Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
9v
Einzelbild herunterladen

1

pꝛ opinquo:puta pꝛo illo actu dicitur vniuerſa le/ habet ſolũ eſſe per intellectũ/nõ ſũt inſingu laribus neq; extra ſingularia/ niſi foꝛte ſᷣm ratio/ nem et intellectum. Atum ad tertiũ ſit: Concluſio reſponſalis: Subiectum at

tributiõis huiꝰ ſcie eſt vnt/ uerſale ſecũde intentiõaliter acceptũ /attributũ ali/ cui limitato/ vt eſt in potẽtia ꝓpinqua dici de plu ribus eſſe in pluribus. Ad rationes. Ad pᷣmã dicit᷑/ꝙ omnis ſcientia realis eſt de vniuerſali ca/ Ppto pꝛo denoĩato:ſed capto ſcðe intẽtionaliter Ad ſecũdã dicit᷑ negando minoꝛẽ: quia vniuer ſale habet paſſiones vniuerſales/ que dicunt᷑ pꝛo/ pꝛia denominatiue. Et dico vltra/ eſt incõue niens aliquid contentũ ſub ſpecie denominatiue eſſe ↄuertibile cum genere:vt pꝛedicabile/quod di citur eſſe pꝛopꝛiũ denoiatiue/ eſt cõuertibile vni uerſali. Ad tertiam dicit᷑/ꝙ nec inquantũ inten tio/ nec inquantũ denominatiuũ pꝛime intentiõis eſt ſubiectũ huius ſcientie:ſed inquantũ vniuerſa le⁊ ſub ratione vniuerſalitatis. C Ad quartã di cit᷑/ vniuerſale cõparatur ad hec quinq; vniuer- ſalia ſub ratiõe generis:quia pꝛedicat᷑ in quid de ipſis ip̃a differunt ſpecie. Ad quintã patet ſo lutio in pᷣmo articulo.

Idetur autem neq; genus/ ne/

q; ſpecies ſimpliciter dici: genꝰ

enim dicitur ex aliquoꝛum ⁊c. ſta eſt pars executiua huiꝰlibꝛi:in poꝛ

phyrius determinat de qnq; vni uerſalibus.Et diuiditur in duos tractatꝰ ꝑtiales. In pꝛimo determĩat de quinq; vniuer ſalibꝰ hᷣm ſe diffinitiue diuiſiue: in ſcðᷣo determinat de ipſis cõparatiue. Pꝛimus tractatus cõtinet quinq; ca. pitula ſᷣm ſunt quinq; vniuerſalia. In pꝛimo capitulo determĩat de genere.Et diuidit᷑ in duas partes pꝛincipales. In pꝛima ponit tres acceptio

Liber pꝛedicabiliũ Poꝛphyrij

denominatur a genere ſcðo modo dicto: vt roma ni qui ſunt genus pꝛimo modo dictũ/ deſcendunt et denoĩantur a romulo qui eſt genus ſecũdo dictũ:romani em̃ dicunt᷑ qui ex genere romuli de/ ſcẽderũt: cecropide ex genere cecropis. Scdðᷣo quia genus ſcðᷣo dictũ eſt diſtinctiuũ generis pꝛimo modo dicti:vna em̃ collectio genitoꝛum di ſtinguitur ab alia per pᷣncipiũ illius collectiõis eſt genus ſcðᷣo dictũ:vt collectio romanoꝝ di ſtinguitur per romulũ ab alijs collectiõibus:nãq; nos diuidẽtes ab alijs ſeparantes/ dicebamus oẽm illam collectionẽ eſſe romanoꝝ genꝰ. Ter tia acceptio generis/ eſt ᷣm quã genꝰ dicit᷑ cui ſup ponit᷑ ſpẽs /ad ſimilitudinẽ duoꝛũ pꝛimoꝛũ modo. . Et pꝛimo ponit ſimilitudinẽ genere ſecũdo modo dicto:quia ſicut genus ſcðo modo dictum eſt pꝛincipiũ multoꝝ genitoꝛũ:ita⁊ genꝰtertio dictũ eſt pꝛincipiũ multaꝝ ſpẽꝝ. Deinde ponit ſimilitudinẽ genere pꝛimo dicto: ſicut ge nus pꝛimo dictũ/ impoꝛtat collectionẽ multo rum genitoꝝ:ita genus tertio dictũ/continet multitudinẽ ſpecteꝝ. In ſecunda parte pꝛincipali huius capituli eligit poꝛphyrius acceptionẽ ge/ neris de qua eſt hic ad ꝓpoſitũ:dicẽs /ꝙ cum ge/ nus dicatur multipliciter:ſcʒ ᷣdictis tribus mo/ dis:de genere tertio modo eſt hic ſermo apud philoſophos /qð ſic deſcribitur. Genus eſt quod pꝛedicatur de pluribus differentibus ſpecie in eo quod quid. Pꝛo cuius declarattõe pꝛemittit poꝛ- phyriꝰ hãc diuiſionẽ. Eoꝝ pꝛedicant᷑ q̃dã pᷣdicãt᷑ de vno ſolo:vt ſocrates hic hec hoc: alia pᷣdi cant᷑ de pluribus:vt genera/ ſpecies/ differẽtie/ꝓ⸗ pꝛia/⁊ accidentia:genus quidẽ/ vt animal:ſpẽs vt homo:differentia/vt rationale: ꝓpꝛiu;/ vt riſibile: accidens/ vt albũ nigrũ. Deinde declarat poꝛphy rius dictam diffinitionẽ:per hoc em̃ ponit᷑ pᷣdi/ catur de pluribus differt genus ab indiuiduo/qð de vno ſolo pᷣdicatur: differt a ſpecie per hoc/ꝙ dicit᷑ de pluribus differentibꝰ ſpecie:ſpecies enim

Naes generis/ ponendo iſtam ↄcluſionẽ: Aidet᷑ aũt vt homo ſolum de indiuiquis pꝛedicatur: aꝓpꝛio S. d* ſaεε Neq; genus/ neq; ſpẽs ſimpliciter diei. i. vniuoce:ſ;z dilffert/ quia ꝓpꝛũ de vna ſola ſpecte/ indiuiduis Amquiuoce Scðam partẽ buiꝰcõcluſiõis: ſc; de que ſub ipſa ſunt pᷣdicatur: vt riſibile de hoĩe in-

v z ee

equiuocatiõe multiplicitate ſpeciei relinqͥt poꝛ/ phyriusvſq; ad ſequens capitulũ. Et genus di catur equiuoce/pꝛobat ponendo tres acceptiões ipſius generis. Pꝛima vero eſt hᷣm quã genus di citur collectio multoꝝ quo dãmodo ſe habẽtium ad aliquid vnũ ad ſe inuicẽ:vt collectio romano dicit᷑ genus iſto modo/ ꝓpter affinitatẽ habi/ tudinẽ adinuicẽ/⁊ ad vnũ pꝛincipiũ/ ſcʒ ad romu/ lum/ per gꝗð collectio romanoꝝ ab omnt alia colle ctione diſtinguit. Scðᷣa acceptio generis eſt ſᷣm quã genus dicit᷑ vniuſcuiuſq; generatiõis pꝛinci/ Ppiꝛũ ſiue ſit ab illo genuerit/ videlicet a patre: a loco in quo quis genitus eſt: devtroq; dat poꝛ phyrius duo exẽpla. Pꝛimũ de patre/ vt oꝛeſtem dicimus habere genus a tantalo patre ſuo: ſcm vt hyllum dicimus habere genus ah hercule. Pꝛi exemplũ de loco/ vt pindarũ dicimꝰ thebanũ genere: quia natus eſt ex thebis. Scðm/ vt pla/ tonẽ dicimus athenienſem genere/ quia natus eſt athenis. Quod autẽ locus ſit genus:pꝛobat poꝛ/ phyriꝰ dicẽdo:Eſt em̃ patria pꝛincipiũ generatio is quẽadmodũ pater: deinde cõparat poꝛphyriꝰ ſtas duas acceptiones adinuicem:dicens/ꝙ ſecũ da acceptio generis eſt pꝛomptiſſima.i.perfectioꝛ magis vſitata qᷓ; pꝛima:pꝛobat dupliciter. Pꝛi/ mo:quia genus pꝛimo modum dictuʒ cauſatur et

diuiduis eiꝰ:a differẽtia vero/⁊ accidente differt per hoc ipᷣa pꝛedicant᷑ in quale/ genus vero in qͥd. Pꝛimã partẽ ꝓbat /quia per differentiã acci/ dens cõuenienter reſpondet᷑ ad interrogationem factã per quale:vt ſi queratur qualis eſt homo/cõ uenienter reſpondet̃ eſt rationalis: ſi querat᷑ qualis eſt coꝛuus/cõuenienter reſpõdetur niger: ideo pꝛedicat᷑ in quale.Secundã partẽ ꝓbat/ quta per genus ↄuenienter reſpondet᷑ ad interrogatio nẽ factã per quid de ſpecie:vt ſi queratur/ quid eſt / cõueniẽter rñdetur eſt animal. Ex iſtis ↄclu dit poꝛphyrius/ꝙ pᷣdicta deſcriptio generis nihil ſuꝑfluũ cõtinet nec diminutũ /quare ipᷣa eſt bona. Q eri tur Atrũ acceptiões genert dif/

U finitiões generis ſint ſufficiẽ/ ter aſſignate. Arguit᷑ pꝛimo cõtra pꝛimã partẽ: Nullius vniuoci ſunt plures acceptiões:ſed genꝰ eſt vniuocũ als eſſet vniuerſale ꝓpꝛie dictum: ergo ipſius ſũt plures acceptiões. Sed ſint inſufficienter aſſignate ꝓbatur/quia phᷣus.. me/ taphᷣ. ponit plures acceptiões generis qᷓ; tres:. Secũdo ſic/ contra pꝛimã diffinttionẽ:illud qað cõtinet᷑ equalit᷑ altero ſub aliquo tertio ſup/ ponitur ilii alteri:ſed ſpectes cõtinet᷑ equaliter genere ſub vniuerſali:cum ſit ſpecies vniuerſalis/ vt dictũ eſt:modo ſpecies eiuſdem generis equa/