidam:;ͥ ignis eſt tepidus:qꝛ ignis non eſt cauſa totalis tepidita tis. Tertia/ arguat᷑ in cauſis vniuocis: defectu cuiꝰ non ſequit᷑/ſol calefacit hec in ferioꝛa:ʒᷣ ſol eſt calidus.Et ſiliter dicẽdũ eſt de illa cõſideratione: ſi aliqͥd addat᷑ alteri faciat ipſum magis tale/ tunc additum eſt magis tale: et ſimiliter de illa de ſuperlatiuo: et pꝛopꝛie habent fieri ille due vltime cõſiderationes in illis que ſi uſepiaf mag? minꝰ. Atrũ locꝰ a poſitiuo Dubitat ſcðo ad comparatiuũ va⸗ leat: etiã locus a cõparatiuo ad poſitiuũ. Pꝛo cuiꝰ ſolutione ſupponit᷑ locꝰ a poſitiuo ad cõpa ratiuũ eſt bonꝰ: tenet tm negatiue:ſicut locꝰ a to to in ad ſuã partẽ:vt ſequit᷑/ boc albũ: & hoc eſt magꝭ albũ. Supponit᷑ ſcðo locꝰ a cõparatiuo ad poſitiuũ ſilr bonꝰ: tenet tm̃ af⸗ firmatiue ſicut locꝰ a ꝑte in ad ſuũ totũ: vt ſequit᷑/hoc eſt mag albũ:ͥ boc albũ. Et bᷣ ptʒ qͥd ſit dicẽdũ ad iſtas ↄñas:iſta ꝓpõ/ deẽ/ẽ magꝭ vera qᷓ iſtahõ aſinꝰ: iſta/hõ eſt aſinꝰ/ẽ vᷣa:iſta ꝓpõ/ deꝰ diabolꝰ/ẽ magt falſa qᷓ; iſta/deꝰ:&ᷣiſta eſt falſa/ deꝰ. Añdet᷑ iſte ↄñe ſunt bone:ſʒ ſicut ↄñs falſuʒ/ita añs. iſta falſa:iſta ꝓpõ/deꝰ eſt/ eſt mag? vera qᷓ; iſta/hõ aſinꝰ: hoc ꝓoꝛie ca piendo ly magis/⁊ in rigoꝛe logicali. reſtat vna difficultas vtrũ iſta regula ſit vera: ſi ſimpłr ad ſimptr/⁊ magꝭ ad magꝭ/⁊ maximũ ad maximũ. Et videt᷑:qꝛ ſequit᷑/hõ eſt aĩal:jg magꝭ eſt mag alal.Siłiter durũ eſt extenſum: ¶ͥᷣ magis durũ eſt magis extẽſum.Añdet᷑ regula eſt vera aliqᷣbꝰ conditionibꝰ obſeruatis. Pꝛima/ꝙ arguat᷑ in terminis ſuſcipiẽtibꝰ magꝭ minꝰ: defectu cuiꝰ ſequit᷑/ eſt aĩal: magis eſt magꝭ aĩalʒ qꝛ aĩal non ſuſcipiunt magis minus.Scðᷣa/ꝙ arguat᷑ in ꝓpõnibꝰ per ſe:defectu cuiꝰ non ſequit᷑/ albũ eſt dulce:gᷣ mag album eſt magis dulce:nec ſequit᷑/ bibere eſt bonũ: gᷓ magis bibere eſt magis bonum. Tertia/ terminꝰ poſitiuus 4 pꝛedicat᷑

C