DPHfE OEFEFIGIO IVDICI S.

Theophilus 3ae. vogea&ds wadao Xfip ir olxLT dis vJap ASvuu. Nox fſolùm autem in noxalibus, ſed& in rem actio- nibus, legibus moribus iubet Imperator hoc, quod ſe- quitur, exemplo. 3 Et ſi in rem actum ſit, ſiue contra petito- rem iudicauerit, abſoluere debet poſſeſſo- rem: ſiue contra poſſeſſorem iubere eum de bet, vt ipſam rem reſtituat cum fructibus. Sed ſi poſſeſſor neget in præſenti ſe reſtitue- re poſſe,& ſine fruſtrarione videbitur tem- pus reſtituendi cauſſa petere, indulgendum eſt ei, vttamen de litis æſtimatione caueat cum fideiuſſorc, ſi intra tempus, quod ei da- tum eſt, non reſtituerit. 1 Silentiotranfmittens quid iudici faciũdum ſit in iis, quæ in perſonam ſunt actionibus, ad eas, quæ in rẽé ſunt, peruenit, ſed primùm ad rerum ſingularum vindicatio- nem. l. 1. D. de rei vindic. Themati)j autem huius tria ſunt capita. Primò quidem iudicis officio incumbit reum, ſi in ea cauſſa ſit abſoluere. Secundo eundem, ſi probatum ſit, condemnare rem cum fructibus reſtituere, quod& ad actiones perſonales produxit Accurſius, vt res tradatur, quidyve detur, aut fiat. Poſtremo dilationem damnato pe- tenti ex cauſſa indulgere, idque vt leges, moréſve iubẽt, vt inferius paulò docebimus. Priùs autem in hoc cauſſæ genere litem coniicienti cognoſcentique iudici obſer- uandum eſſe Vlpianus l. 9. D. de rei vindic. ſcribit, vt in- ſpiciat, an reuspoſsideat, nec ad rempertinet qua ex cauf ſa, quem articulum Imperator noſter hoc loco prætermi- fit. Sed, vt rem omnem diligentius explicemus, ſubiicia- mus x&ε.ρμααἀeά⁴ꝶ ex verbis& mente S.noſtri. 1 Petere dicitur, qui in rem agit. 2 Si contra petemten iudicetur, reus abſoluendus eſt. 3 eAbſolutio. ſiue candemnatioeſt de farma ſententiæ. 4 Poſſeſſor, rem cum fruslibus restituere inbendus. Quud, ſi dolo poſsidere deſtit? 6 Damnationis ſententia iuſſum continere debet. 7 Resſtatim restituenda eſt. 8 Dilatio reſtituende reipetenti indulgenda- 9 Ea ſine frustratione ſit- 10 Dilationisinsta cauſſa efto. 11 Frustratoriè petenti deneganda. 12 Dilatio adl teinpus pertinet& ſic eſt temporalis. 13 Tempus illud in arbitrio,& potestate ius dicentis eſt. cum hoc§. non ſit præfinitum.. 14 Dilario hac ſummo iure denegatur. cum lex ſtatim reftituere iu- beat. b b b 15 Ex couo tamen,& bono inqulgenda. I6 Mquitati itaque nititur. 17 Fam petenscaueat · 18 Niſi petatur, non concedenda⸗ 19 Non cauenti neganda. 20 Edeinſſoribus cauendum. 21 deiuſor litis timatione præftaturum ſe promittat. 22 Fidleiuſorid, ad quod tenctur condemnatus, †romittat,& præ- ket. b 5 2 85 non reſtituta, litis æſtimatio præſtetur. Ait Imp. PETITORNRu, aptiſsimo verbo vtitur: qui

enim in remagit, petere dicitur l. pecuniæ. 178. D. dever.

ſigni. Porrò aduerſus petitorem iudicandum, atque ideo poſſeſſorem abſoluendum Imperator iubet. Quodacci- pere debemus, ſi probatum non ſit quod Imppp. conſtitu- tione ſignĩficatur l.fin. C. de rei vindica. idque ad eoſdem adnotauit Bartolus. Niſienim quod intenditur, probe- tur, qui eius rei nomine conuenitur, abſolui debet ex di-

ui Hadriani reſcripto l. qui accuſare. C. de edend. Qiod

ait poſſeſſorem abſoluendum, recipi debet tam& ſi nul- lam tenendi cauſſam habeat, idque conſtitutum eſt d. l. final. Sed enim in ſententia exprimere iudex debet, ſe poſſeſſorem abſoluere ex imper- noſtri mente, quod& Angel.hoc loco obſeruat. In ſententia enim vel abſolu- tionem vel condemnationem(vt res tulerit) exprimen- dam Modeſtino placuit l.i.D. de re iudic.

Generaliter igitur definitum eſt, actore non proban- te, reum abſoluendum& ſi nihiſpreſtiterit. Certis tamen caſibus regulam hanc reſtringi ſcribit Alciatus d. I. qui accuſare. ad finem.

Ex diuerſo ſi actor conuincere poteſt rem ab aduerſa- rio poſsideri, transferre ad ſe poſſeſsionem per iudicem licet ſuam eſſe nõ probauerit, Furius Anthemius ſcribit J. fi. D. de rei vindic. eãmque pœnam mendacij cauſſa dat reus, vt ad Furium adnotauit Accurſius& interpretes re- liqui. Sunt& alia mendacij incommoda. Eſt etenim Ve- niæ obex, Vr Xenophon libr. Cyr. Pæd. z. ſcribit. Sed& (vt in Græcorum ſenario eſt,)

TM“ NaMßoAR* Bl0 XVdlve ra-

idque non iniuria, mentiri enim turpe eſſe Homerus Odyſf.A.

Ov εντπν α⁴ν e Avulas xyoανοσ

Zdhes O„,N rDeKs, adg de duvεε‿ υναεασενν. QVop Kreus in ea cauſſa ſit, vt condemnari debeat iubeat iudex actori rem cum fructibus ret lituendam, id- que Seuerus& Antoninus reſtituerunt 1. 1. C. de rei vind. Tum autem rem iplam cum fructibus reſtituere inben- dus eſt poſſeſſor, cùm Adr ſova Ts RMiĩxata dod Auxqνει Vt T e— Gʒe hic interpretatur Theophilus. Minora iura habere eũ

placuit, qui ſine titulo iuſto rem tenet l. nullo. 2 4. C. de

rei vindic. Sed enim rei,& fructuum executionem ſenten- tia exprimendam non immeritò hic obſeruauit Angelus quod& Azo cenſet in Ssumma. C. de fructi.& lit. expenſ. Nam& hoc ipſum iudici faciendum præſcribit lmpera- tor noſter,& hoc iure vtimur. Porrò iuſſus ſtatim reſti- tuere debet, vt ex s. ſubſequẽti proximè interpretor. Naã præcedentia ſubſequentibus explicari poſſunt, vt colligi tur ex l. ſi ſeruus plurium s. fin. in. fi. D. de lega. r.vt Nderl Angelus hoc loco dixerit, vbi quis rem reſtituere dam- natus eſt, aduerſus eum ſtatim faciẽda eſt executio, quod & Accurſius hic docuit. Quod ait Imp. cv M ER vr 12 BVS, quam proximo S. fubiicit, diſtinctione admitten dum eſt. Alciat.& reliqui. 1

ADMONENDI ſumus reſtitut ionem fructuum in ſen- tentia expreſsim comm emorare, atque eos reſtitui iube-

re debet iudex, quod& Imperator noſter hic conſtituit,

3 8 2 8. ⸗ 4 4 quod ʒ ante reſcripſe: ant Seuerus& Antoninus I. iů. C. de rei vindic. Quid, ſi eos ſilentio tranſmiſerit iudex? peti

12 X.. eos ampliùs non poſſe A. Alciatus reſpondit reſponſ. 234.

num..citãt que ineam rem Honorij& Theodoſij conſti- tutionem l. terminato. C. de fructibus& litis expenſ. quæ non de fructibus rei petitæ, ſed de litis ſumptibus loqui- tur, idque conſtitutionis eius verba ſatis ſuper oſtendunt ſioque eam conſtitutionẽ interpretatur Bartolus ibidem. Quod ad fructus adtinet, Bartolus tacitè negare videtur ad eos conſtitutionem produci. Ouòd ſi fructus peti non poſſunt, poſſeſſor ré reſtituere iuſſus(nulla fructuum mentione facta)locupletabitur iactura aliena, quod ius naturale vetat I. nam 5— natura. D. de condict. indebi.& hoc in fructibus perceptis admitterem. diuerſo igitur iu- re à re cenſendi ſunt, igitur peti poſſe putem. in pendenti- bus contrà. Nam hi pars fundi ſunt I. fructus. 44. D. de rei vindic. Quid, ſipetiti non fuerint, an veniant in hoc

iudicium?& venire F. Ripæus in ca. cum eccleſia Sutrina-

de cau. poſſe.& propriet. ſcribit, quod de pédentibus acci pit. Hanc quæſtionem commemorant Barto. l.&ex diuer ſo. D. de rei vindic. Bald. l.1. C. de fruct.& lit. expenſ. Pa- norm. in c. grauis. de reſtit. ſpoliatorum, quos videas,& rem omnem expendas, velim. Fructus autem accipere de- bemus, qui, deducta impenſa, ſuperſunt d.l. fructus. 7. D.

ſolu.