Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
84r
Einzelbild herunterladen

Topicoꝛum

A mãu:/;lzallaͤs polſit exercitari ĩ medicinavel in

aliqᷓ alia ſcia ſine dialectica impfecte ſcientifi ce: põt ꝑfecte ſcientifice ſine iſta ſcia. Ad aliã ðꝛ/ꝙ demõſtrationẽ poſſimꝰ obuiare po/ ſitioni falſe/nõ poſitiõi vere ſiẽ poſſumꝰ diale cticã. Sed dubitaret aliqͥs quõ poſſumus hre ſcĩam de ſylło dialectico: ſylłus dialecticꝰſit ge neratiuꝰopiniõis. Rñdet᷑ /ꝙ ſcia ꝓpꝛie dicta cõiter habek niſi de ↄckone in demonſtrat᷑ paſſio de ſhiecto: ſic de ↄclone in demõſtrat᷑ paſſio ſylli dialectici de ipſo ſylło dialectico: vt puta de tali⸗ ſyllus dialectic eſt gñatiuꝰ opiniõisʒhabet᷑ ſcĩa q vocat᷑ ðialectica:capiẽdo dialecticã ſtricte: qꝛ dia lectica large capta/ eſt idẽ logica habet᷑ de bus ↄclonibꝰ demõſtrabilibꝰ in tota logica.Et ſic ptʒ/ de ſyllo dialectico habem· ſcĩaz niſi; de ſcibili remoto: in ſyllo demõſtratiuo: h ſtat ſyllus dialecticꝰ eſt gñatiuꝰopiniõis.i. miſſe ſylli dialectici gñant opinionẽ ð ↄclone ſyl dialectici.Et hec de Neno 2 ſad 74 bexi 433 5 rſalis: Syllus dialecticꝰ ſu Cõcluſio in hac ſcĩa pᷣmo.i.adeq̃/ te ↄſideret᷑ in hac ſcĩia. Ad rõnes oppoſitũ. Adᷣmã ðꝛ negãdo ↄſam:qꝛ cõmittit᷑ fallacia fi/ gure dietiõis variãdo genꝰ ſuppõnis. Ad ſcðam ðꝛꝙlʒ ſyllus demõſtratiuꝰ cõſideret᷑ ᷣmo in hac ſcia/ vt ly ᷣmo diẽ oꝛdinẽ ad ſcðm/nõ vt idẽ eſt adeq̃te. Ad tertiã ðꝛſꝙ ſcĩa ibi habet᷑ voca tur dialectica:capiẽdo dialecticã ſtricte ꝓñᷣe:ſed ñ capiẽdo dialecticã largevt ↄuertit᷑cũ logica.Ad artã ðꝛ/ ſyllus dialecticꝰ eſt vnꝰ vnitate gener A Pie dezpieas ſyllm dialecticũ ſcðe intẽtiona lr. ctũ ſupponit ꝑſonałr poſſit hr̃e aliquã ſingularẽ: indefinita cuiꝰ ſubiectũ ſupponit ſimpfr.

Pꝛimum ergo conſiderandũ ex qui-

bus eſt methodus. Iſta eſt ꝑs executiua huiꝰ libꝛi diuidit᷑ ĩ octo libꝛos ꝑtiales: q̊rũ ᷣmꝰ diuidit᷑ ĩ tres tractatꝰ. In pᷣmo determĩat ð pᷣncipijs ſylſi dialectici. Et pꝛĩo Tbacc Ppöos dialectice pblemata ſunt in eãli nũero. ꝓbat:ꝗꝛ q̃cũqʒ ſiũt ex eq̃libꝰ nũero ſũt in eãli nũero:ſʒ ꝓpões dialectice fiũt ex eq̃libꝰ nũe ro:qꝛ fiũt ex eq̃libꝰ daſeaee ꝓpões dialectice et ꝓblemata ſũt in eãi nũero.Scdo ſic: illa q̊rũ vnũ põt fieri reliquũ ecõtra ſũt in eãli nũero:ſed ſic de ꝓpõne dialectica et ꝓblemate: vt illa ꝓpõ dia lectica/ vtrũ ſit aĩal fit ꝓblema dicẽdo /vtrũ ſit aĩal vel. Cõſeq̃nt᷑ mouet aliã dubia. Pꝛi/ mo:vtrũ aliqð ꝓblema poſſit fieri de dꝛſia.Añdet dꝛña reducẽda ad genꝰ: ꝓblemata de dꝛña reducunt᷑ ad genꝰ. Scðm dubiũ:q̃ᷓre enũerãdo p/ dicata enũerat diffinitionẽ: pᷣdicatũ./ det ↄtinet᷑ ſub.ꝓꝛio: dicit duplex eſt ꝓpꝛiũ/ qͥddã eſt indicat qͥd eſſe rei: illud vocat᷑ termi nus ſeu diffinitio: aliud eſt ĩdicat qͥd eſt eſſe rei cõuerſim pᷣdicat᷑ de illo cuiꝰeſt/cuiuſmõi eſt pꝛia paſſio: vt riſibile reſpectu hoĩs.Ex paſſu icit᷑ talis regula/ꝙ ſi aliqͥd ſit cõe duobꝰ vni il/ loꝝ ſit nomẽ impoſitũ: tũc illud aſſumit nomẽ cõis.Ex qͥbꝰ ↄcludit q̃ttuoꝛ ſũt pᷣdicata.ſ.termi nus ſine diffinitio/ gen/ ꝓꝛiũ accidẽs. Et ſᷣdit dꝛña eſt ĩter ꝓpõnẽ dialecticã ꝓblema: ꝓpõ dialectica ſolũ q̃ritvnã ꝑtẽ ↄdictiõis:vt hic/eſt ne aiĩal greſſibile bipes. Sed ꝓblema ãit vtrãꝗ; ꝑtẽ ʒdictiõis:vt vtrũ aĩal greſſibile bipes ſit diffi/ nitio hoĩs vel. Cõſequẽter diffinit terminũ ſeu diffinitionẽ:dicẽs/ꝙ terminꝰ eſt oro indicans

d qͥntã ðꝛ/ꝗꝙlʒ oĩs pos indefinita cuiꝰ ſubie

qͥd eſt eſſe rei: ſubdit ſolũ incõplexa /ſʒ etiã cõplexa habẽt diffinitionẽ: poſſibile ea ſub ofone ſᷣcant᷑ terminari.i.diffiniri. Et dicit/ illi vtunt᷑ vno ſolo noĩe diffinitiõe diffintunt eo oĩs diffinitio eſt opo.Scðo dicit/ꝙ idẽ et di uerſuz ſunt annexa diffinitiõis:qꝛ illud eſt annexũ diffinitiõis ſit maximꝰ laboꝛ circa diffinitio/ nẽ:ſed idẽ diuerſuʒ fit maximꝰ laboꝛ:igit᷑. Itẽ idẽ et diuerſum termiuant᷑ per eandẽ methodũ quã termĩat᷑ diffinitio:qꝛ ſi ꝓbauerimꝰ aliꝗ eſſe ea dẽ vel diuerſa facilr poterimꝰ diſputare de diffini tione: ſi oſtẽderimꝰ aliꝗ̃ eſſe eadẽ ſufficiẽter/ oſtẽdemꝰ ea hf̃e eãdẽ diffinitionẽ. In ſcðᷣa ꝑte determĩat de ſcðᷣo pᷣdicato.ſ.de ꝓpꝛio: dicẽs/ q; ꝓpꝛiũ eſt indicat qͥd eſt eſſe rei: ſoli aũt in/ eſt ↄuerſim pᷣdicat᷑ de re:vt ſuſceptibile diſcipli/ ne eſt ꝓpꝛiũ hoĩs. Et ſi qͥs qrat: vtrũ illud ↄuenit alicui/ſicut doꝛmire cõuenit hoĩ: ſit ꝓpꝛiũ eiꝰ. Rñdet/ eſt ꝓpꝛiũ /vel ꝓpꝛũ adaliqͥd: ſicut eſſe a dextris.Ex 9 ĩfert triplex eſt ꝓpꝛiũ.ſ. ꝓpꝛiũ ſimpkłr/ ꝓpꝛiũ/ et ꝓpꝛiũ adalidd. In tertia ꝑte determĩat de tertio pᷣdicato/qð eſt genꝰ dicẽs/ſꝙ genꝰ eſt pᷣdicat᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpecie in eo qͥd:vt aĩal reſpectu hoĩs et bouis. Altimã ꝑtẽ ꝓbat:qꝛ illud pᷣdicat᷑ in qͥd cõue/ nienter rñdet ad q̃ſtionẽ factã qͥd: ſed genus eſt bmõt:igit᷑. Et ſubdit /ꝙ idẽ et diuerſum gñe/ ſunt annexa generis:qꝛ terminant᷑ eandẽ methodũ quã terminant᷑ ꝓblemata de gñe: qꝛ ſi oſtẽderimꝰ aĩal eſt genꝰ hoĩs bouis: etiã oſtẽderimus bos ſunt idẽ genere. Etiã ſi oſtẽderimus/q aĩal eſt genꝰ bouis /⁊ eſt genꝰ lapidis: etiã oſtẽ derimꝰꝙ lapis ſunt idẽ genere. In ãr/ ta ꝑte determĩat de q̃rto pᷣdicato /qð eſt accidens. Et ponit duas diffinitiões eiꝰ.Quarũ ᷣma eſt:ac

cidẽs eſt nec eſt diffinitio/ neq; ꝓpꝛiũ/ neq; ge⸗·

nus:ineſt aũt rei. Scðᷣa accidẽs//eſt ↄtingit ei/ dẽ ineſſe ineſſe:vt ſedere. Et dicit illa diffi/ nitio eſt melioꝛ qᷓ; ᷣma:qꝛ ad coaſcẽdũ ᷣmã neceſ/ ſe eſt ſcire qͥd ſit diffinitio/qͥd genꝰ/⁊ quid ꝓpꝛiũ: Seva eſt ſe determĩata ad coᷣ ſcendũ accidẽs. Et infert ꝓblemata que flunt de pᷣdicatis cõpa ratis ad ſubiecta ſm magl et minus reducunt᷑ ad ꝓblemata accidẽtis:vt vtrũ vita eſt ᷣm virtutẽ/ ſit melioꝛ vita eſt ſᷣm bꝛutalitatẽ.i.ßᷣm delitias ſenſitiuas.Ex quo ptʒ/ꝙ magis minus ſunt an nexa accidẽtis.Et ſubdit finaliter refert/ꝓppꝛi um ꝓpꝛium adaliqͥd eſſe accidẽs.

Non autẽ lateat nos quoniã que ad ꝓpꝛium genus accidẽs oĩa ad diffi nitiones conuenit dici.

4 Iſtud eſt ſcðᷣm capłm in quo oſidit/ iſta tria pᷣdicata/ genus/ ꝓpꝛiũ/⁊ accidẽs reducunt᷑ ad diffi nitionẽ: diuidit᷑ in tres ꝑtes. In pᷣma oſtẽdit/ꝙ alia pᷣdicata a diffinitiõe reducut᷑ ad diffinitionẽ: ſi qs oñdat aliqͥd cõueniat auicui cõuerti/ biliter ſicut eſt ꝓpꝛiũ:per hoc oñdit ſibi ↄue nit vt diffinitio:qꝛ diffinitio debet ↄuertibilr cõue nire diffinito:Etiã ſi q̊s oñdat aliqͥd cõuenit alteri eſſentiałr ſicut eſt genꝰ:oñdit illud/ uenit vt diffinitio:qꝛ diffinitio ðꝛ ↄuenire diffi⸗ to eſſentiałr.Etiã ſi qͥ̊s oſtẽdat/ aliqͥd ↄuenit ali/ cui accidẽtałr oñdit illð eſt diffinitio:ꝗꝛ diffi nitio ñ dzouenire diffinito accidẽtałr. iſta tria pᷣdicata reduct ad diffinitionẽ alind qᷓʒ; ↄſi⸗ deratiões iſtoꝝ p̃dicatoꝝ termĩare aliq̃ ꝓblemata de diffinitiõe: ſufficit oĩb pᷣdicatis eẽ vna

Fo. 84.

C