Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
5v
Einzelbild herunterladen

nis q eſt pꝛaxis: logica põt eſſe directiua pꝛaxis:neq; eſt poꝛ pꝛaxi cuiꝰ irſe ſit vire fihs,

1 vtrũ logica eſt pars Querit tertio phᷣie ſit de argumẽta/ tiõe tanqᷓ; de ſublecto pᷣmo. Arguit᷑ pᷣmo ↄtra pᷣmã ꝑtẽ:Tm̃ ſũt tres ꝑtes phie:ſcʒ mathematica/ phyſica/⁊ metaphyſica:ſed logica eſt aliꝗ̃ iſtaꝝ ꝑptiũ: igit᷑ logica eſt ꝑs phjie. Waioꝛ ptʒ phm &. metaph.diuidẽtẽ phᷣiam in illas tres ꝑtes: mi noꝛ eſt nota:ſcʒ logica non ſit aliã illarũ partiũ ·

Scvo ſic ↄtra alià ꝑtẽ: Intẽtio ſcða in cõi ſum

pta/ eſt ſubiectum in logica:& eſt argumẽtatio: ↄña tenet:qꝛ vniꝰ habit eſt tmñ vnũ ſubiectũ. Añs ptʒ auicennã dicentẽ logicã eſſe de ſcðᷣis intẽtio

nib adiũctis ᷣmis. Arguik tertio ſic: Sicut ſe

metaphyſica ad ens reale:ita ſe habʒ logica ad ens rõnis.Sed metaphyſica eſt de ente reali tãqᷓ; de ſulecto: logica eſt de ente rõnis tãqᷓ; de ſubie cto. Hoc etiã ↄ⸗firmat᷑ Pbn. erap Diſee logicꝰ metaphyſicꝰ circa idẽ laboꝛãt. Arguit᷑ ãrto ſic: Ois ſcia acqͥrit ꝑargumẽtationẽ: ſi de argumẽtatiõe eſſet ſcia/ila acqͥreret᷑ argumẽta⸗ tionẽ:ſed eſt ĩpoſſibile:igit᷑. A ſit ĩpoſſibile ptʒ qꝛ vel illa argumẽtatio eſſet nota vel ignota: ig nota: qꝛ tunc per ipſam acqͥreret᷑ ſcientia: nec nota:qꝛ vel eſſet ſe aliã: ſe vt notũ eſt: neq; p aliã: qꝛ tũc eſſet ꝓceſſus in infinitũ. Ur/ guit ſic qnto: Illud eſt ſubiectũ in aliã̃ ſcĩa/qð eſt pncipaliſſimũ ĩter oĩa ↄſiderata in tali ſcĩa: de q demõſtrant paſſiones⁊ ad oĩa alia reducunt᷑. ſed ſyllogiſmꝰ eſt hmõi:& argumẽtatio erit ſub iectũ. n oppoſitũ arguit᷑ cõmunes expoſito res logice/qui tenẽt logicã eſſe de argumẽtatione tanq; de ſubiecto. In hac ãſtione erũt tres arti culi ſicut in pᷣcedẽti.Quantũ ad pꝛimũ:

Pꝛimo ſciẽ duͦ oeriarattsedom

34 ſtinctio:phia diuidit᷑ in phiam generałr captãſ⁊ in

phiam ſpeciałr captã· phia generałr capta/eſt ã docet cutuſlibet admirabilis vᷣitatẽ cogſcere ſᷣm modũ nobis poſſibilẽ/ſᷣm quẽ põt a nobis appᷣhẽ⸗ di. admirabile eſt cuiꝰ eſt occulta inuẽtioq; rara. ſic põt diffiniri phᷣia generalłr capta eſt cu iuſcũq; entis/ſiue a nobis ſiue a natura cauſative ritatis appᷣhẽſio.Sed phia ſpecialr capta eſt vᷣita tis cuiuſcũq; entꝭ a natura cauſati appᷣhẽſio: iſta phᷣia ſpectalr capta diuidit᷑ in meta phyſicãſphyſi/ mathematicã. Ph̊ia aũt generałr capta /diui/ dit᷑ ĩ ptʒiam realẽ/ moꝛalẽ/ rõnalẽ/ſiue ſermocio/ nalẽ. phia realis phia ſpeciałr capta idẽ ſũt: ideo ſiẽ phᷣia ſpecialr capta diuidit᷑ in phyſicã/me taphyſicãſet mathematicã:ita ꝑhia reał. phia moꝛal diuidit᷑ in ethicã/politicã/ economicã/ mo naſticã.Ethica tradit᷑ ab ariſto.in decẽ libꝛis ethi/ coꝝ: ↄſiderat modũ viuẽdi in cõi: hoc eſt ethica eſt de his ſunt cõia ad oẽm modũ viuẽdi:ſiue ſo

litarie/ ſiue domeſtice/ ſiue ciuiliter/ ſiue politice.

Politica vᷣo conſiderat de regimĩe ciuitatis de mõviuẽdi ciuiliter: illa tradit᷑ ab ariſtotele in po liticis. Economica eſt tractat ð regimine domꝰ vel familie/ de viuẽdi domeſtice: tradit᷑ ab

ariſtotele in economicis. Wonaſtica vo ↄſiderat

de regimĩie vnt hoĩs ſiue de viuẽdi ſolitarie: ilta inuenit᷑ tradita ab ariſtotele: multi dicũt illã ꝑtẽ ſatis eſſe traditã ĩ libꝛis ethicoꝝ. phʒia rõnalis ſiue ſermocional diuidit᷑ in grãmaticã/lo/ gicã /⁊ rhetoꝛicã.Ex iſtis ſequit᷑ /ꝙ logica eſt pars Pphie generaliter capte/ ſpecialiter capte.

In explanationẽ libꝛoꝛũ logice

3 ꝓꝙ argumttatio capi Scdo ſciendũa triplicit Ano large orone foꝛmata ad modũ ↄñe/ſiue ſit bo

na ſiue mala: ſic diceremꝰibi eſfe argumẽtationẽ petrꝰ currit:ͥ aſinꝰ currit. Alio capit᷑ ſtricte

of̃one compoſita ex añte ↄnte in ↄña bona:ſiue

añs ſit ꝓbatiuũ ↄñtis ſiue. Alio capit᷑ ſtri/ ctiſſime or̃one cõpoſita ex añte ↄnte ĩ bona

ↄña:cuiꝰ añs eſt ꝓbatiuũ ↄñtis. Et circa Mᷣ re/

ſtat paruũ dubiũ: vtrũ argumẽtatio ſit genꝰ ad in ductionẽ ſyllogiſmũ ſenthymema/⁊ exemplũ. Re ſpõdet᷑/ꝙ argumẽtatio ſtrictiſſime capta/q̊ eſt ofo cõpoſita ex añte ↄñte in bona ↄña ꝓbatiua/nõ eſt genꝰad illa q̃ttuoꝛ:qꝛ eius ↄuenit ſyllo giſmo:qꝛ multi funt ſyllogiſmi qui ſunt ꝓbati/ ui:quẽadmodũ eſt ſyllogiimꝰ ſimpfr dictus: Sed ſpẽs argumẽtatiõis ſic capte:ſunt ſyllogiſmꝰ ꝓba

tiuus/ inductio ꝓbatiua /exẽplũ ꝓbatiuũ: enthy

mema ꝓbatiuũ. Sed argumẽtatio ſtricte capta:vt eſt oFo cõpoſita ex añte ↄñte in bona ↄñtiaſ ſiue ſit pbatiua ſiue ſeſt genꝰ ad illa q̃ttuoꝛ:qꝛ ſuffi/ ciẽter diuidũt ipſam argumẽtationẽ /ſicut ſpẽs di uidũt genꝰ. Adhuc eſt paruũ dubiũ:vtrũ ſyllo giſmus ſophiſticus peccãs in foꝛma cõtineat᷑ aliã ſub argumẽtatiõe tanqᷓ; ſpẽs. Rñdet᷑/ bene põt ↄtineri ſub argumẽtatiõe large capta.ſ.·ꝓ om ni orone foꝛmata ad modũ ↄñe:ſiue talis ↄña ſit bona ſiue.Et ſi quis dicat:argumẽtatio eſt qͥd cõplexũ:& videt᷑ hre ſpẽs ſub ſe. Rñdet᷑/; ar/ Fumetanio accipit᷑ dupłr.Ano pᷣme intẽtiona iter ſiue denoĩato: ſic eſt niſi oro mẽtalis/ vocalts/ vel ſcripta /cõpoſita ex añte ↄnte:vt pe/ trus currit: currit: talis oro ðꝛ argumẽtatio pᷣme intẽtionałr: ſic eſt qͥd cõplexũ habẽs ſub ſe ſpẽs:neq; põt eſſe ſubiectũ alicuiꝰ ſcientie. Alio modo capit᷑ ſcðe intẽtionałr: et ſic eſt niſi vna ſcða intentio attributa per intellectũ quãtum ſup/ ple ad denoĩationẽ or̃oni mentali/ vocali vel ſcri/ pte cõpoſite ex añcedẽte ↄũte: ſic eſt reſpectus ſimplex cõtinens ſub ſe illas arne⸗ ſt Pecies⸗ ſef i S.1 g ſubiectũ ſciẽtie ſo/ Tertio ſciẽdũ. neu ata alo/ to:Eſt pᷣmo virtualiter ↄtinet oẽs veritates ne ceſſarias illiꝰ ſciẽtie cuiꝰ eſt ſubiectũ. In qua diffi/ nitione ponit᷑ pᷣmo/ꝙ idẽ eſt adeq̃te. NHã ſubie/ ctũ in rõne ſupple ſubiecti ↄtinet virtuałlr oẽs veri tates neceſſarias.i.oẽs ꝓpõnes neceſſarias illius ſciẽtie cuiꝰ eſt ſubiectũ. Pꝛo cuiꝰdeclaratiõe eſt aduertendũ multiplex eſt ↄtinẽtia:q̊dã eſt eſſen tialis/ qua vnũ ↄtinet alið in ᷣmo dicẽdi ſet quẽadmodũ inferiꝰ ↄtinet ſupius.Alia eſt ↄtinen tia vnitiua vnũ ↄtinet aliud ſibi idẽ realiter/ di/ ſtinctũ foꝛmatr: iſto aĩa ðꝛ continere ſuas potẽtias: etiã eſſentia diuina ðꝛ cõtinere ſua at/ tributa.ſ.bonitatẽ /ſapiẽtiã ſic de alijs. Alia eſt ↄtinẽtia potẽtialis ſuꝑius ↄtinet ſun inferiꝰ: vt aĩal /hoĩem/ bouẽ/ leonẽ: ſic de alijs. Alia eſt ↄti/ nentia virtualis: cõtinere aliud virtuafr /nõ eſt aliud qᷓ; poſſe ꝓducere aliud in eſſe reali vel in eſſe cognito. Ex quo ſequit᷑: ↄtinẽtia vᷣtualis eſt duplex: qᷓdã eſt in eſſe cognitio:et alia in eſſe reali. ↄtinere aliud ĩ eſſe cognito eſt aliud qᷓ no ticiã illiꝰ ꝓducere: iſto eſt intelligẽdũ /ꝙ ſub/ iectũ ↄtinet ſuas paſſiones virtuafr in eſſe cogni⸗

Sco. q.z. ſP co. lib. 2. diſ.z.q.io.

7

to.Et hoc ſoluũt᷑ fere oĩa argumẽta Gꝛegoꝛij de Giegoꝛiꝰ ð arimino:ã facit cõtra ſcotũ. Sed cõtinere aliud in arimino. a. eſſe reali eſt poſſe alið vere ꝓducere: quẽadmodũ 4. ꝓlo.arti deus ↄtinet creaturas ãs põt ꝓducere: iſto cu.i.

V V