— 4 “ Pdere ———.— ——. —————— ¹ ——*— 4

———. “—————

PDEOEEFIGCIO

16 Condesatio atitoria est reciproca. 17 Rert quæ dam diuidna, quadam indinidæ-

18 Res com munis indiuiaua vni acludicanda.

19 Alteri pecnnia præstanda. 20 Fręs& in comm. dind. actione analitas ſeruandacſt. IVDICII verbum generale eſt. hoc loco actionem(vt & alibi ſæpiſsimè)ſigniſicat. Vide Theſauri noſtri lib. 9. Hoc autem iudicium duobus conſtat l. item Labeo§. pe. D. famil. erciſ.hooc rebus& præſtationibus, quæ perſona- les actiones ſunt. Hoc iudiciũ bonæ fidei eſt I.⸗. C. eo. quo hereditates ſiue ex teſtamento, ſiue inteſtatò delatæ diui duntur l. 2. D. z0. Quod autem ait Imp. Singulas res ſingu lis heredibus adiudicandas, adſeruitutes viæ, itineris a- ctüſve non pertinere baulus ſcribit I. 25. an ea. D. eo. Sed

nec ad obligationes. Ipſo enim iure diuiſas eſſe lex X II.

Tabul. cauit. Legis verba hæc ſunt: INTERHRREDERS pPROPORTIONIBVS HEREDITARIIS OBLIGA- TIONES IPSO IVRE DIVISAE SVNT. Hanc au- tem legem explicui lib. 4. Veteris Iuriſpruden. Nomina

quoque in ea ſunt cauſſa, vt in hoc iudicium non veniant 1. 4. D. eo. Planè ad iudicis officium nonnunquam perti- net, vt debita,& credita ſingulis pro ſolido aliis alia ad-

tribuit I. 3. D. co. Rerum autem diuiduarum partes ſingu- lis ita æquas adiudicare debet iudex, vt nullus prægra- uetur: alioquin certam pecuniam præſtari iubeto, quàâ gra uamen penſcet. Siĩ vnus ex heredibus ſolus fructus heredi- tarios percepit, eo nomine ceteris condemnandum eum ſcribit Impe. Idem iuris eſt in co, qui domuum penſiones ſolus percepit. Quod de fructibus aiĩt hoc loco luſtinia-

aus, ad omnem commoditatem produxit Angelus, quod æquitatem habet& verum eſt. Siis, qui ſolus heredita- rios fructus percepit damnari iubetur, quanto magis qui cos corrupit ceteris igitur condemnari debet, quinimò pœnale illi eſſe debet quod ad eum, qui rupit, fregit, vſ- ſitve porrigi poteſt ex Imperatoris noſtri ſententia, cui rei argumento eſt quod tertio capite legis Aquiliæ caue-

tur l. ſi ſeruus. S.tertio· D. ad leg. A quil. EoO quoque nomi⸗

ne condemnabitur, qui rem hereditariam conſumpfir cu ius rei exemplum ex Theophiloſubiiciam. T1 5· ½ οε⸗ n, Trop iwit;

TRIBVsS iudiciis famil. erciſc. comm. diuidundo& fCinium regundorum, quæ miſtam cauſſam habent s. que- dam. Inſtit. de actio- communis eſt adiudicario, ſed in po ſteriore vno tantùm caſu· Audiamus Imperatorem.

Si fnium regundorum actum fuerit, di- ſpicere iudex debet an neceſſaria ſit adiudi- catio, quæ ſanè vno caſu neceſſaria eſt, ſi euidentioribus finibus diſtingui agros com

modius ſit, quam olim fuiſſent diſtincti. nã

tunc neceſſe eſt ex alterius agro partem ali- quam alterius agri domino adiudicari. quo caſu conueniens eſt, vt is alteri certa pecu- nia debeat condemnari. Eo quoque nomi- ne condemnandus eſt quiſque hoc iudicio quod fortè circa fines malitioſé commiſit (verbi gratia) quia lapidesfina lesfuratus eſt, vel arbores finales cæcidit. Contumaciæx quoque nomine quiſque co iudicio con- demnatur, veluti, ſi quis, iubente iudice, me tiri agros pallus non fuerit.

Hominum ita deprauata naturz eſt, vt ſuis non conten

tialiena occupent. quales multos nouit,& tulit tempe- ſias noſtra non ſine permagno rerum omnium publica-

1VDICE.

rum incommodo. Admonuerat olim Phocylides ne fun- di vicini confinia tranſilirent his vetbis.

Ayps„eror or* Ardo Xeo, u⁴ Fαχο s½ↄ⁸—εs. Verum fines turbant, alienos fundos magna ex parte ſibi adſcribunt, vt meritò fines regundos decreuerit Amphy- ctionum decretum, quod extat apud Demoſthenem pro

— 7

21 A d* 7 2 2 Ctheſiphonte wo ‿ρπεσάαυς. Enl fétσν αμενέινναννσκςσσ εασφνυνο᷑ πα

3 2 ₰ ⸗ 2 Aday,—oße T'c³⁵ wvXa pats 3 4 7⁰⁸ cuανεσο οις 47 Iœeꝓρερυςναρν.8-

zeiv dαερσισσις εοεν Bvsoip 2r I6Ap Xogap dt er el*Qν, ο qnsεασν εαſavtνρ ενιλαεενι νμο ετυπάν˙κνορσσ—ς I Gνε*ον,, T"Xacs iaa ap 7 ES dpusr Ad A Tols&εαιꝓρνασασοι τ Xcmπνν 1uà u0. galydp. Si ager(vt ad Imp. noſtrum veniamus) eui- dentioribus, quàm anteâ finibus diſtingui debeat, iudi- cis officio incumbit ex alterius agro partem alterius do- mino adiudicare, certa pecunia inuicem præſtanda, quo ſolo caſu neceſſaria eſt adiudicatio. Si autẽ in fines quid ſit admiſſum vel alter litigantium agrum metiri non pa- tiatur, eo nomine fiet condemnatio, idque leges iubent. Quodautem ait Imperator, PARTEM ADIVDICa- RE, itaaccipiendum putat Vlpianus l. 2. D. fini. regund. vbi dirimi tines non poſſunt. quo caſu adiudicatione o- pus eſt, idqueveteres leges, Prætorum edicta,& conſtitu- tiones principum iubent. De adiudicatione faciunda Prę torem edixiſſe conſtat ex libris Gaij,& Pauli, quosade- dictum ſcripſerunt, quorum fragmenta extant in libris Digeſtorum l. z.& 4.D. fin. reg. Quo in genere ita ſcribit Gatus d. l. 4.§.3. Si alter fundus duorum, alter trium ſit, poteſt iudex vni parti adiudicare locum, de quo quæritur licet plures dominos habeat: quoniam magis fundo, qui perſonis adiudicari fines intelliguntur. Hoc autem re- ſponſum referunt Fauſtus,& Valerius in libr. de Limiti- bus. De iis qui lapides finales furantur, extat diui Hadria ni reſcriptum l. 2. D. de term. mot. In eos extra ordinem a- nimaduertendum cenſuit Paulus libr. i. Senten. recep.tit. 16. In eoſdem pœnam quinquaginta aureorum, lege a- graria lata, Gaius Cæſar conſtituit I.z. D. de termi. mot. Non ſolùm autem in eos ciuiliter, ſed& criminaliteragi poteſt, vt& in eos, qui finales arbores cæciderint. De fi- nalibus arboribus fuſiſsimè ediſſerit Siculus Flaccus in lib. de condi. agro. cuius verba huc non tranſcribo. quia ſtudioſsiſimo cuique obuia ſunt. Themati on noſtrum ſubiectis axiomatis excut iamus. 1 In fin.reg: inaicio vno tantiun caſu adiudicatio neceſſaria eſt. 2 Idq, cuum noua distinelione opus eſt. 3 Qua pars agri vnius alteri adiudicanda. 4 Enes euidentes eéſeoportet- b 5 Ei, cuiuus jundi pars aliqua adiudicatur, certam pecuniam pra- lari oportet.. 6 Lines turbati iterum distinguendi,& regenai. 7 Si circa fines quid admiſſunn ſit, dclinquens damnaudus. 8 Delinquit, qui lapidles finales ſubrtpit. 9 In ea cauſſa eſt, qui finales arbores cacidit- 10 Contumax eo indicio damnandus. I1 Sed& in aliis. 12 Contumax eſt, qui agrum metiri non ſinit. 13 Centuma eſt qui 1udiici non paret. r4 Iuitainterf retatione, bæs ad alia indicia porrigi poteſt. I5 Malitia aclum pænaleim facit. 16 Nuin quis non malitiosè peccans puniendus ſitꝰ Ait Imperator, ADIVDICATIO. Huius formam præ- ſcribit, quam ex Gaio,& Ppaul. luri ſcoſ.accepit d. l. z.&4. Ea autem tunc neceſſaria eſt, cùm fines euidentius di- ſtingui debent. Amouendæ enim veteris obſcuritatis gra tia per aliam regionem finesdirigere ſivelit iudex, hoc fa cere per adiudicationem poſſe eum dicit lex 2.in fi. D. eo. fin. regun. Tametſi verò in finalibus quæſtionibus vetera monumenta ſequenda eſſe Papinianus aiat l. in finalibus. D. eo. ſitamen ſines mutati probentur, ſequenda non eſ- ſe idem refert, at que ideò enident ius fines regendi ſunt. Quòd ſicirca ſines malitiosè quid admiſſum ſit, eo nomi ne damnari reum oportere. ait 1mp. noſter. Dãnari acci- pere