Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
15v
Einzelbild herunterladen

Sco. in. I. Diſ. 11.. z. in repꝛoba tione opi.

Thome.

Scoaßt

diſ. 8. q.z. in ſolu.argu. pꝛinci.

Sco. in. 1. Diſ. 8.q.z.

differẽtibꝰ ſpecie in eo quale ſupple eſſentiale: vt ſenſibile pꝛedicat᷑ de hoĩe/ boue/ et leone/ in eo quale eſfentiale. Et dicitur notanter /generi ca:quia differẽtia ſpecifica pꝛedicat᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpecie/ſed ſolũ de vna:vt rõnale ſolum pꝛedicat᷑ de hoĩe.Et dicit᷑ notanter/ in quale eſſen tiale:ad differentiã pꝛopꝛij etiã accidentiũ que pꝛe dicantur in quale accidentale. Supponit᷑ quar to/ tertia diffinitio differẽtie in qua dicit᷑: Diffe/ rentia/ eſt quod aptũ natũ eſt diuidere ea que ſub eodem genere ſunt/ debet ſic intelligi: Differẽtia/ eſt aptũ natũ eſt diuidere.i.diſtinguere face/ re differre ea que ſub eodẽ genere ſunt:cuiuſmodi ſunt ſpecies: vt rationale diuidit.i.diſtinguit ho/ minem ab equo/ boueſet leone. 4 Quarto ſci ẽdũ 4 circa textum inci unt alique parue difficultates. Pꝛima/ quomodo intelligit᷑ quarta diffinitio differẽtie in qua dicit᷑: Differẽtia eſt qua differunt a ſeinuicẽ ſingula.i.ſingule ſpecies. Pꝛo ſolutione ſupponitur ly ſingula/poteſt capi du pliciter. Ano modo diſtributiue/et ſic non capitur hic:qꝛ tunc ipſa eſſet falſa:quia nulla eſt differẽtia qua differunt a ſeinuicẽ ſingula.i.omnes ſpecies: nam rõnale differunt bos aſinus/neq; bos et equus: licet tamen beneꝑ rõnale differat ab omni alia ſpecie:tamẽ alie ſpecies non differunt a ſeinuicẽ/ neq; ab hoĩe rõnale. Alio modo capit᷑ particulariter loco ſigni particularis: ita capit in texcu:ita eſt ſenſus:diſferẽtia eſt qua differũt a ſeinuicẽ ſingula.i.alique ſpectes. Et aduerte quinta diffinitio que eſt niſi ſpecificatiua tertie vel quarte/ dehet ſic intelligi: Differẽtia/ eſt quod conducit ad eſſe rei.i.conſtituit ſpeciẽ /et eſt pars ipſius ſpeciei: nam ſpecies metaphyſice loquẽdo conſtituit᷑ ex realitate generis/⁊ ex realitate diffe. rentie. C Scða difficulcas /quomõ intelligit᷑ ra tionale irrõnale diuidunt genus: aliqð gen⸗ ſit habet partes.Reſpõdet᷑ genus diuidi poteſt intelligi dupliciter. Ano diuiſione rea/ li/ que eſt in duas partes reales:ſicut lignũ diuidi tur in duas partes:et ſic eſt intelligendũ ge/ nus diuidat᷑. Alio modo aliquid dicit᷑ diuiſibile diuiſione logicali.Et ſic dico genus bene diui/ ditur per rationale irrationale diuiſione logica/ li. Ande genus diuidi diuiſione logicali/ non eſt aliud qᷓ; genꝰ manifeſtari a poſterioꝛi quo ad eius cõmunitatẽ per ea que impoꝛtant vnam partẽ eo/ rum que impoꝛtantur per genus: vt animal diut/ ditur per rationale irrationale:id eſt animal ma nifeſtatur quo ad eius cõmunitatẽ ſignificatio/ nem ſaltem materialem per rationale irrationa- le.Et ſic quando dicitur rationale irrationale diuidunt animal /ſic intelligitur:id eſt impoꝛtant partẽ eoꝛũ que impoꝛtat animal de ſignificato ma teriali. Ael ſic:rõnale irrõnale diuidunt animal: id eſt manifeſtant a poſterioꝛi cõmunitatẽ ſigni ficationẽ animalis. Tertia difficultas /quomõ intelligit differẽtia adueniens generi/ cõſtituit ſpeciẽ? Beſpõdet᷑ differentiã conſtituere ſpeciẽ/ poteſt intelligi dupliciter. Ano modo pꝛoducat ſpeciẽ: ſic eſt intelligendũ. Alio modo me/ taphyſicaliter cõponat ſpeciẽ:ita ſpecies cõpo/ stur cõpoſitione metaphyſica ex realitate poten tiali generis actuali differẽtie: et ſic intelligitur. Etiam poteſt dici differentia adueniens generi conſtituit ſpeciem: id eſt diffinitionem ſpeciei.Et hec de pꝛimo articulo. Aĩtum ad ſecundum.

Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij b Dubitat pꝛimo numsa imt

ſit cõᷣuertibilis differentia /vt eſt vnũ de quinq;

pꝛedicabilibꝰ. Pꝛo cuius ſolutione ſupponitur

pꝛimo duplex eſt differẽtia.ſ. generica ſpeciſi/

ca. Ande generica differẽtia/eſt que cõſtituit genꝰ et eſt cõuertibilis cum genere:ſicut ſenſibile rer pe

ctu animalis dicit᷑ differentia generica. Sed dꝛñia

ſpecifica/ eſt que cõſtituit ſpeciem ſpecialiſſimã/et

eſt cõuertibilis ipſa:vt rõnale eſt dꝛña ſpecifica

que cõſtituit hominèẽ et eſt cõuertibilis cum hoĩe.

Supponit᷑ ſcdo iſte due differẽtie faciũt duo pꝛedicabilia/ſicut genꝰ ſpecies: qꝛ ipſis con uenit vna ſpecialis pꝛedicandi.ſ.in quale eſſen tiale: nam tam generica qᷓ; ſpecifica pꝛedicant᷑ in quale eſſentiale: ſic ille differẽtie non faciunt niſi vnũ pꝛedicabile differẽtie. Et ſi qͥs dicat:ſicut ſe habet pꝛedicari in quid de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpe/ cie/ reſpectu pꝛedicari in qͥd de pluribꝰ differẽtibꝰ

numero:ita ſe habet pꝛedicari in quale de pluribꝰ

differẽtibꝰ ſpecie/reſpectu pꝛedicari in q̃le de plu/ ribus dꝛñtibꝰ numero. pꝛedicari in qͥd de plu/ ribus differẽtibꝰ ſpecie cõſtituit pꝛedicabile aliud ab illo/ eſt pꝛedicari in qͥd de pluribꝰ differenti bus numero: ergo pꝛedicari in quale de pluribus differẽtibꝰ ſpecie cõſtituet vnũ pꝛedicabile diſtin/ ctum ab illo/ eſt pꝛedicari in quale de pluribus differẽtibꝰ numero: ſic differẽtia generica ſpe/ cifica factẽt duo diſtincta pꝛedicabilia/ ſicut gen⸗ et Feeies ie pondet᷑ genꝰ ſpecies non tantũ differunt per hoc eſt pꝛedicari de pluribꝰ diffe rentibus ſpecie/⁊ de pluribꝰ differentibꝰnumero/ ſed hoc eſt pꝛedicari in quid. Ande pꝛedicari in quid cõuenit ipſis equiuoce: qꝛ genus pꝛedicat partẽ eſſentie:ſpecies ðo totum.Sed quale eſſen tiale cõuenit ſic equiuoce differẽtie generice et differẽtie ſpecifice:qꝛ vtraq; pꝛedicat partẽ foꝛma lem:ideo non eſt ſimile. Et ſi qͥs dicat:que eſt& diffinttio differentie/ vt eſt vnum de quinq; pꝛedi cabilibus: Dico eſt iſta: Differẽtia eſt aptũ natũ eſt pꝛedicari de pluribꝰ in quale eſſentiale: et talis cõuenit tam differentie generice qᷓ; ſpecifĩce: ſicut diffinitio vniuerſalis in qua dicit᷑: Aniuerſa/ le/ eſt aptũ natũ eſt pꝛedicari de pluribꝰ/conue/ nit cuilibet vniuerſali. Ex quo ſequit᷑ reſpõſio ad dubiũ.ſ. diffinitio differentie data a Poꝛphyrio eſt cõuertibilis differẽtia/vt eſt tertiũ pꝛedi⸗ cabile: ĩmo ſolũ diffinit differẽtiã genericã. Et ſi qs dicat:iſta eſt falſa/rõnale eſt dꝛña: a dꝛna

eſt pꝛedicabile. Antecedens patet: qꝛ dꝛñia eſt no/ Sco.in.x. men abſtractũ de nullo põt denoĩatiue pꝛedi/ diſ.3. q.z. cari. Reſpõdet᷑ dꝛña põt capi dupfr. Ano vt diffuſe.

eſt nomẽ pꝛime intẽtionis: ⁊⁊ ſic eſt abſtractum de differẽs:ſed ſic non capit᷑ hic. Alio capit᷑ vt eſt nomẽ ſecunde intentionis: ſic eſt concretũ /ſicut alia nomina quinq; vniuerſaliũ: vt genꝰ/ſpecies. Et ſi quis dicat:cõcretũ debet habere aliqð ab/ ſtractũ:ſed dꝛña non habet:igit᷑. Keſpõdeo ab/ ſtracta qͥ̃nq; vniuerſaliũ ſupplent᷑ aliã cõplexa: vt abſtractũ de genere ſupplet᷑ iſtud cõplexũ in/ tentio generis: de ſpecie intẽtio ſpeciei:de dꝛña/ intẽtio differẽtie. reſtat vna parua difficul/ tas!vtrum moꝛtale ſit dꝛña hoĩs/ vt videt᷑ dicere Poꝛphyrius? Keſpõdet᷑ eſt dꝛña hoĩs neq; alicuiꝰ alteriꝰ:vnde moꝛtale dicit niſi aptitudt/ nem ad diſſolutionẽ coꝛruptionẽ:ideo viget᷑ eſſe niſi aptitudo quedã. Itẽ moꝛtale cõuertit᷑ cum hoĩe:igitur poteſt eſſe differẽtia hominis.

Sco. dil.II.