Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
89v
Einzelbild herunterladen

E

Liber

pꝛedicet᷑ de oppoſito ſubiecti:iðo ſequitur/ albũ eſt coloꝛatũ: aᷣ magꝭ albũ eſt magt coloꝛatã. Dubitar tertio zunzaazes U 3 dicto ſᷣm quid ad dictũ ſimpliciter ſit bonꝰ locus. Et videt᷑:qꝛ ſequit᷑/ ethiops eſt albꝰßbm dẽtes:̊ ethiops eſt albꝰ: ſilr de młtis alijs. Pꝛo cuiꝰ ſolutiõe ſup ponit᷑ dictũ ſᷣm qͥd accipit᷑ triplr. Anoo termi/ no ſumpto aliq̃ determĩatiõe ãliſcũqʒ ſit illa:et ſic pictꝰ/jhõ albꝰ ſᷣm dẽtes /ſunt dicta ᷣm qͥd:et ſic dico arguẽdo a dicto ſᷣm qͥß ad dictũ ſimpfr/ aliqñ valet ↄña et aliqñ. Scðoo põt capi dictũ ßᷣm qͥd/ꝓ termĩo ſumpto determĩatione reſtrin Fanf diminuẽte/ampliante aut diſtrahẽte: Ic valet ↄña: vt ſequit᷑/ſoꝛtes albꝰ currit:

ſoꝛtes currit. determĩatio reſtringẽs/ eſt ad/ dita termĩo facit ipſuʒ ſtare paucioꝛibꝰ/qᷓ; ſi ſibi adderet᷑:vt in iſta ꝓpõne/ albꝰcurrit:ly albꝰ/ eſt determĩatio pure reſtringẽs reſpectu de ly. Sz determiatio diſtrahẽs /eſt illa que fac terminũ cui ad dit᷑ ſtare ſuis ſᷣcatꝭ minꝰpꝛincipalibꝰ:vt in iſta orone /imago pictꝰ:ibi ly pictꝰſjẽ determi/ natio diſtrahẽs refpectu de ly. determina/ tio amplians /eſt illa faẽ terminũ cui addit᷑ ſtare ſuis hᷣcatꝭ ſunt /ſʒ erũt/fuerũt /vł pñt eẽ. determĩatio diminuẽs/ eſt reſtringit terminũ ad partẽ minꝰ pꝛincipalẽ:vt ethiops albꝰpᷣm dẽtes: ibi ßm dentes/ eſt determĩatio diminuẽs reſpectu de ly albꝰ. Tertioo ſumit᷑ dictũ ſᷣmn qͥd termino ſumpto determĩatione ampliante/ reſtringẽte/ et diminuẽte: ſic ab ipſo ad dictum ſimpłr eſt bonꝰ locus dialecticꝰ/ſʒ ſophiſticꝰ.Et hec de ſcðᷣo C5 cluſio(articulo.Qtum ad tertiũ ſit:

rñſalis: Conſequẽtia ecõtrario tenet gf̃a foꝛme in ꝓpõnibꝰ:ſʒ in terminis ſolũ te/ net gr̃a materie: vt viſum eſt. Ad rõnes oppo/ ſitum patet ſolutio in pꝛimo articulo.

Libꝛi ſecundi Topicoꝛum finis. Iiber tertius Topicoꝛũ Ariſtotelig. Trum aüt ſit magl eligẽdũ 5 D aut meliꝰ duũ aut pluriũ ex V

bis ꝑſpiciendũ:pꝛimũ autẽ determiner: qm̃ conſidera/ ⅞tionẽ facimꝰ de plurimũ diſtantibꝰ/ magnã adinuicẽ dꝛñam ha bentibus:nullus em̃ dubitat vtrũ beati⸗ tudo vel diuitie magis appetẽdum /ſed de his que pꝛopinqua ſunt.

Ste eſt tertiꝰ liber Topicoꝛũ in phs de/ terminat de ꝓblematibꝰ cõtractis ad ma/

teriã eligibilitatꝭ.Et diuidit᷑ in tres tracta

tus. Pꝛimꝰ in duo capłla. In pꝛimo ponit aliãs cõſideratiões. Pꝛia:illð eſt diuturniꝰ/eſt mags eligẽdũ qᷓ; ilð eſt minꝰ diuturnũ: dũmõ ſint eiuſdẽ ſpeciei. Scð̃a: illð eſt magꝭ eligẽdũ vir pꝛudẽs eligit/vel vir bonꝰ/ vel lex recta pꝛecipit/ vel ſtudioſi eligunt/ vel ſclẽtes magꝭ eligunt: vt in medicinis illa ples medici eligunt ſunt magl eligẽda. illð ſimpłr⁊ magl eligen duin eſt ſᷣm melioꝛẽ diſciplinã: vnicuiq; illð ſit magꝭ eligẽdũ ſᷣm ꝓpꝛiã diſciplinã:vt fiſtu latoꝛ magl eligit fiſtulã qᷓ; libꝛũ. Deinde ponit cõſiderationẽ inſpiciẽdo ad bonũ/ dicẽs: illud eſt magẽ eligẽdũ in gñe /qᷓ; illð eſt in gñe:

vt iuſticia magt eligẽda qᷓ; iuſtũ: iuſticia ſit in

III

gñe boni iuſtũ.Et capit᷑ hic iuſtũ illo põt hre iuſticiã /⁊. Et aduerte ex tali/ ſideratione eliciũt aliqͥ/ꝙ cõcreta ſunt in gñe.i. in pᷣdicamẽto:ſʒ male capiũt Ariſto. loquat᷑ de gũe moꝛis. Alia ↄſideratio:illð eſt magis eligẽdũ ꝓpter ſe eligẽdũ/qᷓ; illð ꝓpter aliud eli/ gendũ:vt ſanari mass eligẽdũ qᷓ; exercitari. Alta ↄſideratio:illð ſe eligẽdũ/ eſt magꝭ eligẽdũ eo eſt accñs eligẽdũ: vt amicos eſſe iuſtos /eſt magẽ eligẽdũ qᷓ; inimicos eẽ iuſtos:qꝛ iſtud ſcðm eſt eligẽdũ accñs:puta vt inimici noceãt no/ bis. Cõſequẽter ponit ↄſideratiões inſpiciẽdo ad cãm boni.Pꝛima: illð magꝭ eligẽdũ ſe boni/qᷓᷓ accñs: vt ðᷣtus magꝭ eligen da qᷓ; foꝛtuna.Scda:illð magꝭ fugiẽdũ ẽꝑ ſe mali/qᷓ; ill accñs:vt vitiũ eſt magꝭ fu giendũ qᷓ; caſus. Cõſequẽter ponit duas conſi deratiões aſpiciẽdo ad cãs boni in ſpeciali. Pꝛĩa: illð ſimpłr bonũ magꝭ eligẽdũ/ qᷓ; illð qað

bonũ alicui:vt ſanari eſt magꝭ eligẽdum qᷓ; ſecari.

Scvdaꝛillð magꝭ eligẽdũ eſt bonũ ſuã natu/ ram/ q; illð bonũ naturã ſuã: vt iuſticia eſt magꝭ eligẽda iuſto. Er ſunt iſte due ↄſideratio nes de foꝛmali boni. Deinde ponit tres cõſi deratiões inſpiciẽdo ad cam materialẽ boni. Pꝛi/ maꝛllð cõuenit melioꝛi/jẽ magꝭ eligẽdũ:vt illðᷣ cõuenit deo/ magꝭ eligẽdũ qᷓ; ilð cõuenit hoi.Scða:illð ꝓpꝛiũ melioꝛis/ẽ magꝭ eligen dum:vt illð eſt ꝓpꝛũ dei/ eſt magt eligẽdũ qᷓ illð ꝓpꝛiũ hoĩs.Tertia:illð ineſt pꝛioꝛibꝰ eſt magꝭ eligẽdũ:vt ſanitas magꝭ eligẽda qᷓ; ro/ bur qᷓ; decoꝛ:qꝛ ſanitas conſiſtit in pꝛioꝛibꝰ.ſ.in cõmẽſuratiõe calidi/frigiſhumidi/⁊ ſicci: et decoꝛ cõſiſtit in cõmẽſuratiõe mẽbꝛoꝝ exterioꝝ: robur cõſiſtit in neruis oſſibꝰy. Deinde ponit cõſide/ rationes inſpiciẽdo ad cauſam finalẽ boni. Pꝛĩa:

finis eſt magꝭ eligẽdus his ſunt ad finẽ. Scðᷣa:

medioꝝ oꝛdinatoꝝ in finẽ: illð ꝓpinquiꝰ fini eſt magt eligẽdũ. Tertia: mediũ poſſibile magꝭ eligẽdũ qᷓ; mediũ impoſſibile.i.qᷓ; mediũ difficile.

Amplius duob effectiuis exiſtẽtib

cuius finis melioꝛſet ipſum melius.

Iſtud ſcðm capłm in ponit duas cõſidera/ tiones ex ꝑte cauſe efficiẽtis boni. Pꝛia:duobꝰexi ſtẽtibꝰeffectiuis:cuiꝰfinis melioꝛ/ipſuʒ eſt magꝭ eligẽdũ: vt vᷣtus eſt magꝭ eligẽda qᷓ; medicina:qꝛ vtus effectiua btĩitudinis et medicina ſanitatis. Scda:ſi ſint duo effectiua/ q̊rũ finis vniꝰ ſuperet finẽ alteriꝰ/illð eſt magꝭ eligẽdũ. Deinde ponit alias ↄſideratiões. Pꝛima:ſi ſint aliq̃ duo bona: aliqᷣs neſciat eſt magꝭ eligẽdũ/ reſpicere ad ſequit᷑ maiꝰ bonũ ct illud eligere.Scða: plura bona ſunt paucioꝛibꝰ eligẽda:dum illa oꝛdi/ nentur ad vnũ finẽ: qꝛ plura bona ad vnũ finẽ oꝛ/ dinata/nõ ſunt mag eligẽda qᷓ; finis ad quẽ oꝛdi/ nantur. Ex ã̃ ↄſideratione elicitur hec auctas:vbi vnũ ꝓpter alterũ/ ibi tm̃ vnũ eſt. Tertia:nihil pꝛo hibet quedã bona qͥbuſdã bonis eẽ magꝭ eligẽ da:ſicut btĩtudo et triſticia que ſunt bona/ ſunt magis eligẽda qᷓ; foꝛtitudo iuſticia. Quarta: bo num qõð poſſidet᷑ cum delectatiõeſẽ mag eligẽdũ qᷓ; illð poſſidet᷑ triſticia:vt ᷣtus eſt magꝭ eli gẽda qᷓ; pecunia.Quinta:vnũqðqᷓ; magꝭ eligen dum in tꝑe in magꝭ ꝓficit qᷓ; in tꝑe ĩ ꝓficit: vt pꝛudẽtia magt eligẽda in ſenectute qᷓ; in iuuẽ tute:qꝛ ſenes cõiter capiunt᷑ ad regẽdũ rẽpublicã/ et iuuenes. Nemo em̃ iuuenes eligit duces/ ↄſtet eos eẽ pꝛudẽtes:ſʒ foꝛtitudo magꝭ ꝓficit ĩ