Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
83r
Einzelbild herunterladen

Topicoꝛum

Liber pꝛimus Topicoꝛũ Ariſtotelis.

ARKopoſitu)

qͥdẽ negocij eſt me l thoduz inuenire a qua poterimꝰ ſyllo N giſare de om̃i ꝓble G mate ex ꝓpbabilib Et pſi diputatio⸗ nes ſuſtinẽtes nihil dicemus repugnãs. Pꝛimũ igit᷑ dicẽdũ qͥd eſt ſyllogiſmus/ ⁊que eius differẽtie/q̃tinus ſumat᷑ diale cticus ſyllogiſmus:hunc em̃ ãrimus ſe/ cundũ pꝛopoſitũ negocium.

Ste eſt liber topicoꝛũ ariſtotelis in ã phᷣs determinat de ſyllo dialectico ponẽs pꝛi/

ncp

5 27,

mo intentũ ſuũ:dicẽs/ ꝓpoſitũ huiꝰ ne/

gocij eſt ĩuenire artẽ bꝛeuẽ et cõpẽdioſam a poterimꝰfacilit de ꝓblemate ſyllogiſare.Et pᷣmo diffinit ſyllm ſpẽs eiꝰ. ſyllus eſt or̃o in qua qͥbuſdã poſitis aliud qͥdẽ ab his poſita ſũt ð neceſſitate accidit eo hec ſũt:de diffinitiõe ſa tis viſum eſt in ᷣmo pᷣoꝝ.·Sed ſyllus demõſtrati/ uus eſt fit ex pmis veris:aut ex talibꝰ aliã pꝛi mavera pᷣncipiũ ſue cognitiõis ſumpſerũt:de ſa tis viſum eſt in ᷣmo poſterioꝝ. Syllus dialecticꝰ eſt ex ꝓbabilibꝰeſt ſyllogiſatꝰ. pᷣma vera ſũt q̃nõ alia ſed ſeipſa fidẽ hñt.i.q cogſcunt᷑ cog/ nitis terminis. Sed, ꝓbabilia ſũt vident᷑ pluribꝰ aut oibꝰ aut ſapiẽtibꝰ vel maxĩe notis. Deinde deſcribit ſyllm litigioſũ: dicẽs/ꝙ ſyllus litigioſus eſt ex his vident᷑ eſſe ꝓbabilia et ſũt:aut ex his ã̃ vident᷑ eſſe pbabilia apparẽs.ỹẽt dʒz ſic in/ telligi: ſyllus litigioſus eſt ꝓcedit ex ꝓpõnibꝰ qᷓ vident᷑ eẽ ꝓbabiles vere/⁊ ſunt:aut ex. ꝓpõ nibus ꝗ̃ᷓ ſunt vere.ꝓbabiles:ſed diſpoſite. Ex diffinitiõe oñdit᷑ triplex eſt ſylłs litigioſus ſcʒ peccãs ĩ materia tm̃:peccãs in foꝛma tm: pec cãs in materia in foꝛma ſimł. ſyllus falſigra phus eſt q ꝓcedit ex ꝓpõnibꝰ ↄſtitutis ex ꝓpꝛijs termĩs alicuiꝰ ſcĩe: qdẽ. ꝓpõnes vel ſunt vere/ vel ſunt male intellecte:vt iſte ſyllus oẽs lince du cte ab eodẽ pũcto in eundẽ punctũ ſunt eãles:ſed choꝛda arcus coſta ſũt hmõug choꝛda arcꝰ co ſta ſũt eãles. Añdet᷑ ſicut iacet eſt falſa: ſolũ habeat vitatẽ de lineis ductꝭ idẽ mediũ. De/ inde ponit modũ ꝓᷣcedẽdi in hac ſcia: dicẽs/ꝙ de nullo eoꝝ tractant᷑ in hac ſcia eſt dãda demõ ſtratiua:ſiʒ debemꝰ ꝓcedere figurałr groſſo: talis cognitio ſᷣm ꝓoſitũ ſit ſufficiẽs.Et diẽ hec ſcĩa eſt vtilis ad tria.ſ.ad exercitatiões/ad ob uiatiões/⁊ ad ſᷣm phiam diſciplĩas. Pꝛimũ ꝓbat: qꝛ illa ſcĩa valet ad exercitatiões quã facilr pote rimus argumẽtari de qͤlibet ppoſito: iſta hmõi igit᷑. Scðm ꝓbat:qꝛ oẽ illud poſſumꝰ rñde/ re ex pᷣncipijs doctrine ad ea vidẽt᷑ nobis dici/ẽ vtile ad obuiatiões:ſʒ iſta hmõi:igit᷑. Ter tiũ ꝓhat duabꝰ rõnibꝰ. Pꝛima:oẽ illud poſſu mus arguere ſiue rñdere ad vtrãq; ꝑtẽ ↄSdictionis eſt vtile ad hᷣm phᷣiam diſciplinas: ſed dialectica 5 bmõiigit᷑. S eða: oẽ illud poſſumꝰ inqͥre/ re de pᷣmis pᷣncipijs vniuſcuiuſq; diſcipline eſt vti le ad ſᷣm phiam diſciplinas:ſʒ dialectica eſt hmõi:

Fo. 83

igit᷑. Dinoꝛẽ ꝓbat:qꝛ ꝓpꝛiũ eſt dialectice hr̃e viã ad pᷣncipia oĩm methodoꝛũ:qꝛ dialecticã ex ter/ minis cuiuſcũq; ſcĩe poſſumꝰ facere ſyllm. De/ inde remouet vnũ dubiũ:an aliqͥs dicat᷑ hr̃e diale cticã/niſi ſciat quãlibet ↄclonẽ ꝓbare vel impꝛoba re. Añdet/ oꝑtet ad aliq̃s habeat ſciam dialecticã ꝑfecte ſꝑ ꝓbet vel impꝛobet ↄcłonẽ: ſed ſufficit nibil omittat de his reqãͤrunt᷑ ad bãdũ illã ↄcłonẽ vel impꝛobandũ.Q pꝓbat ſile: anteqᷓ; aliqs dicat᷑ bonus rhetoꝛ/nõ oꝑtet ſꝑ vincat pſuadendo:ſed ſufficit nihil omittat de his ſunt neceſſaria ad vincẽdũ.ꝓbat etiã qꝛ ad aliq̊s dicat᷑ bonꝰ medicꝰ/nõ oꝑtet ſꝑ ſanet:ſʒ ſufficit nibil omittat d his reqͥrũt᷑ ad ſanãdũ. Q u erit vtrũ ſyllus dialecticꝰ ſit ſubiectũ 2. adeãtũ huiꝰ ſcie. Arguik pꝛĩio

:qꝛ nullꝰ ſyiłs dialecticꝰ eſt ſubiectũ ſcie huiꝰ libꝛi:igit᷑ ſylſus dialecticus eſt ſubiectũ ſcĩe hu ius libꝛi. Scðo arguit᷑. Sylłus demonſtratiuꝰ eſt ſubieccu hu ſcĩe: qꝛ eſt ᷣmo cõſideratũ in hac ſcĩaꝛigit᷑. Tertio ſic:Si ſyllus dialecticꝰeẽt ſub lectũ huiꝰ ſĩciẽtie que vocat᷑ dialectica/ſequeret᷑ eſſet ſubiectũ logice:qꝛ dialectica logica ſunt ter mini cõuertibiles adinuicẽ. Quarto ſic:Om̃is ſyllus ſi eſt ſylkus eſt vnus:ſed ſyllus dialecticus eſt ſyllus ſi eſt ſylkus:g eſt vnꝰ: ſed ↄñs videt᷑ eſſe falſum:qꝛ vel eſſet ille quẽ petrus facit vel quẽ io/ hãnes facit/ eſt falſum:igi᷑. Quiĩto ſic: Ois ꝓpõ ind efinita põt hr̃e aliquã ſingularẽ verã: ſed iſta indefinita/ſyllus dialecticꝰ eſt ſubiectũ huiꝰ ſcĩe:igit᷑ debet hr̃e aliquã ſingularẽ verã: ſed eſt falſũꝛigit᷑. In oppoſitũ videt᷑ eẽ ariſto.in textu. In iſta qſtione erũt tres zelifgk um ad pᷣmũ. NSn n gP yllus dialecticus Pꝛimo ſciẽdũ põt capi dupłr. Ano pᷣme i nention akr: ſic eſt aliud quã ſyllus dialecticꝰmẽtalis vocalis vol ſcriptꝰ: ſic ſub iectũ in hac ſcia. Alio capit᷑ ſylls dialecticus ſcðe intẽtionałr: ſic eſt aliud qᷓ; aliqð intẽtio/

nale attributũ intellectũ ſylſo dialectico mentali

vocali ſcripto. Ex ſequit᷑/ꝙ iſte terminꝰ ſylls dialecticus de foꝛmali ſᷣcaro impoꝛtat intentionẽ ſcðam:ſed de materiali ſᷣcato impoꝛtat oẽm ſyllm dialecticũ mẽtalẽ vocalẽ vel ſcriptũ. Scðo ſup ponit᷑/ qað ꝓpꝛia paſſio ſylli dialectici eſt gñatiuũ opiniõts.i.noticie adheſiue foꝛmidie de oppo ſito. Pꝛo aduertẽdũ eſt /qꝙ ad aliq̃ pᷣmiſſe generẽt opinionẽ de ↄcłone ſeu noticiã foꝛmi/ dine/ oꝑtet pᷣmiſſe accipiant᷑ foꝛmidine de op poſito:qꝛ oĩs adherẽs pᷣmiſſis ſine foꝛmidie adhe ret ↄcłoni ſine foꝛmidine quã cosſcit ſeqͥ ex pᷣmiſ⸗ ſis: boc differt a ſyllo demõffratiuo eſt gña/ tiuus ſcĩie ſeu noticie adheſiue ſine foꝛmidine de oppoſito:Ideo ſequit᷑ ſyllus põt ꝓcedere ex babilibꝰ dupkr. Ano /ex ꝓbabilibꝰ acceptis foꝛmidine: ſic ſyllus dialecticus debet ꝓcedere ex ꝓbabilibꝰ. Blio ex ꝓbabilibꝰ acceptis gña/ liter ſiue ſint foꝛmidie fiue: ſic ſyllus demõ ſtratiuus põt dici ꝓcedere ex ꝓbabilibꝰ/ ꝓcedat ex neceſſarüs que generãt ſciẽtiã de 2 tuliöni

, G circa textũ incidunt Ocdðdo ſciẽdũ aliꝗᷓ difficultates SDꝛi ma:vtrũ ꝓpõ quã ponit ariſto.in textu ſit vera:in qua diẽ iſta arte poterimꝰ diſputare de oĩꝓble mate.Etvidet᷑:qꝛ iſta ſcĩa ↄſiderare de ꝓblemate:g yllogiſare de ꝓblemate. Añdet᷑ ꝓblemata ſiue ꝓpões dubie ꝓbabiles pñt ↄſiderari dupr. Ano ãntũ ad ꝓas rões