Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
82r
Einzelbild herunterladen

Poſterioꝛum

tandẽ habet᷑ iᷣncipiũ vłe ĩmediatã: ſubdit q;uis potẽtia ſenſitiua ſit vlis/ actꝰ ſentiẽdi eſt niſi ſingularis. Finaliter declarat/ habitꝰ quo cogᷣſcunt᷑ pꝛincipia eſt ſcia ꝓpꝛie dicta: qꝛ ſcĩa habet᷑ demõſtrationẽ: led ᷣncipia ſciunt᷑ demõſtrationẽ:igit᷑.Ex quo infert/ꝙ habitꝰ quo cognoſcunt᷑ pᷣncipia eſt ſciẽtia/ ſed intellectus. Q eritur vltimo vtrũ diffinitio fubiecti U ſit mediũ in demõſtratiõe ꝓpt᷑ qͥd et potiſſima.Et arguit᷑ pᷣmo: qꝛ diffinitio paſſionis eſt mediũ in demõſtratione potiſſima:sᷣ diffinitio ſubiecti.Añs ptʒ: qꝛ mediũ eẽ cau ſa ꝓpꝛia ĩmediata paſſiõis: ſʒ diffinitio paſſiõis eſt hmõnigit᷑. Scðo ſic: Mediũ in demõſtratio ne potiſſima eẽ mediũ poſitiõe:ſʒ ſola diffinitio paſſiis eſt hmõi:qꝛ eſt poꝛ paſſiõe poſterioꝛ ſub tecto:igit᷑ eſt mediũ poſitiõe. Tertio ſicꝛ Per il lud mediũ eſt cõdenſari in tactu folij ad ramũ demõſtrak fuxus foliᷣ:ſʒ illud eſt diffinitio paſſio/ nis:igit᷑. Auarto ſic: Si diffinitio eẽt mediũ in demõſtratiõe ꝓpt qͥd potiſſima/ſeq̃ret᷑ in ta li demõſtratiðe eẽt petitio pᷣncipij:ſʒ h incõueni/ ens:igit᷑. Cõſeq̃ntia ꝑtʒ:qꝛ diffinitio diffinitũ im poꝛtãt vnã eandẽ rẽ: ſi diffinitio ſumat᷑ ad ꝓbã aliqͥd de diffinito idẽ ſumet᷑ ad ꝓbãdũ aliqͥd de ſeipſo. Quito ſic. Si ſola diffinitio ſubiecti eẽt mediũ in demõſtratiõe potiſſima ꝓpter qͥd/ ſeã/ ret᷑ metaphyſica eſſet ſcia: qꝛ ſubiectũ meta/ phyſice eſt ens inqᷓ; ens/ nullã diffinitio/ nẽ. In oppoſitũ videt eſſe ariſtoteles in textu: dicẽs mediũ in demonſtratiõe eſt vltimi ter mini! ſed vltimꝰ terminꝰeſt ſubiectũ:igi. In qᷓſtio ne erunt tres articuli. Mtum ad pꝛimũ. d5ta 2[,J10 G circa textũ incidũt aliqᷓ Pꝛiĩo ſciẽdũ difficultates. uin wird qᷓdlibet ᷣmũ oᷣncipiũ ſit euidẽtiſſimũ Pꝛo cuiꝰ de/ daratiõe ſupponit᷑/ꝙ eſt tm vnũ pᷣmũ pᷣncipiũ indemõſtrabile:qꝛ in demõſtratiõe ſunt due pᷣ/ muſſe:vl g ille pᷣmiſſe ſũt indemõſtrabiles/⁊ ſic ha beĩ᷑ intẽt: demõſtrabiles/ tũc demõſtrabunt᷑ alias: de qᷣbꝰ iterũ q̃ret᷑ vtrũ ſint demõſtrabiles vl:ſi/ habet intentũ:ſi ſic/ erit ꝓceſſus in in/ finitũ: ᷣncipiũ in demõſtratiõe ꝓpõ hñs pᷣmiſſas notioꝛes ſe poꝛes ãs poſſit demõſtra ri. Et ſi qͥs dicat ariſto.in. C. metaphy.videt᷑ po/ nere tm̃ vnũ pᷣncipiũ indemõſtrabile cõmuniſſimũ euidẽtiſſimũ ꝛ⁊ firmiſſimũ: ſũt plura. Dico oẽ ᷣncipiũ indemõſtrabile ðꝛ ᷣncipiũ rõneledi tatis ſic ſit cõmuniſſimũ:nec qᷣdlibet tale ðᷣꝛ vᷣn/ cipiũ rõne demõſtratiõis firmitatis: ſed in ꝓpo ſito ðꝛ pᷣncipiũ indemõſtrabile ꝓpter carẽtiã alicu ius pᷣoꝛis poſſit demõſtrari: et de iſtis ponit cõiter talis ↄclo. Tot ſunt ᷣncipia indemõſtrabi/ ua qͥt ſunt cõclones demõſtrabiles: qꝛ infinite vi⸗ dent᷑ eſſe cõckones demõſtrabiles.i. tot qͥn plu/ res:etiã vident᷑ eẽ infinita pᷣncipia.i. tot qͥn plu ra: ↄñs ſũt plures ↄclones demõſtrabiles q́ᷓ; ᷣncipia.Et ſi qs dicat/pᷣncipia pñt inferre mul⸗/ tas ↄcłones:vt iſta/oẽ anial rõnale eſt riſibile/oĩs eſt aĩal rõnale: q̃̊ inferũt iſtã /oĩs riſibilis/ etiã inferũt iſtã/ſoꝛtes eſt riſibilis.Rñdet᷑ pᷣmo /q euidẽtia illaꝝ pᷣmiſſaꝝ ſufficit ad euidẽtiã ↄclo nis:ſed reqͥrit᷑ euidẽtia ↄñe ã vna ꝓpõ hypothe tica: ſi ſit ſe euidẽsſerit vnũ ᷣncipiũ demõſtra/ tionis:ſi nõ/fiet euidẽs alia pᷣncipia.Ex qͥ̊ ſeqͥt᷑ vns totalis ſyllus totalis ↄña põt eſſe vna ↄcło.

Scdo ſciendu aiamanu

Fo.

cipia ſcĩaꝝ ſint euidẽtiſſima. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ſupponit/ duplicia ſunt pncipia: q̃dã ſũt ſimpłr pᷣma qͥbus intellectꝰ ĩmediate aſſentit appꝛehẽſis terminis ex naturali inclinatiõe ſine ſenſatiõe/me moꝛia experiẽtia pᷣuia: ſed alia ſunt ſimpłr/ ma qͥbꝰ ad aſſentiẽdũ intellectꝰ indiget ſenſatione memoꝛia: vt ſunt multa pncipia in phᷣia: vt oĩs ignis eſt calidꝰ.Et eſt aduertẽdũ/ ncipia alicu- ius ſcĩe accipiũt᷑ dupfr.Ano pᷣmiſſis alicuiꝰ demõſtratiõdis facte in tali ſcia: ſic iſta/oĩs ignis eſt calidꝰnõ eſt ᷣncipiũ ſcĩe.Alio accipiunt᷑ ᷣn cipia ꝓpõnibꝰ ſupponunt᷑ tanqᷓ; vere euidẽ tes in talt ſcĩa/ ſicut ſũt pᷣmiſſe vᷣe demõſtratiõis: ſic pᷣdicta ꝓpõ eſt ᷣncipiũ in phia. Et dico habitꝰ habet᷑ de talibꝰ ðᷣꝛ ꝓpꝛie intellectꝰ: niſi capiẽdo intellectũ large om̃i aſſenſu alicuiꝰ ꝓpõnis vere accepte in aliꝗᷓ ſcia tanqʒ ſe vere. Seatur etiã ex bᷣ oĩa pncipia ſciaꝝ ſũt euidẽ tia ᷣmo ꝓponunt: ĩmo aliq̃ ſũt dubia opinã tur eſſe falſa:ſicut clare ptʒ de ᷣncipijs in moꝛali/ bus circa cõtingit mẽtiri:ĩmo młłti negãt illa:ſi⸗ cut iuuenis ꝓpter defectũ experiẽtie/⁊ paſſionatꝰ ꝓpt vehemẽtiã paſſionũ.Et iſtud ſolũ eſt verũ in vᷣncipijs pꝛacticis ſiue artis pꝛudẽtie:ſʒ iſtud ↄtingit in pᷣncipijs ſcĩaꝝ ſpeculatiuaꝝ: ᷣncipia ſcĩie naturalis qñq; ſunt multũ dubia et indigẽtia magna inaͤſitione p ſenſus memoꝛiã erporlenhac 0 6 i Tertio ſciendiũ& aea,emaes ineſt nobis a natura. intellectꝰ in ᷣncipio ſue creatiõis eſt tanqᷓʒ tabula in qua nihil depictũ eſt/ depingibilis ſciẽtia virtute:et ſic a natiui/ tate in intellectu eſt actus neqʒ habitꝰ.Et ſi qs dicat: dicit᷑ cõiter pᷣncipia inſunt nobis a natu/ ra. Reſpõdek /ꝙ pᷣncipia nobis ineſſe a natura po teſt intelligi dupir. Ano/ talis noticia inſit intellectui nro cõpꝛoducta: ſic eſt intelligen/ dum.Alio /ꝙ a natura inſit nobis quedã potẽ tia inclinatio quã faciliter deueniemus ad no/ ticiã pᷣmoꝝ pᷣncipioꝝ mediãte appꝛehẽſione eo ſᷣcatide terminoꝝ: ſic verũ eſt.Ex quo ſe/ quit᷑/ noticia ᷣncipioꝝ ineſt nobis doctri⸗ ꝓpꝛie dictã: doctrina ꝓpꝛie dicta acqrit᷑ per aliquã pꝛeuiã argumentationẽ cogentẽ ipᷣm intet lectũ ad aſſentiendũ alicui ꝓpõni ꝓpꝛie ꝓcedit a magiſtro.Ex quo ſequit᷑/ꝙ aſſenſus ᷣmoꝝ pein/ cipioꝝ acquirit᷑ ex inclinatide intellectꝰ eoꝝ ap⸗ ꝛehẽ ſione bcatione terninoy miniſtratione enſus: bᷣ loquẽdo de pᷣncipijs ſimpłr pumis: ad aſſenttẽdũ pᷣncipijs ſimpfr ᷣmis itellectꝰ in/ diget ſenſujmemoꝛia/x⁊ experiẽtia:vt oĩs ignis eſt calidus. Ande ex noticia alicuiꝰ ignis quèẽ ſenſus meꝰ ſentit eſſe calidũ et eiꝰ memoꝛia etiã ex alia cognitione memoꝛia alteriꝰ ignis/ ego infero; ille ignis quẽ tetigi eſt calidus: mediãtibꝰ qui/ bus etiam infero omnis ignis 5 calidus. 1 i oOœpᷣncipioꝛũ que Quarto ſciẽdũ ſunt nota mediãte ſenſatione memoꝛia ſine experiẽtia: vt poſito caſu ſoꝛtes ceperit equũ platonis ↄtra ei volũ/ tatẽ: cras platovideat coꝛã iudice memget᷑ heri cepit ſuũ equũ:ex tali ſenſatiõe et memoꝛia foꝛmabit talẽ ꝓpõnem/ otra volũtatẽ ſoꝛtes cepit equũ meũ/q̃ᷓ eſſ ſibi euidẽs: ex tali euidẽti inde mõſtrabili qdã rõne pꝛudẽtie infert iſtã ↄclonẽ̃:tu ꝓpones coꝛã iudice iſte cepit equũ tuum. C Ex oĩbus iſtis infert᷑ q pꝛincipioꝛũ quedã ſunt ſingu⸗ laria:vt iſte ignis eſt Ganano au Iam indefinitaꝛ 4.

82

C