Topicoꝛum
¶ Liber pꝛimus Topicoꝛũ Ariſtotelis.
ARKopoſitu)
qͥdẽ negocij eſt me l thoduz inuenire a qua poterimꝰ ſyllo N giſare de om̃i ꝓble G mate ex ꝓpbabilib ——Et pſi diputatio⸗ nes ſuſtinẽtes nihil dicemus repugnãs. Pꝛimũ igit᷑ dicẽdũ qͥd eſt ſyllogiſmus/ ⁊que eius differẽtie/q̃tinus ſumat᷑ diale cticus ſyllogiſmus:hunc em̃ ãrimus ſe/ cundũ pꝛopoſitũ negocium.
Ste eſt liber topicoꝛũ ariſtotelis in ã phᷣs determinat de ſyllo dialectico ponẽs pꝛi/
ncp
5 27,
mo intentũ ſuũ:dicẽs/ ꝙ ꝓpoſitũ huiꝰ ne/
gocij eſt ĩuenire artẽ bꝛeuẽ et cõpẽdioſam a q̃ poterimꝰfacilit de oĩ ꝓblemate ſyllogiſare.Et pᷣmo diffinit ſyllm ⁊ ſpẽs eiꝰ.Añ ſyllus eſt or̃o in qua qͥbuſdã poſitis aliud qͥdẽ ab his q̃ poſita ſũt ð neceſſitate accidit eo ꝙ hec ſũt:de q̃ diffinitiõe ſa tis viſum eſt in ᷣmo pᷣoꝝ.·Sed ſyllus demõſtrati/ uus eſt qͥ fit ex pmis veris:aut ex talibꝰ q̃ ꝑ aliã pꝛi mavera pᷣncipiũ ſue cognitiõis ſumpſerũt:de q̊ ſa tis viſum eſt in ᷣmo poſterioꝝ. Syllus dialecticꝰ eſt qͥ ex ꝓbabilibꝰeſt ſyllogiſatꝰ. Añ pᷣma vera ſũt q̃nõ ꝑ alia ſed ꝑ ſeipſa fidẽ hñt.i.q cogſcunt᷑ cog/ nitis terminis. Sed, ꝓbabilia ſũt q̃ vident᷑ pluribꝰ aut oibꝰ aut ſapiẽtibꝰ vel maxĩe notis. ¶ Deinde deſcribit ſyllm litigioſũ: dicẽs/ꝙ ſyllus litigioſus eſt q̃ ex his q̃ vident᷑ eſſe ꝓbabilia et nõ ſũt:aut ex his ã̃ vident᷑ eſſe pbabilia ẽ apparẽs.ỹẽt dʒz ſic in/ telligi: ſyllus litigioſus eſt qͥ ꝓcedit ex ꝓpõnibꝰ qᷓ vident᷑ eẽ ꝓbabiles ⁊ vere/⁊ tñ nõ ſunt:aut ex. ꝓpõ nibus ꝗ̃ᷓ ſunt vere ⁊.ꝓbabiles:ſed nõ bñ diſpoſite. Ex ꝗ diffinitiõe oñdit᷑ ꝙ triplex eſt ſylłs litigioſus ſcʒ peccãs ĩ materia tm̃:peccãs in foꝛma tm: ⁊ pec cãs in materia ⁊ in foꝛma ſimł. Sʒ ſyllus falſigra phus eſt q ꝓcedit ex ꝓpõnibꝰ ↄſtitutis ex ꝓpꝛijs termĩs alicuiꝰ ſcĩe:q̃ qdẽ. ꝓpõnes vel nõ ſunt vere/ vel ſunt male intellecte:vt iſte ſyllus oẽs lince du cte ab eodẽ pũcto in eundẽ punctũ ſunt eãles:ſed choꝛda arcus ⁊ coſta ſũt hmõug choꝛda arcꝰ ⁊ co ſta ſũt eãles. Añdet᷑ ꝙ ſicut iacet eſt falſa: cũ ſolũ habeat vitatẽ de lineis ductꝭ ꝑ idẽ mediũ. ¶ De/ inde ponit modũ ꝓᷣcedẽdi in hac ſcia: dicẽs/ꝙ de nullo eoꝝ q̃ tractant᷑ in hac ſcia eſt dãda rõ demõ ſtratiua:ſiʒ debemꝰ ꝓcedere figurałr ⁊ groſſo mõ: cũ talis cognitio ſᷣm ꝓoſitũ ſit ſufficiẽs.Et diẽ ꝙ hec ſcĩa eſt vtilis ad tria.ſ.ad exercitatiões/ad ob uiatiões/⁊ ad ſᷣm phiam diſciplĩas. Pꝛimũ ꝓbat: qꝛ illa ſcĩa valet ad exercitatiões ꝑ quã facilr pote rimus argumẽtari de qͤlibet ppoſito: iſta ẽ hmõi igit᷑. Scðm ꝓbat:qꝛ oẽ illud ꝑ qð poſſumꝰ rñde/ re ex pᷣncipijs doctrine ad ea q̃ nõ vidẽt᷑ nobis bñ dici/ẽ vtile ad obuiatiões:ſʒ iſta ẽ hmõi:igit᷑. Ter tiũ ꝓhat duabꝰ rõnibꝰ. Pꝛima:oẽ illud ꝑ qð poſſu mus arguere ſiue rñdere ad vtrãq; ꝑtẽ ↄSdictionis eſt vtile ad hᷣm phᷣiam diſciplinas: ſed dialectica 5 bmõiigit᷑. S eða rõ: oẽ illud ꝑ qð poſſumꝰ inqͥre/ re de pᷣmis pᷣncipijs vniuſcuiuſq; diſcipline eſt vti le ad ſᷣm phiam diſciplinas:ſʒ dialectica eſt hmõi:
Fo. 83
igit᷑. Dinoꝛẽ ꝓbat:qꝛ ꝓpꝛiũ eſt dialectice hr̃e viã ad pᷣncipia oĩm methodoꝛũ:qꝛ ꝑ dialecticã ex ter/ minis cuiuſcũq; ſcĩe poſſumꝰ facere ſyllm. ¶ De/ inde remouet vnũ dubiũ:an aliqͥs dicat᷑ hr̃e diale cticã/niſi ſciat quãlibet ↄclonẽ ꝓbare vel impꝛoba re. Añdet/ ꝙ nõ oꝑtet ad N̊ ꝙ aliq̃s habeat ſciam dialecticã ꝑfecte ꝙ ſꝑ ꝓbet vel impꝛobet ↄcłonẽ: ſed ſufficit ꝙ nibil omittat de his q̃ reqãͤrunt᷑ ad ꝓ bãdũ illã ↄcłonẽ vel impꝛobandũ.Q pꝓbat ꝑ ſile: nã anteqᷓ; aliqs dicat᷑ bonus rhetoꝛ/nõ oꝑtet ꝙ ſꝑ vincat pſuadendo:ſed ſufficit qð nihil omittat de his q̃ ſunt neceſſaria ad vincẽdũ.ꝓbat etiã qꝛ ad ꝙ aliq̊s dicat᷑ bonꝰ medicꝰ/nõ oꝑtet ꝙ ſꝑ ſanet:ſʒ ſufficit ꝙ nibil omittat d his q̃ reqͥrũt᷑ ad ſanãdũ. Q u erit vtrũ ſyllus dialecticꝰ ſit ſubiectũ 2. adeãtũ huiꝰ ſcie. ¶ Arguik pꝛĩio
ꝙ nõ:qꝛ nullꝰ ſyiłs dialecticꝰ eſt ſubiectũ ſcie huiꝰ libꝛi:igit᷑ ſylſus dialecticus nõ eſt ſubiectũ ſcĩe hu ius libꝛi. ¶ Scðo arguit᷑. Sylłus demonſtratiuꝰ eſt ſubieccu hu ſcĩe: qꝛ eſt ᷣmo cõſideratũ in hac ſcĩaꝛigit᷑. ¶ Tertio ſic:Si ſyllus dialecticꝰeẽt ſub lectũ huiꝰ ſĩciẽtie que vocat᷑ dialectica/ſequeret᷑ ꝙ eſſet ſubiectũ logice:qꝛ dialectica ⁊ logica ſunt ter mini cõuertibiles adinuicẽ. ¶ Quarto ſic:Om̃is ſyllus ſi eſt ſylkus eſt vnus:ſed ſyllus dialecticus eſt ſyllus ſi eſt ſylkus:g eſt vnꝰ: ſed ↄñs videt᷑ eſſe falſum:qꝛ vel eſſet ille quẽ petrus facit vel quẽ io/ hãnes facit/ qð eſt falſum:igi᷑. ¶ Quiĩto ſic: Ois ꝓpõ ind efinita põt hr̃e aliquã ſingularẽ verã: ſed iſta ẽ indefinita/ſyllus dialecticꝰ eſt ſubiectũ huiꝰ ſcĩe:igit᷑ debet hr̃e aliquã ſingularẽ verã: ſed h̊ eſt falſũꝛigit᷑. ¶ In oppoſitũ videt᷑ eẽ ariſto.in textu. In iſta qſtione erũt tres zelifgk um ad pᷣmũ. NSn n gP yllus dialecticus Pꝛimo ſciẽdũ põt capi dupłr. Ano mõ pᷣme i nention akr:⁊ ſic nõ eſt aliud quã ſyllus dialecticꝰmẽtalis vocalis vol ſcriptꝰ:⁊ ſic nõ ẽ ſub iectũ in hac ſcia. Alio mõ capit᷑ ſylls dialecticus ſcðe intẽtionałr:⁊ ſic nõ eſt aliud qᷓ; aliqð intẽtio/
nale attributũ ꝑ intellectũ ſylſo dialectico mentali
vocali vł ſcripto. Ex q̊ ſequit᷑/ꝙ iſte terminꝰ ſylls dialecticus de foꝛmali ſᷣcaro impoꝛtat intentionẽ ſcðam:ſed de materiali ſᷣcato impoꝛtat oẽm ſyllm dialecticũ mẽtalẽ vocalẽ vel ſcriptũ. ¶ Scðo ſup ponit᷑/ qað ꝓpꝛia paſſio ſylli dialectici eſt gñatiuũ opiniõts.i.noticie adheſiue cũ foꝛmidie de oppo ſito. Pꝛo q̊ tñ aduertẽdũ eſt /qꝙ ad h̊ ꝙ aliq̃ pᷣmiſſe generẽt opinionẽ de ↄcłone ſeu noticiã cũ foꝛmi/ dine/ oꝑtet ꝙ pᷣmiſſe accipiant᷑ cũ foꝛmidine de op poſito:qꝛ oĩs adherẽs pᷣmiſſis ſine foꝛmidie adhe ret ↄcłoni ſine foꝛmidine quã cosſcit ſeqͥ ex pᷣmiſ⸗ ſis:⁊ ꝑ boc differt a ſyllo demõffratiuo qͥ eſt gña/ tiuus ſcĩie ſeu noticie adheſiue ſine foꝛmidine de oppoſito:Ideo ſequit᷑ ꝙ ſyllus põt ꝓcedere ex ꝓ babilibꝰ dupkr. Ano mõ /ex ꝓbabilibꝰ acceptis cũ foꝛmidine:⁊ ſic ſyllus dialecticus debet ꝓcedere ex ꝓbabilibꝰ. Blio mõ ex ꝓbabilibꝰ acceptis gña/ liter ſiue ſint cũ foꝛmidie fiue nõ:⁊ ſic ſyllus demõ ſtratiuus põt dici ꝓcedere ex ꝓbabilibꝰ/ cũ ꝓcedat ex neceſſarüs que generãt ſciẽtiã de 2 tuliöni
ᷣ, G circa textũ incidunt Ocdðdo ſciẽdũ aliꝗᷓ difficultates SDꝛi ma:vtrũ ꝓpõ quã ponit ariſto.in textu ſit vera:in qua diẽ qð iſta arte poterimꝰ diſputare de oĩꝓble mate.Etvidet᷑ ꝙ nõ:qꝛ iſta ſcĩa uõ hʒ ↄſiderare de oĩ ꝓblemate:g nõ hʒ yllogiſare de oĩ ꝓblemate. Añdet᷑ qð ꝓblemata ſiue ꝓpões dubie ⁊ ꝓbabiles pñt ↄſiderari dupr. Ano mõ ãntũ ad ꝓas rões


