Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
12r
Einzelbild herunterladen

Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij

parata. Roc ſuppoſito ꝓbat pᷣdictã cõcluſionem duplici exẽplo: pꝛo pᷣmo cõſtituit oꝛdinationẽ pᷣ/

dicamẽtalẽ ſubſtantie: dicẽs/ꝙ pᷣdicta concluſio

eſt manifeſta in p̃ᷣdicamẽto ſubſtantte: in ſubſtã tia genꝰ/ ſub ponit᷑ coꝛpus /ſub coꝛꝑe coꝛpꝰani matũ /ſub coꝛꝑe anĩato anĩal /ſub anĩali anĩal ratio nale/ ſub quo ponit᷑/ ſub hoĩe ſoꝛtes plato/ ſunt particulares hoĩes.Et inter illa ſubſtãtia e generaliſſimũ: qꝛ eſt genus et nullius eſt ſpẽs: vero ſpecialiſſimũ:qꝛ eſt ſpecies ſolũ/⁊ põt eſſe genus. Coꝛpus autẽ eſt ſpẽs ſubſtantie/et genus coꝛꝑis aniati:coꝛpus aniatũ eſt ſpẽs coꝛpoꝛis et genus anĩalis:anĩal eſt ſpẽs coꝛpoꝛis gen aĩa/ lis rõnalis: anĩal rõnale eſt ſpẽs animalis gen⸗ hoĩs: vero eſt ſpẽs anĩalis rõnalis: autẽ eſt genus ꝑticulariũ hominũ:qꝛ om̃e eſtꝓximum ante indiuidua /ſolũ erit ſpẽs genꝰ/ ſub ſe habeat niſi indiutdua. Et ex his infert poꝛ/ phyrius duo coꝛrelaria.Pꝛimũ /ſicut ſubſtãtia eſt genꝰ generaliſſimũſeo ſupꝛa nihil eſt ſupple ſit genus ad:ſic eſt ſpẽs ſpecialiſſimaſeo eſt ſpẽs poſt quã eſt alia inferioꝛ ſpẽs: vᷣ ſunt in medio:ſcʒ inter gñaliſſimũ⁊ ſpẽaliſſimum/ ſunt ſpecies eoꝝ ſunt ſupꝛa ipᷣa/⁊ genera eoꝝ ſunt ſub ipᷣis. Scðm coꝛrelariũ intermedia hñt duas habitudines:ſcʒ vnã ad ſuꝑioꝛa ſᷣm quã dicunt᷑ ſpẽs eoꝝ: aliã ad poſterioꝛa ſᷣm quã dicũ tur genera eoꝝ Extrema vero habẽt tm̃ vnã habi tudinẽ:qꝛ gñaliſſimũ habet habitudinem ad ſu perioꝛa quoꝝ ſit ſpẽs:ſed habet habitudinẽ ad po ſterioꝛa quoꝝ tm̃ eſt genus: ſpẽaliſſimũ vᷣo habet ſolũ habitudinẽ ad ſuperioꝛa quoꝛũ eſt ſpẽs:non em̃ habethabitudinẽ ad poſterioꝛa quoꝝ ſit genꝰ. Cõſequẽter ex oĩbus pᷣdictis colligit poꝛphyrius duas diffinitiões generaliſſimi: tres ſpẽaliſſimi: vnã intermedioꝝ. Pꝛima:gñaliſſimũ eſt cum ſit genus eſt ſpẽs.Scða:eſt ſupꝛa quod eſt aliud genus ſuꝑueniẽs. Pꝛima diffinitio ſpẽaliſſi miꝛeſt ſit ſpẽs eſt genus.Scða:eſt ſit ſpẽs nuc diuidit᷑ in ſpẽs. Tertia: de plu/ ribus differẽtibus numero in eo quod quid ſit pᷣdicat᷑. Intermedia vᷣo ſũt genera et ſpẽs ad alið quidẽ ad altud ſumpta.i.cõparata. Deinde de/ clarat poꝛphvrius exẽplo naturali ciuili pᷣdictaʒ cõcluſionẽ ſic:ſic eſt in cooꝛdinatiõe ciuili:ita vide tur eſſe in cooꝛdinatiõe pᷣdicamentali:ſed in cooꝛ/ dinatiõe ciuili aliqͥd tantũ par᷑/vt iupiter:alidðve ro tm̃ filius/ vt agamenõ:aliud vero pater filiꝰ/ vt atrides/ pelopides /⁊ tantalides: igit᷑ pꝛopoꝛ/ tionabiliter videtur eſſe in cooꝛdinatiõe pᷣdicamẽ/ tali:ſcʒ in ea eſt aliquid tm̃ genus generaliſſimũ et aliaͤd tm̃ ſpẽs: quedã vero genera ſpẽs/ſicut intermedia.Deinde ne aliqͥs credat eſſe oĩno ſimt le de cooꝛdinatiõe pᷣdicamẽtali ciuili/ponit poꝛ/ phyrius differẽtiã inter eas: in cooꝛdinatiõe ci uili cõtingit oĩa reduci ad vnũ pꝛimũ/ ſcilʒ ad iouẽ qui eſt pater:ſed in cooꝛdinatiõe pᷣdicamentali ita eſt oĩa ad vnũ pꝛimũ ſit genꝰ reducant᷑. ꝓbat poꝛphyriꝰ:quia maxime Ccẽt ens:ſed hoc no: ꝓbat dupliciter. Pꝛimo qꝛ hᷣm ariſtotelẽ po nunt decẽ genera pᷣma: ett ſi ens eſſet gen⸗ ipᷣoꝝ.Scðo ꝓbat: qꝛ om̃e genus eſt vniuocũ ad ea quoꝛũ eſt genus:ſed ens eſt vniuocũ ad de/ cẽ pꝛedicamenta:ergo non eſt genus eoꝛum. Mi/ noꝛem pꝛobat dupliciter. Dꝛimo auctoꝛitate ari/ ſtotelis dicẽtis:Si quis omnia entia vocet /equi/ udce inquit nuncupabit. Secundo ꝓbatur ratiõe: quia omne vniuocũ ad aliqua pꝛedicatur de ipſis

ßᷣm idem nomen eandẽ rõnem:ſed ens pꝛedi/ cat᷑ de omnibꝰbᷣm idẽ nomẽ neq; eandẽ rõnem: non eſt vniuocũ ad oĩa. Minoꝛem ꝓbat dicendo: neq; em̃ eſt vnũ cõmune genus omnibus ens/nec oĩa ciuſdem generis ſunt ſᷣm vnũ genꝰ ſupꝛemũ. Cõſequẽter determinat poꝛphyrius incidenta liter de numero generaliſſimoꝝ ſpẽaliſſimoꝝ:di cens/ decẽ ſunt generaliſſima: ſpecialiſſima ve/ ro ſũt in numero certo determinato ſᷣm naturã/ licet nobis indeterminato:plures em̃ ſpecies latẽt nos:ſed indiuidua ſũt infinita ab arte relinquẽ/ da. Ex quo infert duo coꝛrelaria. Pꝛimũ eſt: de. ſcendentẽ per diuiſionẽ a gñaliſſimis ad ſpẽaliſſi/ ma/ in ſpecialiſſimis iubet nos plato quieſcere: ꝓbat vuhieefter. ſenn qꝛ deſcẽſus a gñaliſſimis ad ſpecialiſſima fit per differentias foꝛmales/per quas fit deſcenſus ſub ſpecie ad indiuidua:licʒ poſſit fieri deſcenſus per differẽtias in diuiduales ſeu materiales. Scðo ꝓbat:qꝛ indiuidua que ſũt ſub ſpecie ſunt infinita:modo infinita ſũt relinquẽ da ab arte. Scdʒ coꝛrelariũ/aſcendẽtẽ a ſpẽaliſ/ ſimis ad gñaliſſima neceſſe ire collectionẽ mul toꝛũ in vnũ.Scðam partẽ ꝓbat:qꝛ aſcẽſus a ſpẽa liſſimis ꝓcedit a ſingularibus ad aliquid cõmune eis:modo cõmune eſt collectiuũ plurtũ in vnũ:coł lectiuũ em̃ multoꝛũ in vnam naturam ſpecies eſt: quod ꝓhat poꝛphyrius de hac ſpecie homo:parti cipatiõe em̃ ſpeciei plures hoĩes ſũt vnus homo.

Sed delcenſus fiat per ſin gularia patʒ:ſingula

re em̃ ſemꝑ eſt diuiſiuũ alicuius cõmunis. Ande ſingularia ecõtrario diuidunt quod vnũ eſt. Con/ ſequenter poꝛphyrius declarat ſcðᷣam diffinitionẽ ſpeciei per tres ꝓpõnes. Pꝛima:genere exiſtente vno ſpẽs ſunt multe:quia diuiſio generis ſemper eſt in plures ſpecies.Scða:genus ſemꝑ de ſpecie pᷣdicatur: vniuerſaliter omnia ſuperioꝛa de infe/ rioꝛibus. Tertia:ſpẽs neq; de genere ſibi ꝓximo⸗ neq; de ſuꝑioꝛibꝰ pᷣdicat᷑. Pꝛobat᷑ /qꝛ opoꝛtet eãᷓ de eqͥs:id cõuertibilia de ↄuertibilibꝰ pᷣdicari:vt riſibie de hoĩe:aut maioꝛa de minoꝛibꝰ.i.ſuperio ra de inferioꝛibꝰ:vt anĩal de hoĩe:minoꝛa vero mẽ nime. i. inferioꝛa de maioꝛibꝰ nunq́; p̃dicant᷑: non em̃ dicimus animal eſſe hoĩem quẽadmodũ dici/ mus hoiĩem eſſe animal. Deinde declarat tertiã diffinitionẽ ſpeciei ſic:omnia ſuperioꝛa de inferio ribus pᷣdicantur:ſpecies autẽ eſt ſuperius ad indt uidua:igit᷑ de ipᷣis pᷣdica᷑. Maioꝛẽ declarat indu/ ctiõe et exemplo. Ande qꝛ genus eſt ſuperiꝰad ſpe ciem/⁊ ex cõſequẽti ad indiuidua eius:de quibuſ⸗ cunq; pᷣdicatur ſpecies de illis pᷣdicat᷑ genus illiꝰ ſpeciei/⁊ genus illius generis vſq; ad generaliſſi/ :vt ſi ſoꝛtes ſit homo/ homo eſt anĩal: animal erit ſubſtantia/⁊ ſoꝛtes erit ſubſtantia: ſic genera liſſimũ de omnibꝰ pᷣdicatur. Ideo cõſequẽter poꝛ phyrius determinat de indiuiduo pᷣmo notificãs indiuiduũ quo ad pᷣdicati onẽ ſic. Indiuiduum eſt quod pᷣdicat᷑ de vno ſolo ꝑticulari:vt ſoꝛtes/ et hoc albũ /⁊ hoc veniens /⁊ ſophronici fili. Scðo notificat indiuiduũ/ quo ad denoĩationẽ diſtin/ ctionẽ:dicens/ꝙ indiuidua dicunt quoniã ex pꝛo pꝛietatibus cõſiſtit vnũquodq; eoꝛũ quarũ colle/ ctio in alio nũq; eadẽ erit:vt ꝓpꝛietates ſocratis nunqᷓ in alio erunt. Ille vero que ſunt hoĩbus munibus/ que ſunt ꝑticularibus hominibus/¹ eiſdem que ſfũt hoĩes erunt eedem/ puta in ꝑticul ribus hoĩbus.Cõſequẽter concludit oꝛdinẽ eoꝛũ que ſunt in recta linea pᷣdicamentali:dicẽs /ꝙ indi duũ ponit᷑ ſub ſpecie ſpẽs ſub genere.A ꝓbat

Fo. 12.

E