tigima S 1 eſtimand ne 8 N

altitu. eo.tit an uanti actor a aile, tacienc 2 3, adem titu.5. † s. ui probabili berl ttradidit, u. lir Kin ein B drupli prop aneu uſſu iudicig rait. 1.1.1.& ſeque 1s daſ.&§.ol Man. as natura ta San. m rem reſtit ato.

le actionibü en

o damnum d& au 1s aduerſus t ⸗ſ loſe negotit ³d. dol. mal.idqu& vc res erit Pau X bi⸗

108 aureos 14 † lic, b competit er Sin

Jec autem tu!

amoſa. Nedk its

derſus eum, q im erſus danft re „D. eo-Intra*& iii co. Eſtque fta 19, actic. mm, qui im, velnaut! fc- abularios& f 45, Sminum vtul ☛II ſanum com i 1n

receper int. 1

dun ²n.

A CT

Actio rerum amotarũ condictio eſt l. rerum. 26. D. Rer-

amot.& competit marito vel focero, heredi. aduer-

ſus eam, quæ vxor fuit, contrâque nurum ad rei re-

ſtitutionem, Paulo 1. 16. D. rer. amot. VIpiano. l.17. §. non ſolum. D. eo. Competit& vxori aduerſum ma- ritumImpp. l.z. C. eo.

Actiones vel obligationes ex quaſi maleficio, ſunt

8

Actio in factum aduerſus iudicé, qui litem fecit ſuam,

actiones in perſonam. Inſtitutio. de actio. S. 1. quæ neque ad conuentiones accedunt, neque ad malefi- cia, ſunt tamen ſimiliores maleficiis, quàm conuen- tionibus: habent tamen in ſe tacitam céõuentionem ex ſententia I. Pauli l.omnem. z1. D. de iudic. Huiuſ- modi ſunt, vt actio in factum aduerſus iudicem, qui litem ſuam fecit,& actio in factum de eiectis& ef- fuſis. Et actio in factum de dolo& furto eorum, qui miniſterium cauponum, aut ſtabulariorum, aut na- uem exercent. D. de actionibus& obligationibus I. ex maleficiis. S. ſi iudex. vſque ad fin.& Inſtitution. de obligationi. quæ ex quaſi maleficio naſcunt. per totum. 1.—

datur aduerſus iudicem, qui per imperitiam malè iudicauit,& ideò videtur quaſi ex maleficio teneri, & in quantum de ea re æquum religioni iudicantis

videbitur, pœnam ſôſtinebit, vt Inſtitu. de obliga-

tio. quæ ex quaſi delicto naſcun. in prin.& D. de ex- traordi. cog. I. fin. ſi verò dolo mmalo iudicauit, ve- r eſt ex maleficio obligatus actione in factum, vel actione de dolo, ad omne intereſſe ei, quem læſit,&

infamis eſt. Item tenetur crimine falſi, quod pœnam

deportationis ‚vel vltimi ſupplicij continet, vt in D.- ad legem Corneli. de falſ. l. 1.8.& qui iudicem.&

S. vItimo.& D. de iudici. I. ſi filius. Item,& tenetur

crimine concuſsionis, vt D. de concuſsioni. l. vlti. Item ciuiliter poteſt conueniri ex edicto de calum-

niatoribus in quadruplũ, ab eo, quem debebat dam- nare per pecuniam. vt D. de calumni. l. i.&z.§. illud.

ſecundum Azon. probantur hæc. C. de iud. qui malè

iudic. l. 2.& ibi not. in gloſ. fin. iuncta Authent. Nouo

iure. ibidem poſita.& I. ſi filius familias. D. de iud. Iudex autem eccleſiaſticus nialè inductus per gra- tiam, vel per ſordes, ab executione officij per annum eſt ſuſpenſus, ad æſtimationem partis, quem læſit,

nihilominus condemnandus. Et ſi durante ſuſpen-

ſione ſe diuinis ingeſſerit, irregularis eſt, nec cum eo niſi per ſedem apoſtolicam poterit diſpenſari, vt c. cùm æterni. s. ſi quis. de re iudi- lib. 6.

ctio in factum de effuſis& eiectis, datur aduerſus

cum, ex cuius habitatione vel habitaculo aliquid effuſum vel eiectum eſt contra iter publicum, vnde

damnum datur alicui tranſeunti,& reſtitùendum eſt

in duplum,& ſi liber homo inde periiſſe dicatur, in quinquaginta aureos hæc datur actio. ſi verò viuet, nocitmque ei eſſe dicetur, datur ob eam rem, quan-

quent.

tum videtur iudici ex bono& æquo, compenſatis impenſis factis& operibus, quibu s eſt cariturus inu- tiliter. D. de his qui deiec. vel effud. l..& legibus ſe-

Actiones quædam ſünt, quæ mixtam cauſam naturãm-

que complectuntur, tam in rem quàm in perſonam funt: vt Ramiliæ erciſcundæ, communi diuidundo,

finium regund orum. s. quædã actiones. Inſtitutio-. de

actionibus quemlocum explicat Theophilu s. Talia

autem ſunt hæc'iùudicia, vt in eis ſingulæ perſonæ du- plex ius habeant; agentis,& eius ‚cum quo agitur 1 a4—

uole.l. 10 D fi. reg. 2—

Actiones proprietatis eauſam continent, quæcunque ad

rem familiarem exigendam, ſeu vindicandam iure dominij, accommodantur, ſiue in rem ſint, ſiue in perſonam. Prôptietatis cauſsam continent, quæ pro Tebus fingulorum ‚quæ illis proprie ſunt, competunt.

4A C T 1 6

iuxta s. ſingulorum. Inſtitu. de rer. diuiſ. Item, quæ

propter reſpublicas inſtitui ſolent. Actiones quaſi proprietatis cauſam complectũtur, quæ de rebus ſacris vel religioſis proponuntur, ſcilicet gratia prohibendi, aut reſtituendi. Harum enim pro- prietas nullius cſt. S. nullius. Inſti. de rerum diuiſio. I. z. D. eo. titu. Actiones poſſeſsionis ius exequuntur regulariter ex in- terdictis, quæ& extraordinariæ ſunt actiones rubri- D. de interdict. quibus aut adipiſci volumus poſſeſ- ſionem antea non habitam, aut retinere, quam aduer- ſärius impugnat, aut recuperare, quam contra ius amiſſam intendimus. s. fequens. Inſti. de interdict. &⅜ I. z. D. eo. Horum genera explicantur lib. 43. Dige- ſtorum titulis 33. 6 ir Actiones populares definit Paulus in l.l. D. de popula. actio. Popularem actionem(inquit) dicimus, quæ ſuum ius populo tuetur, quæ verba clarius intelli- untur ex Pomponio l. 1. D. de loc.& itineribus pu- blicis. Sek Ige in Actiones priuatas, omnes intelligimus, præter popula- res& publicas. 1

Actiones directæ cenſentur, quibus id perſequimur,

quod ex natura conuentionis immediatè,& æqus principaliter inuicem debetur àco ntrahentibus, ſci- licet, quia vtriuſque gratia ſit cõtractum.: Nam tunc, ſiue vltro, fiue citro agatur ad fatisfaciendum con- tractui, ſemper directa eſt actio, quæ rectà& imme- diatè ex ſubitantia legis Ciuilis, vel prætoriæ proſi- ciſcitur. 8. r Actiones verò contrariæ appellantur, cùm ali qu id exi- gitur præter ſubſtantiam contra ctus, ab eo qui com- paratione vtilitatum inſpeciem non tam ſua, quàm alterius gratia cõötraxit,vt ecce: deponens rem ſuam, magis ſibi adfert vtilitatem ne quid percat, vel amit- tatur: Ergo directam habet actionem. Depoſitarius autem, hoc eſt, apud quem res deponitur, morem ge- rit amico. Quare ſi quid neceſſariò impendit inrem depoſitam, habet contrariam depoſiti actionem ad impenſas, ſine quibus ytique contractus fuiſſet ſua natura perfectus, quoniam& ſine ſumptu res depoſi- ta plerumque ſeruari poteſt. b Actiones heredibus,& in heredes competunt, ex con- tractibus, vel quaſi contractibus, Ciuiles& Præto- riæ inrem,& in perſonam. Modò tamen ſciamus, he- redem teneri in rem actione, non tam quòd heres, quàm quòd poſſeſſor eſt rei litigioſæ. Paulus in l. ſiin rem. de rei vindic.. Actiones heredibus,& non aduerſus heredes conce- duntur ex maleficiis vel quaſi maleficiis, priuatis aut publicis. Ité ex contractibus in Sui bs teſtator do- loſè verſatus eſt, cùm nihil inde ad heredem per- uenerit. S-non autem omnes. Inſtitut io. de perpet.& temp. actio. vtriuſque exempla patebunt diligenri ledori. DHINIIINIDE T, Odes Actio querelæ inofficioft, locum habet duntaxat, cùm nullum aliud fuerit remedium, quo liberi ad bona defuncti parentis venire poſsint. S.tam autem-. Inſti- tuti. de inofficio. teſtamen. vnde vocatur vltimũ ad- iutorium à luſtiniano in l. maximum vitium. C. de li- ber. præte.& vulgò querelam ſubſidiariam dicunt. in 1. Papinianus⸗s. ſiquis impubes. D. de in offic.téſtam. KRedte autem defimttur eſſe iudicium reſciſſorium (quia reſcindit obſtaculũ exercendæ petitionis hæ- reditatis) d.l. Papinianus. S. ſi ex cauſſa. Actio inoffi- cioſtetiam accuſatio dicitur. l. ſiſuſpecta. S. quamuis D. de inoffi. teſta Tip.?2iLh hit etichie Actio ſubſidiaria, datur minoribus erga tutores cura- toréſve remeorum adminiſtrantes,& aduerſus eos,

ui ſatiſdationem accipiunt.Imperator in s.ſciondũ.

jnſtit. de ſatiſd-cur. vel tut- iiitoion 31:15, ö Actio

5