Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
15v
Einzelbild herunterladen

Sco. in. I. Diſ. 11.. z. in repꝛoba tione opi.

Thome.

Scoaßt

diſ. 8. q.z. in ſolu.argu. pꝛinci.

Sco. in. 1. Diſ. 8.q.z.

differẽtibꝰ ſpecie in eo qð quale ſupple eſſentiale: vt ſenſibile pꝛedicat᷑ de hoĩe/ boue/ et leone/ in eo qð quale eſfentiale. Et dicitur notanter /generi ca:quia differẽtia ſpecifica nõ pꝛedicat᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpecie/ſed ſolũ de vna:vt rõnale ſolum pꝛedicat᷑ de hoĩe.Et dicit᷑ notanter/ in quale eſſen tiale:ad differentiã pꝛopꝛij etiã accidentiũ que pꝛe dicantur in quale accidentale. Supponit᷑ quar to/ ꝙ tertia diffinitio differẽtie in qua dicit᷑: Diffe/ rentia/ eſt quod aptũ natũ eſt diuidere ea que ſub eodem genere ſunt/ debet ſic intelligi: Differẽtia/ eſt qð aptũ natũ eſt diuidere.i.diſtinguere ⁊ face/ re differre ea que ſub eodẽ genere ſunt:cuiuſmodi ſunt ſpecies: vt rationale diuidit.i.diſtinguit ho/ minem ab equo/ boueſet leone. 4 Quarto ſci ẽdũ 4 circa textum inci unt alique parue difficultates. Pꝛima/ quomodo intelligit᷑ quarta diffinitio differẽtie in qua dicit᷑: Differẽtia eſt qua differunt a ſeinuicẽ ſingula.i.ſingule ſpecies. Pꝛo ſolutione ſupponitur ꝙ ly ſingula/poteſt capi du pliciter. Ano modo diſtributiue/et ſic non capitur hic:qꝛ tunc ipſa eſſet falſa:quia nulla eſt differẽtia qua differunt a ſeinuicẽ ſingula.i.omnes ſpecies: nam ꝑ rõnale nõ differunt bos ⁊ aſinus/neq; bos et equus: licet tamen beneꝑ rõnale differat hõ ab omni alia ſpecie:tamẽ alie ſpecies non differunt a ſeinuicẽ/ neq; ab hoĩe ꝑ rõnale. Alio modo capit᷑ particulariter ⁊ loco ſigni particularis:⁊ ita capit in texcu:ita ꝙ eſt ſenſus:diſferẽtia eſt qua differũt a ſeinuicẽ ſingula.i.alique ſpectes. Et aduerte ꝙ quinta diffinitio que nõ eſt niſi ſpecificatiua tertie vel quarte/ dehet ſic intelligi: Differẽtia/ eſt quod conducit ad eſſe rei.i.conſtituit ſpeciẽ /et eſt pars ipſius ſpeciei: nam ſpecies metaphyſice loquẽdo conſtituit᷑ ex realitate generis/⁊ ex realitate diffe. rentie. C Scða difficulcas /quomõ intelligit᷑ ꝙ ra tionale ⁊ irrõnale diuidunt genus: cũ aliqð gen⸗ ſit að nõ habet partes.Reſpõdet᷑ ꝙ genus diuidi poteſt intelligi dupliciter. Ano mõ diuiſione rea/ li/ que eſt in duas partes reales:ſicut lignũ diuidi tur in duas partes:et ſic nõ eſt intelligendũ ꝙ ge/ nus diuidat᷑. Alio modo aliquid dicit᷑ diuiſibile diuiſione logicali.Et ſic dico ꝙ genus bene diui/ ditur per rationale ⁊ irrationale diuiſione logica/ li. Ande genus diuidi diuiſione logicali/ non eſt aliud qᷓ; genꝰ manifeſtari a poſterioꝛi quo ad eius cõmunitatẽ per ea que impoꝛtant vnam partẽ eo/ rum que impoꝛtantur per genus: vt animal diut/ ditur per rationale ⁊ irrationale:id eſt animal ma nifeſtatur quo ad eius cõmunitatẽ ⁊ ſignificatio/ nem ſaltem materialem per rationale ⁊ irrationa- le.Et ſic quando dicitur ꝙ rationale ⁊ irrationale diuidunt animal /ſic intelligitur:id eſt impoꝛtant partẽ eoꝛũ que impoꝛtat animal de ſignificato ma teriali. Ael ſic:rõnale ⁊ irrõnale diuidunt animal: id eſt manifeſtant a poſterioꝛi cõmunitatẽ ⁊ ſigni ficationẽ animalis. Tertia difficultas /quomõ intelligit ꝙ differẽtia adueniens generi/ cõſtituit ſpeciẽ? Beſpõdet᷑ ꝙ differentiã conſtituere ſpeciẽ/ poteſt intelligi dupliciter. Ano modo ꝙ pꝛoducat ſpeciẽ:⁊ ſic nõ eſt intelligendũ. Alio modo ꝙ me/ taphyſicaliter cõponat ſpeciẽ:ita ꝙ ſpecies cõpo/ stur cõpoſitione metaphyſica ex realitate poten tiali generis ⁊ actuali differẽtie: et ſic intelligitur. Etiam poteſt dici ꝙ differentia adueniens generi conſtituit ſpeciem: id eſt diffinitionem ſpeciei.Et hec de pꝛimo articulo. Aĩtum ad ſecundum.

Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij b Dubitat pꝛimo numsa imt

ſit cõᷣuertibilis cũ differentia /vt eſt vnũ de quinq;

pꝛedicabilibꝰ. Pꝛo cuius ſolutione ſupponitur

pꝛimo ꝙ duplex eſt differẽtia.ſ. generica ⁊ ſpeciſi/

ca. Ande generica differẽtia/eſt que cõſtituit genꝰ et eſt cõuertibilis cum genere:ſicut ſenſibile rer pe

ctu animalis dicit᷑ differentia generica. Sed dꝛñia

ſpecifica/ eſt que cõſtituit ſpeciem ſpecialiſſimã/et

eſt cõuertibilis cũ ipſa:vt rõnale eſt dꝛña ſpecifica

que cõſtituit hominèẽ et eſt cõuertibilis cum hoĩe.

Supponit᷑ ſcdo ꝙ iſte due differẽtie nõ faciũt duo pꝛedicabilia/ſicut genꝰ ⁊ ſpecies: qꝛ ipſis con uenit vna ſpecialis rõ pꝛedicandi.ſ.in quale eſſen tiale: nam tam generica qᷓ; ſpecifica pꝛedicant᷑ in quale eſſentiale:⁊ ſic ille differẽtie non faciunt niſi vnũ pꝛedicabile differẽtie. Et ſi qͥs dicat:ſicut ſe habet pꝛedicari in quid de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpe/ cie/ reſpectu pꝛedicari in qͥd de pluribꝰ differẽtibꝰ

numero:ita ſe habet pꝛedicari in quale de pluribꝰ

differẽtibꝰ ſpecie/reſpectu pꝛedicari in q̃le de plu/ ribus dꝛñtibꝰ numero.Sʒ pꝛedicari in qͥd de plu/ ribus differẽtibꝰ ſpecie cõſtituit pꝛedicabile aliud ab illo/ qð eſt pꝛedicari in qͥd de pluribꝰ differenti bus numero: ergo pꝛedicari in quale de pluribus differẽtibꝰ ſpecie cõſtituet vnũ pꝛedicabile diſtin/ ctum ab illo/ qð eſt pꝛedicari in quale de pluribus differẽtibꝰ numero: ⁊ ſic differẽtia generica ⁊ ſpe/ cifica factẽt duo diſtincta pꝛedicabilia/ ſicut gen⸗ et Feeies ie pondet᷑ ꝙ genꝰ ⁊ ſpecies non tantũ differunt per hoc qð eſt pꝛedicari de pluribꝰ diffe rentibus ſpecie/⁊ de pluribꝰ differentibꝰnumero/ ſed ꝑ hoc qð eſt pꝛedicari in quid. Ande pꝛedicari in quid cõuenit ipſis equiuoce: qꝛ genus pꝛedicat partẽ eſſentie:ſpecies ðo totum.Sed quale eſſen tiale nõ cõuenit ſic equiuoce differẽtie generice et differẽtie ſpecifice:qꝛ vtraq; pꝛedicat partẽ foꝛma lem:ideo non eſt ſimile. Et ſi qͥs dicat:que eſt& diffinttio differentie/ vt eſt vnum de quinq; pꝛedi cabilibus: Dico ꝙ eſt iſta: Differẽtia eſt qð aptũ natũ eſt pꝛedicari de pluribꝰ in quale eſſentiale: et talis cõuenit tam differentie generice qᷓ; ſpecifĩce: ſicut diffinitio vniuerſalis in qua dicit᷑: Aniuerſa/ le/ eſt qð aptũ natũ eſt pꝛedicari de pluribꝰ/conue/ nit cuilibet vniuerſali. Ex quo ſequit᷑ reſpõſio ad dubiũ.ſ.ꝙ diffinitio differentie data a Poꝛphyrio nõ eſt cõuertibilis cũ differẽtia/vt eſt tertiũ pꝛedi⸗ cabile: ĩmo ſolũ diffinit differẽtiã genericã. Et ſi qs dicat:iſta eſt falſa/rõnale eſt dꝛña: a dꝛna nõ

eſt pꝛedicabile. Antecedens patet: qꝛ dꝛñia eſt no/ Sco.in.x. men abſtractũ qð de nullo põt denoĩatiue pꝛedi/ diſ.3. q.z. cari. Reſpõdet᷑ ꝙ dꝛña põt capi dupfr. Ano mõ vt diffuſe.

eſt nomẽ pꝛime intẽtionis: ⁊⁊ ſic eſt abſtractum de differẽs:ſed ſic non capit᷑ hic. Alio mõ capit᷑ vt eſt nomẽ ſecunde intentionis:⁊ ſic eſt concretũ /ſicut alia nomina quinq; vniuerſaliũ: vt genꝰ/ſpecies. Et ſi quis dicat:cõcretũ debet habere aliqð ab/ ſtractũ:ſed dꝛña non habet:igit᷑. Keſpõdeo ꝙ ab/ ſtracta qͥ̃nq; vniuerſaliũ ſupplent᷑ ꝑ aliã cõplexa: vt abſtractũ de genere ſupplet᷑ ꝑ iſtud cõplexũ in/ tentio generis:⁊ de ſpecie intẽtio ſpeciei:de dꝛña/ intẽtio differẽtie. Sʒ reſtat vna parua difficul/ tas!vtrum moꝛtale ſit dꝛña hoĩs/ vt videt᷑ dicere Poꝛphyrius? Keſpõdet᷑ ꝙ nõ eſt dꝛña hoĩs neq; alicuiꝰ alteriꝰ:vnde moꝛtale nõ dicit niſi aptitudt/ nem ad diſſolutionẽ ⁊ coꝛruptionẽ:ideo nõ viget᷑ eſſe niſi aptitudo quedã. Itẽ moꝛtale nõ cõuertit᷑ cum hoĩe:igitur nõ poteſt eſſe differẽtia hominis.

Sco. dil.II.