Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
15r
Einzelbild herunterladen

Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij

A maglis pꝓpꝛie ſint in textu aſſignate. Arguit

pꝛimo cõtra pꝛimã partem: Omnis dluiſio debet dari per oppoſita:ſed pꝛima diuiſio datur per oppoſita:igitur. Minoꝛ patet: qꝛ vnũ membꝛũ ſe/ quitur ad aliud:ſequit᷑ em̃ bene/illa differunt pꝛo/ pꝛie:ergo differunt cõmuniter. Scðo ſic: Mem bꝛa ſecunde diuiſionis coincidunt:qꝛ omnis diffe rentia faciens aliud /etiã facit alteratũ: etiã diſgre gatiuum cõgregatiuũ viſus faciunt ꝓpꝛie alte/ ratum tamẽ cum hoc faciunt aliud:nam albedo et nigredo per has differentias eſſentialiter diffe/ runt. Itẽ nigrũ/ eſt differẽtia ſeparabilis reſpectu parietis: inſeparabilis reſpectu coꝛui. Tertio arguit᷑ contra diffinitiones pꝛimo ſic: Differentia eſt diffinibilis:igitur. Antecedens patet: qꝛ ſo la ſpecies diffinit᷑:ſed differẽtia eſt ſpecies:igi/ tur. Quarto arguit᷑ ſic cõtra pꝛimam diffinitio nem: Illud abundat alio/ eſt in plus illo: ſed ſpecies eſt in plus qᷓ; gen/immo ecõtra: ergo male dicik differẽtia eſt qua ſpecies abundat a genere. Quinto arguit᷑ ſic: Secunda diffinitio conuenit ſoli diffinito/ nec omni contento ſub diffinito:igitur. Pꝛima pars antecedẽtis patet:qꝛ cõuenit paſſionibꝰ generũ/ etiã cõuenit coloꝛato: oĩa ilia pꝛedicent᷑ de pluribꝰ differẽtibꝰ ſpecie in eo quale.Scðᷣa pars patet:qꝛ non conuenit differẽtie cõſtitutiue ſpeciei ſpecialiſſime /ſicut eſt rõnale: rõnale pꝛedicat᷑ de pluribꝰ differẽti/ bus ſpecie. In oppoſitũ eſt Poꝛphy. in textu. In queſtione erunt tres articuli ſicut in alijs. Pꝛimo ſci ẽdũ pꝛima diuiſio dif⸗ ferẽtie qua differen/ tia diuidit᷑ in cõmunẽ /ꝓpuã/ magis ꝓpꝛiã:non eſt diuiſio generts in ſpecies /ſed eſt diuiſio vocis in ſignificationes/ ſeu equiuoci in equiuocata:hᷣm tame illã equiuocationẽ hᷣm quã vox ꝓpꝛie vnum ſignificat/et tranſſumptiue ſignificat altud. Nam differẽtia pꝛius dicit᷑ de differẽtia magis ꝓpꝛia/⁊ per quandã ſimilitudinẽ et tranſſumptionè dicit᷑ de differẽtia cõmuni et ꝓpꝛia: licet tamen quo ad vulgares pꝛius dicat᷑ de differẽtia cõmuni. Nam pꝛimo dicunt aliqua differre ſᷣm differentiã cõmu nem:deinde ſᷣm differentiã ꝓpꝛiã: poſt hm diffe rentiam magis ꝓpꝛiã. Et debent accipi membꝛa huius diuiſionis cum pꝛeciſione:qꝛ ipſa ſine pꝛeci ſione ſumpta non ſunt oppoſita/ſed vnũ ſequitur ad alterũ. Aduerte differẽtia non dicit᷑ cõmu nis per pꝛedicationẽ/ ſit cõmunis alijs differen tiys:qꝛ tunc eſſet membꝛũ oppoſitũ:ſed dicitur cõmunts/quia eſt in vſu cõmuniter loquentiũ.Et aduerte differẽtia dicit᷑ ꝓpꝛia:qꝛ inſit illi qadð facit differre ſᷣm aliquẽ modũ ꝓpꝛij:ſed dicit᷑ pꝛo/ pꝛia/qꝛ facit differre ꝓpꝛie: vel qꝛ eſt in vſu ꝓpꝛie loquentiũ.i.philoſophoꝛũ.Et differẽtia dicit ma/ gis ꝓpꝛia/eo facit magis differre ꝓpꝛie: vel qꝛ eſt in vſu magis ꝓpꝛie loquentiũ.ſ.ſapientiũ ſqui cosᷣ ſcunt differẽtias magis ꝓpꝛias rerũ. Sed eſt paruum dubiũ quomõ poteſt ſaluari exemplũ Poꝛphyrij dicit: ſoꝛtes ſenex differt a ſeipſo puero/ nibil differat a ſeipſo. Pꝛo ſolutione aduerte talis pꝛopoſitio poteſt capi dupliciter. Ano modo ꝓpeſet ſic eſt falſa: et ſic exponik/ ſoꝛ⸗ tes ſenex eſt/ ſoꝛtes puer eſt/ ſoꝛtes ſenex nẽ eſt ipſe ſoꝛtes puer. Alio modo accipit᷑ impꝛopꝛie:et debet ſic exponi:ſoꝛtes aliqualiter ſe habet eſt puer: non habet ſe taliter eſt ſener/ſicut ſe ha bet eſt puex:et ſic eſt vera: et in illo ſenſu capit Poꝛpbxriꝰ:nec valet iſta cõſequẽtia/ ſoꝛtes ſenex

Fo.

differt a ſeipſo puero: ergo ſoꝛtes differt a ſeipſo: ſed eſt fallacia ſᷣm quid ad ſimpliciter. G cðo ſciẽdũ declaratione alia/ rum diuiſionũ differen

tie ponunt᷑ alique ſuppoſitiones. Pꝛima: Diffe rentia que diuidit᷑ in iſtis diuiſionib eſt tertiũ pꝛedicabile/ membꝛa talium diuiſionũ faciant diuerſa pꝛedicabilia. Nam differẽtia cõmunis fa/ cit pꝛedicabile accidentis etiã differentia ꝓpꝛia: ſola autẽ differẽtia magis ꝓpꝛia/ eſt que facit ter/ tium pꝛedicabile. Supponit᷑ ſcdõo alteratum capit᷑ dupliciter.Ano modo ꝓpꝛie: ſic tantũ va/ let ſicut faciẽs differre accidentaliter: ſic capitur in ſcva diniſione. Alio capitur generaliter: vt tantũ valet/ ſicut faciẽs rem aliter ſe habere: et ſic accipit᷑ dicit᷑/ om̃is differẽtia alteratũ facit.i. facit rem aliter ſe habere/ ſiue eſſentialiter ſiue ac⸗ cidentaliter. Supponit᷑ tertio aliqͥd dicit᷑ in/ ſeparabile dupliciter. Ano modo ſimpliciter/ nullo modo ab alio poteſt ſeparari:neqʒ potẽtiã diuinã nec; naturalẽ: et illo modo accidẽtia reſpe ctiua dicunt᷑ eſſe inſeparabilia:et ſic Sera dicit᷑/ꝙ differẽtia ꝓpꝛia facit differre accidẽte inſe parabili. Scðᷣo modo aliqͥd dicit᷑ inſeparabile ſᷣm quid: per potentiã nacuralẽ/ vel qꝛ faciliter poteſt ſeparari per naturã. Et iſto modo capit̃ dicit᷑ differẽtia ꝓpꝛia facit differre accidente in/ ſeparabili.i.qꝗð potentiã naturalẽ neq; facili/ ter poteſt ſeparari. diceret aliquis/ quomõ ca/ pitur inſeparabile in tertia diuiſione/ vbi dicit᷑ differẽtiarũ quedã ſunt ſeparabiles/⁊ quedam in/ ſeparabiles? Dico capit᷑ inſeparabile cõmuni/ ter/ ſiue dicak inſeparabile ſimpliciter/ſiue ſᷣm qͥd. Aduerte tamen inſeparabile poteſt capi logica liter: tunc dico illud eſt inſeparabile qað po teſt negari de ſubiecto remanẽte ſubiecto eodẽ ſupponẽte: ſic credo nullũ accidens eſt inſepa rabile. Supponit᷑ quarto ſe/accipit᷑ dupli/ citer.Ano cõmuniter/ vt ſe extendit ad omnes modos per ſe: ſic non capit᷑ per ſe in quarta diui ſione differẽtie.Alio capit᷑ ꝓpꝛie/vt impoꝛtat perſeitatẽ pꝛimi modi:et ſic capit᷑ in illa diuiſione ly per ſe. Et ſi qͥs dicat: Poꝛphyrius exẽplificat de differẽtia ſe per iſtam differẽtiã/ ſuſceptibile diſcipline:que eſt ꝓpꝛia paſſio hoĩs ĩet non dꝛña magis ꝓpꝛia.Reſpõdet᷑ ibi accipit᷑ ſuſceptibile diſcipline/ vt tenet locũ alicuius öiſopefſe per ſe.

i 9 75%& p declaratione Tertio ſciendũ aun uune rẽtie:Supponitur pꝛimo tres ſunt actus diffe/ rentie.i.tria conueniunt differentie.ſ. diuidere ge nus:cõſtituere ſpeciẽ: et facere differre ſpeciẽ quã conſtituit a quolibet alio: vt rationale diuidit ani/ malſcõſtituit hoĩem: facit ipſum differre a quoli bet alio:et ab iſto vltimo actu eſt facere differre/ differẽtia ſumit nomen ſuũ. Supponit᷑ ſcðᷣo pꝛima diffinitio differẽtie in qua dicit᷑: differen/ tia/ eſt qua abundat ſpecies a genere/eſt ſic intelli genda:Differẽtiaſeſt qua ſpecies plura quiddita/ tiue eſſentialiter cõtinet qᷓ; genus: vt homo per rationale plura eſſentialiter continet qᷓ; animal:qꝛ quicquid cõtinet quidditatiue antmal /etiam con/ tinet homo /et cum hoc cõtinet rationale. Ex quo ſequitur abundare vt ad ꝓpoſitũ ſufficit/nõ aliud qᷓ; plura alio eſſentialiter qdditatiue inclu dere. Supponit᷑ tertio ſecunda diffinituio eſt ſic inteligẽda:Differẽtia ſupple generica eſt vnt⸗ uerſale quod aptum natũ eſt Pregican pe plurb

3

15

C