ööZööͤͤͤZͤö— e. 4.

8 ————

—— ——— ———— —

———

—

—— ———

—

———

— ———

———————

1

——

— ſ— —

4 CT

Nam vbi vnus ceſſat implere quod in ſe eſt, quod pro-

401I 1.1.&. 2. D. vi bo. rap..

64 i— io Legis Aquiliæ cõtinet c: ita tria: Primum ca ut miſit alteri implere, locumhabet hæc actio. d.l.na- Actio Legis Aquiliæ cõtinet capit P

turalis. 2 11 acjut.? blst. Actio de conſtituta pecunia competit aduerſus eum, qui ſine ſtipulatione conſtituit pro ſe, vel pro alio ſoluere. C. de conſtitu. pecu. l. 2. S. de conſtituta. Inſti. de actio. Nam conſtituere largè dici poſſer quilibet,

i pro alio ſe obligat, ſed C. de conſtitu-peeun. con-

u Ilie lare ponitur pro eotantùm, qui quod alius debet, ſe ſoluturum conſtituit, nec diſtinguitur ex qua cau- ſa quis debeat, certa vel incerta, vel ciuili, vel hono- raria, dum tamen efficaciter debitum potuerit peti

... & exigi, vel ſaltem ſolutum retineri, vt quia tantùm

naturale erat debitum.

Actiones ex quaſi contractu ſunt de actionibus in per-

ſonam. Inſtitu.de actioni. S. 1. cum ibi nota. quæ ne- que ex pacto, neque ex maleficio oriuntur, ſed tamen maiorem habent conuenientiam,& adfinitatem cum pactis, quàm cum maleficiis. Has recenſent luſtini amus lmp.& Theoph. Inſtitutionibus de obligationi. quæ ex quaſi contract. l Actiones ex maleficio ſunt actiones in perſonam. Inſti- tut. de action. S. 1. cum ibi notatis. Quibus delicta ho- minum coërcentur, quod publicæ vtilitatis intereſt.

D. de fideiuſſor. l. ſi à reo. S. fina.& D. ad legem Aqui-

liam. l. ita vulneratus. Gellius lib. G Cap. ia. Hæ autem actiones, quæ, qualéſve ſint, docet Imp. ſub tit. de ob- liga, quæ ex delicto naſcuntur.&.·ſfeqgqg. Actiofurti manifeſti, ſecundum Azonem locum habet, aduerſus furem, quando fur rem tenens, viſus vel de- præhenſus fuerit, ſiue in publico, ſiue in Driuato, vel à domino, vel alio, antequàm perueniat ad locum, quò

perferre rem deſtinauit. l.. D. de furtis. daturque in

quadruplu§. pœna. Inſtit. de obliga. quæ ex delict. na- ſcuntur. Sed& ſi talis deꝑræhendatur, vel cum re vi- deatur,& ad eum compræhendendum accurriſti, li-

cet abiecto furto effugerit, furti manifeſti tenetur.

leg. ſi quis. i.§. ſed Cel fus. D. de furt.niſi ſubripientis

mutetur ſtatus, vt tu mihi ſurripuiſti in ſeruitute, ma-

numiſſus in furto depræhenderis cum re furtiua. Vel

ſi tu pertuleris quò deſtinabas, teneris furti nec ma- nifeſti. Cùm enim depræhenderis cum re furtiua, prius, quàm eò loci pertuleris, quo deſtinaueras illo die manere cum furto, tunc fur es manifeſtus. Hæc

1.can. Vulgaris.

omnia dicuntur D. de furt. l.3. 4.5.6.&.& de pœni-di,

Actio furti nec manifeſti competit, quandocunque præ.

dictis modis furtum non manifeſtum probatur. D. eodem titul. I. nec manifeſtũ.& Inſtitutio: de obligat.

quæ ex delict. naſcunt: S. nec manifeſtum. Etetiamn ſ.

vidiſti furtum fieri, te tamen abſcondiſti, cùm fur-

tum faceret, ne te occideret, non eſt manifeſtum, D.

eodem titulo.]J. ſi quis in ſeruitute. verſic. cæterũm. Et datur hæc actio in duplum. Inſtitut. de obliga. quæ ex delict. naſcunt. Spqqnn. Actio arborũ furtim cæſarum ex lege X II. Tab. deſcen-

dens habet condemnationem aduerſi um eum, qui ar- bores furtim cædit, inſcio,& inuito domino I. 1. D. 5. arb. fũür. cæſ. Et competit contra ipſum damnum dan- tem, ad duplu damnii dati. l:furtim. 7. 0, eo. In quo ca- eſu etiam competit huic actio legis Aquiliæ ita ta- nmen, vt deducere poſsit in condemnationc, quod actor onſecutus eſt altera actione: Et appellatione urborum etiam vité, ederam,& arundinem contineri n. Vlpiamus ſcribit l. 3. D. eo- P œna autem 25, ficlorum ris erat ex lege NX LI. Jabu. quam refert Plinius lib. 17-Ca. I eam explicui lib 4. Veter. Juriſpru. Activi bonorum aptorum, de rebus mobilibus raptis datur ei, cui ves mohiles per violentiam ſunt abla- tr, G. competit reſtitutid intra annum ad quadru- Plum; ita vt in quadruplo contineatur rei reſtitutio,

S 6*—. 8—— 4 4 *—

eſt de ſeruis occiſis, vel quadrupedibus, quæ nume- 4 ropecudum continentur, Gaius. l. Lege Aquilia. D. eo. titu. Secundũ non eſt in vſu. D. ad leg. Aqui. l. ſi ſeruus ſeruũ. S. huius legis.& Inſtitutio. eodem titulo. Ter- tium caput huius legis eſt, de ſeruis vulneratis, feris beſtiis vulneratis aut occiſis, cæteriſque rebus ruptis, fractis, vſtis, quo caſu quis condemnatur, qui dam- num iniuria dedit, quanti res fuit triginta diebus, Droximis, rei precium,& valorem æſtimando, vt dicta Ps ſeruus ſeruum. S. Fertio autem capite.& Inſtit. eodem§. capite tertio. cum§. ſequéti. Et in hac actio- ne ſi quis damnum ſe dediſſe inficiabitur, cõdemna- tur in duplũ. D. eo. l. 2·§. 1. Eam auté Aquilius Tribu- nus plebis rogauit vel VIpiano teſte l.. D. eod. Vnde plebiſcitum potius appellari debuiſſet. Actio iniuriarum competit ei, qui iniuriam paſſus eſt, VIpia. l. 1. D. de iniur. contra eum„qui intulit iniu- riam, vel inferri procurauit. Inſtit. eo. titu. S. non ſo- lum.& pulſauit, vel verberauit, vel famoſum car- men ad alterius contumeliam ſcripſit, vel quoquo modo iniuria aliquem adfecit. Inſtitu. eo. titu.§.iniu- ria. In qua Iudex condemnabit quanti actor iurauerit ſe nolle illam iniuriam ſuſtinuiſſe, faci enda tamen iudicis æſtimatione Inſtitut. eodem titu.S. pœna.& D. eodem titu. l. conſtitutionibus. Actio quod metus cauſa datur ei, qui probabili vel iuſto maetu coactus rem ſuam vendidit, tradidit, vel promi- ſit, aduerſus eum, qui metũ intulit& in eũ ad quẽ res peruenit: ſed intra annũ erit quadrupli propter cõtu- maciã nolentis rem reſtituere iuſſu iudicis ante lit. conteſta. poſt annum verò ſimpli. l.1.& ſequentibus& l. item ſicum exceptione. 1. reſponſ.& S. poſt annum. & S. Pedius. D. quod met. cau. Eius natura tacitè con- tinetur, vt qui iudicis iuſſu ipſam rem reſtituat acto- ri, abſoluatur, Imper. Inſtitut. de actionibus. S. item actio. 4 Actio de dolo competit mihi quãdo damnum dolo malo à quouis eſt mihi datũ, vel ſi quis aduerſus me verſe- tur doloſe cõſulendo, vel malitioſe negotia mea ad- miniſtrando, vlpianol. 1. D. de dol. mal. idque ad hoc vt reſtituatur, alioqui quanti ea res erit Paulo l. arbi- trio. D.eodẽ& datur vſ que ad duos aureos Paul 9 l.id, eſt. D. eo.& eum nulla alia actio competit ex conſtitu tione Antonini Imp. l. 2. C. eo. Hæc autem non datur liberis cõtra parentes cum ſit famoſa. Necl ibertis contra patronos, nec humili aduerſus eum, qui digni

„» 4.

tate excellit, puta plebeio aduerſus conſularemre- ceptæ auctoritatis, I. nõ debet. 11. D. ep. Intra bienniũ cont inuum moueri debet l. fi. C. eo. Eſtque pœnalis„ & arbitraria S. præterea- Inſtit. de actio. r up Actio in factum de dolo& furtoeorum, qui ſunt in mi- niſterio cauponum, ſtabulariorum, vel nauem exer- cens, datur aduerſus caupones, ſtabularios& nauras„ ui quando officio malorum hominum vtuntur; in uplum tenentur, quo dolus, vel furtum commiſſum eſtin his rebus, quas ſaluas fore receperint. D. naut. caupo-. ſtabul. l. I. 3.§. ex hoc., Actio ferui corrupti competit nõ ſolùm aduerſus eum 3 cuius hortatu, vel confilio ſeruus corruptus, vel de-

terior factus eſt, ſed etiam contra eum noua lex da-

tur, qui ſolicitauit ſeruum, licet bonos mores eius Corrumpere non Potuerit l. 1. D. de ſe eruo corrupt. Hęc autem actio induplum habet condemnationem, ſci- . licet, quanti- deterior factus eſt eeruus, quantiye res fuerit à ſeruo ſolicitato,& tenetur, qui corrũpit, ſiue ex bono malumn, ſiue ex malo deteriorem fecerit. Hæc & ſuperiora probantur in l.ſi qui ſeruoalieno perſua- ſerit. C. de furt. vbi caſus de hoc& l. ſi quis. 9.§ Hin,D. deſeruo chrrup. 9 e act e. il düsthSpl),

Actio

—t¾e“

AAnmn

ö

2 *

8ν

△

2.

8.

*