Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
83v
Einzelbild herunterladen

E

Liber

termĩoꝝy: ſic iſta ſcĩa ↄſiderare de ꝓble mate. Alio ã̃ntũ ad rõnes cões:vt puta qꝛ ter mini ſũt de tali vel de tali pᷣdicato: ſic iſta ſcla ↄſiderare ð ꝓblemate:qꝛ illas rõnes cões ꝓbabiles poterimꝰ de talt ꝓblemate diſputa re:puta rñdedo de ipſis:oſñdẽdo etiã aliqͥd de ip/ ſis: etiã obuiãdo rõnibꝰ de ipſis ſiẽt. Scða difficultas: quõ põt ſtare ſyllus dialecticus ſit ſubiectũ hur ſcĩe: de eo pᷣſupponat qͥd eſt:ſʒ oſtẽdit᷑ in textu qͥd ſit ſyllus dialecticꝰ. Rñdet᷑/ꝙ aliquã ſciam ſupponere qͥd eſt de ſbiecto ſuo/ ꝑpõt intelligi dupkr. Ano q̃ntũ ad ꝓceſſũ demõſtra tiuũ: ſic pᷣſupponit qͥd eſt de ſuo ſubiecto: an/ teqᷓʒ fiat demõſtratio /opoꝛtet ſcire qͥd eſt ſubiectũ. Alio quãtũ ad ꝓceſſum doctrinalẽ et acqͥſiti/ uum: ſic opoꝛtet ſciẽtiã pᷣſupponere qͥd eſt de ſuo ſubiecto:ſed opoꝛtet auerere qãͥd ſit. ſaratl i 7 pꝓ declaratione Tertio ſciendũ diffinitiõis ꝓbabi liũ ſupponit/ in tali diffinitiõe ponũt᷑ multe ꝑti⸗ cule qs ĩteiligunt᷑ multa ꝓbabilia: ðᷣꝛ vi dent᷑ oibꝰ:itelligunt᷑ ꝓbabilta ſũt ꝓbabilia apð oẽs vulgares: vt ignis calidꝰ. Aiã ſũt ſunt ꝓbabilia apud ſapiẽtes:ſic̃ oĩs diligit filiũ ſuũ vel iſtud/ ſol eſt maioꝛ tota tra: iſta tãgunt᷑ iſtã ꝑticulã pluribꝰ.Alia ſũt ã ſũt ꝑbabilia ſolũ ſapiẽ/ tibꝰ: lla tangunt᷑ illã ꝑticulã ſapiẽtibꝰ. Et iſta ſunt triplicia. qͥdã ſũt ꝓbabilia ſapiẽtibꝰ: que ſapientioꝛibꝰ/qᷓdã ſapiẽtiſſimis. Supponit᷑ ſcðo/ aliã ſcĩa ðꝛ eẽ inuẽtiua dupłr. Ano:qꝛ docet de pluribꝰ medijs pñt termĩari.i.ꝓbart plura ꝓblemata: ſic oĩs ſcia ðꝛ iuẽtiua. Alio qꝛ docet modũ quẽ ĩueniũt̃ plura media ad ter minãdũꝓbiemata: iſta ſcĩa ð᷑ꝛ eẽ inuẽtiua: quẽadmodũ ſcĩia pᷣoꝝ poſterioꝛũ ðꝛ reloluronia. 4 g% circa textũ incidit Quarto ſciẽdũ vna difficultas: An ſyllus diuidat in ſylim demõſtratiuũ /dialecti/ cũ/litigioſũ /⁊ falſigraphũ.Et videt᷑:qꝛ ſylls tentatiuꝰeſt ſyllus: ponit᷑ in illa diuiſione: igit᷑. Scðo ſic:Diuiſũ dʒverificari de mẽbꝛis diui dẽtibꝰ:ſʒ ſyltus nõverificat᷑ de ſyllo litigioſo: igitł In oppo ſitũ eſt phs. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſup ponit᷑ pᷣdicta diuiſio ſylli eſt ſufficiẽs/ ſumẽdo talẽ diuiſionẽ ex ꝑte materie ſylłi eſt neceſſitas ꝓbabilitas. Ad rõnes dubij ð⁊/ꝙ ſyllus tẽtati uus reducit᷑ ad aliquã iſtaꝝ ſpẽrũ: puta ſi ꝓcedat ex ꝓbabilibꝰad ſyllm dialecticũ:ſi ex neceſſarijs ad ſyim demõſtratiuũ /⁊ ſic de alijs. Si ſumat᷑ di ſtinctio ſpẽrũ ſylłi ex ꝑte finis: tũc ſyllus tẽtatiuꝰ eſt ſpẽs diſtincta ab alijs: finis ſylłli tẽtatiui eſt aliꝰ a fine alteriꝰ ſpẽi ſylłi: finis eiꝰ ſit gñare exꝑ entiã de ſcĩa vel ignoꝛãtia rñdẽtts. Sed finis ſyli dialectici gñare opinionẽ. Finis litigioſi ge nerare apparẽtẽ ſophiã. Finis falſigraphi ſeu ſo/ phiſtici eſt ignoꝛãtia pꝛaue diſpõnis.Finis demõ ſtratiui gñare ſciam. Ad ſcðᷣam ðꝛ/ꝙ ĩ diui/ ſiõe vniuoci/ diuiſũ debeat vᷣificari ð mẽbꝛis diut dẽtibꝰ: ĩ diuiſiõę eqͥuoci: ſyls diuidit᷑ in ſyllm ðᷣmõſtratiuã/ dialecticũ litigioſũ diuiſiõe eqͥuoci: ſylłs litigioſus ſylłs/ſaltẽ ſylls li/ tiioſus peccãs ĩ foꝛma. Et hec ve Se ad vtrũ ſyllus(ſcðᷣm. Dubitat Ppmo peccãs ĩ materia et ſyilus peccãs in foꝛma ſint boni ſylli. Pꝛo cuiꝰſo/ lutiõe ſupponit᷑ ᷣmo/ꝙ aliquẽ ſyilm peccare ĩ ma teria põt intelligi dupłlr. Ano qꝛ in eo ſunt tres tmini vel tres ꝓpões: ſic capit᷑ hic ſyllus

1

peccãs in materia:qꝛ tali ſylłus ðꝛ etiã pecca/ re in foꝛma /cũ habeat termios ꝓpões diſpo⸗ ſitas in figura: ſic oĩs ſyllus amittẽs aliqͥd de materia/ vel etiã aliqͥd hñs ſupfluũ diceret᷑ pec care ĩ materia iſto. Alio ſyllus ðꝛ peccare in materia:qꝛ peccat in illis ſe tenẽt ex ꝑte mate/ rie/ ſtẽ in ꝓbabilitate neceſſitate:ita ille ſyllus ðꝛ peccare in materia cuiꝰ pᷣmiſſe ſunt ꝓbatiue ckonis/ ſicut fallacia petitiõts pᷣncipij ſtatim:vt ſic arguendo/ oĩs eſt /⁊ oĩs eſt:g oĩs eſt: ſyllus ſic peccãs in materia ðꝛ bo nus ſyllus ſimplr. Sed ð᷑ꝛ peccare ↄtra ſyllm ꝓp⸗ batiuũ ſiue dialecticũ. Supponit᷑ vlteri,N foꝛ ma ſyllĩ eſt aliud qᷓ modꝰ figura: ille ſylłx ðꝛ peccare in foꝛma cuiꝰ pᷣmiſſe ſũt diſpoſite in figura/cuiuſmodi ſunt oẽs cõbinationes in/ utiles: de taui ſyllo ðꝛ ſyltus ſicut pictꝰ eſt:ideo diuiſio ã diuidit᷑ ſyllus in ſyllm de monſtratiuũ dialecticũ litigioſuʒ ſeu ſophiſticũ peccantẽ in foꝛmaſeſt diuiſio caoen in Lanoeata.

vtrũ idẽ ſyllus poſ⸗ Dubitat ſcðo ſit eſſe dialecticus demõſtratiuꝰ. Et arguit᷑:qꝛ tũc idẽ ſylłs cẽt ex neceſſarijs poſſibilibꝰ aliter ſe hr̃e:ↄñs eſt fal ſum:igit᷑. Cõſequẽtia ptʒ: qꝛ ſyllus demõſtratiu⸗ eſt ex neceſſarijs/⁊ ſyllus dialecticus eſt ex ꝓbabi libus:ſed ꝓbabilia pũt aliter ſe hr̃e:igif᷑. Scðo:qꝛ tũc ſeq̃ret de eodẽ haberemꝰ ſciam opintonẽ: ſed ↄñs eſt falſum:ę añs:ↄña ptʒ: qꝛ ſyltus de/ mõſtratiuꝰ generat ſcĩam:dialecticꝰ generat opi/ nionẽ:falſitas ↄñtꝭ ptʒ:qꝛ ſcĩa opinio ſũt habitꝰ oppoſiti. Tertio ſic:mẽbꝛa diuiſiis debẽt co/ incidẽ:ſʒ ſyllus demõſtratiuꝰ dialecticꝰ diuidũt ſyllm:igit᷑. In oppoſitũ arguit᷑:qꝛ ꝓpões ex/ boſit ſyſlus demõſtratiuꝰ ſũt ꝓbabiles ipᷣis ↄue

niat diffinitio ꝓbabilis: ↄñs idẽ ſyllus ꝓcedit

ex neceſſarijs/⁊ ꝓbabilibꝰ:cᷣ ſił erit demõſtratiuꝰ dialecticꝰ. Pꝛo cuiꝰ ſolone ſupponit᷑/ ſyllus de/ monſtratiuꝰ dialecticꝰ pñt capi duptr. Ano ſcðe intẽtionalłr/⁊ ſic vnꝰnõ eſt aliꝰ.Alio pᷣme intẽtionalr:puta ſyllo mẽtali vocałi vel ſcpᷣto: tũc dico ſyllm demõſtratiuũ eſſe dialecticũ põt ĩtelligi dupkr. Ano reſpectu diuerſoꝝ: tũc di co idẽ ſylłus põt eẽ demõſtratiuꝰ et dialectieꝰ: vnꝰ põt aſſentire pᷣmiſſis ſylli demõſtratiut ſine foꝛmidie de oppoſito: alter põt ipᷣis aſſentire foꝛmidĩe ð oppoſito. Alio reſpectu eiuſdẽ̃: hᷣ dupkr/ ßm Pbabile põt capi dupłr. Ano lar⸗ ge ꝓpõnib ꝓbabilibꝰ/ſiue foꝛmidie /ſiue ſine foꝛmidie: ſic vnꝰ idẽ ſyllus reſpectu eiuſdẽ diceret᷑ demõſtratiuꝰ⁊ dialecticꝰ.Alio capien do ꝓbabile ſtricte ꝓpõne ꝓhabilt eſt foꝛmi dine.Et ſic dico ꝙvnꝰ⁊ idẽ ſylłus reſpectu eiuſdẽ põt dici ðᷣmõſtratiuꝰ⁊ dialecticꝰ. Ad rõnes ad duas pᷣmas ptʒz ſolo. Ad tertiã ðꝛ: ſyllus demõ ſtratiuꝰ⁊ dialecticꝰ vt diuidũt ſyllm capiunt᷑ ſcðᷣe intentionalr non pᷣme in tentionałr:ideo vt ſunt mẽbꝛa diuidẽtia nunqʒ verificantk᷑ de ſenuie.

1 vtrũ dialectica ſeu 2 ubitat tertion⸗ ſcĩa ſit vtilis ad obuiatiões: ad ſᷣm phᷣiam diſciplinas. Et videt᷑ :qꝛ aliqͥs põt exercitari ĩ medicina vel in rhe/ toꝛicavel in aliꝗ̃ alia ſcĩa ſine dialectica:vt ptʒ per experiẽtiã. Itẽ demõſtrationẽ poſſumꝰ obuiare poſitiõibꝰ rñdẽtis:̊ oꝑtet eẽ talẽ ſciam In oppoſitũ eſt phs ĩ textu:vbi dicit/ꝙ iſta ſcĩa vti/ lis ad tria.ſ.ad exercitatiões/ obuiatiões/⁊ ad ſᷣmn phiam diſciplinas. Ideo rñdet᷑ ad rõnes · Ad