In Tit. de legib. Senatlſquec onſul.
riptam 9 ipto no b enim iu ferior lex ceſsit ſuperiori,& communi hominum cõ- dicæ fines effugieotem. Si igitur verum eſt hoc Iuſti- ſcrptum ſenſu inductum eſt, vt bellum gereretur,& victi in vi- niani dictum, vt credimus: nullæ in Pandectis noſtris wmile tame Korum poteſtatem redigerentur. Quoties autem in- contrariæ, pu gnantéſve ſententiæ extant. Sed plerun ſtide le. cidit huiuſmodi antinomia eν iεεν*, Vtra lex po- que accidit vt homines non ſatis exercitati, ac triti in cile vod tior eſſe debeat, docet Cicero lib.· 2. de masurhs ver- hac ciuili ſcientia, rationes diuerſitatis non facilè per- Quæntum quæ leo bis:(libet enim aſcribere, quæ mire ad hunc locum ſpiciant quam uis alioqui nec iudicio careant,& do- pr oficat in 3 cxplicandum faciunt.) Primum leges oportet con- ctrina, literiſque ſint inſtructiſsimi. Nos autem, qui iuriſprudé- llrcchto 19 ſiderando vtra lex ad maiores, hoc eſt, ad iuris ſcientiam profitemur, etſi his omnibus rebus uα eeren nalla occur tengere Ouu 1. ag Coeſlar 1. 101 36. 168 8 5. 8—— aſsi— 1 tatio. lcurato vtiliores, ad honeſtiores, ac magis n 3 ias res per- longe fortaßis inferiores: propter aſsiduam tamen le- uriſd le tincat. Ex quo conficitur,vt ſi leges duæ; aut plures, Kionem, ſtudium; meditationem, contentionem hoc „ aut quotquot erunt, conſeruari non poſsint, quia di- aſſequimur interdum, vt diuerſitatem, ac diſsimilitu- iat detaf ſcrepent inter ſe, ea maximè conſeruanda putetur, dinem rerum, quæ ſimiles videntur aliis, facilius per- lnenr etim uæ ad maximas res pertinere videatur. Deinde,vtra cipiamus,& obſeruemus,& vix quicquam ſit tam ntra legem, lex poſterius lata ſit. nam poſtrema quæque gra- occultum, aut tam abditum, quod à nobis tandem uniam cre- uiſsima eſt. Deinde, vtra lex iubeat aliquid, vrra non eruatur, x& in lucem educatur. Nam& in rebus landi ſena⸗ permittat nam id quod imperatur, neceſſarium: il- quotidianis idem accidere ſolet, vt Galeni exemplum anus.9.mu lud quod permiekinn voluntarium eſt. Deinde, in(quo iam ſuprà vſi ſumus)ſatis oſtendit, de gemellis, lum eſtge. vtra lege, ſi non obtemperatum ſit, pœna infliga- qui propter ſummam, quæ inter eos eſt, ſimilitudi- non recipi tur, aut in vtra malor Pella ſtacuatur. nam ma- nem non poffunt à quamlibet oculatis hominibus er aliquam ximè conſcruanda eſt ea, quæ diligentiſsiſime ſan- diſcerni: ſed qui cum eis aſsiduè morantur, acviuunt, are dicitur. cita eſt. Deinde, vtra lex iubeat, vtra vetet. nam ſæ diſsimilirudinem corum cognitam,& perſpectam onratione. pe ea quæ vetat; quaſi exceptione quadam corrige habent. Exempla quoque peti poſſunt ex libris diffe- re videtur illam, quæ iubet. Deinde, vtra lex de gene- rẽtiarum Modeſtini. De cæteris Iuſtiniani libris, quo- -Ay r re omni,vtra de parte quadam, vera communiter in rum alij briusalij poſtexius editi ſunt ſequendum eſt, Imprimis plures, vtra in aliquam rem certam ſcripta videatur. uod Paulus& Tertyllianus docent, Priores leges rium ſeri nam quæ in partem aliquam,& quæ in certam quã. ad poſteriores trahi:& contrà. poſteriores ad priores, rnim keri⸗ dam rem ſcripta eſt,propius ad cauſam accedere vi- niſi contrariæ ſint. l. non eſt nouum.& duabus ſeg. Me ſeri 3 dertur,& ad iudicium magis pertinere. Deinde, ex le- hic. Nam prior lex poſteriore contraria tollirur,& Leum m. ge vtrùm ſtacim fieri neceſſe ſit ‚vtrùm habeat ali- abrogatur. l. vlt. infrà de conſti. princ. Idque ſuptà à 1 ehaghb⸗ quam moram& ſuſtentationem: nam id, quod ſta- nobis tractatum eſt in epiſtola Iuſtiniani ad Senatũ. en Oeas tim faciendum ſit, perfici prius oportet: deinde ope- quo enim poſteriores leges, eò potiores, vt diximus. d Fab ai, ram dare, vt ſua lex ipſo ſcripto videatur niti: contra- Si verò contrariæ non ſint, quod in vna deeſſe vide- „ſed caſu ria autem aut per ambiguum, aut per ratiocinatio- tur, id interpretando ſupplẽdum eſt ex altera, vt qua- prodita: nem, aut per definitionem induci: quòd ſanctius,& ſi vna ex duabus lex fiat. Quare conſtitutio Iuſtinia- tſto. Hæc firmius id videatur eſſe, quod apertius deſcriptum ni, qua cautum eſt, vt ex p acto donationis cauſa facto emanſerit fit. Deinde ſuæ legi adſcriptum ipſam ſententiam detur actio. l. ſi quis argentum. C. de donat. non abro- „Duplex quoque adiungere: contrariam legem item ad aliam gat ius antiquum, de actione ex pacto non danda: onflictio ſententiam traducere, vt, ſi fieri poterit, ne diſcrepare quia contraria non eſt. excipiuntur enim iure anti- ſed euen quidem videantur inter ſe. Poſtremò facere, ſi cauſa quo pactta legitima.l.legi tima. infrà de pact. Sepe enim epropo- dabit facultatem, vt noſtraratione vtraque lex con- accidit vt poſterior lex addat, interpretetur& dero- ;, an na- ſeruari videatur,& aduerſariorũ ratione altera ſit ne- get magis quàm abroget. Ac tametſi pactum dona- leges lua ceſſarid negligenda. Hactenus Cicero. Ex quibus Ci tionis cauſa factum inter legitima olim non nume- el colli⸗ ceronis verbis apparet diligenter aſpiciendum eſſe raretur, ſed pactum de iniuria,& quædam alia:tamen eri cede⸗ de quo lata ſit lex cum certiſsimi ſit iuris publicam antiquiores leges ad poſteriores trahuntur, vt Ter- in gym lnare pnen antepomendam& æquitatem ri- tyllianus ait:& ſemper qu aſi hoc legibus ineſſe credi o nc po- jein 30 riſ 62 ae& Sge ar* cem derogari, oportet, vt ad cas quoque perſonas,& ad cas res per- yranni- eingeconil en um elit au lex iu dar.,0 permit- tineant, quæ quandoque ſimiles erunt. l. 1deo. hic. His s magi⸗ à 29 dt. utveter. dann Jus pem mittid Le 84 debet ei locis continentur omnes ferè quæſtiones, quæ 4 bo- Ces aus eſt. A 4 n 4 3 1 an 8 egum. fl gpernis urtnomia ni,& æqui artem pertinent. Ex quibus cognoſci po- d, ⸗ ſunt.. b.„e Ammo nrs dm liWut Tat ehes Senllasn o iure,& na. cteſt, interpretationem iuris non principis rantum-ſ d.lnon jur. dra puonantes Imer ic. On110 um circunſtantia Vt ſe, ſed etiam eius, qui iudicat, aut de iure reſpondet in„eerer. . apud luſtinianum in epiſtola ad Tribonianum, quã ſingulis negotiis. l.placuit. C. de iudic. Nec temerè di- na lege. b antè explicauimus: cum ait, Nulla itaque in omni- ctum eſt à Poëta, leddion bus prædicti Codicis membris æsia(ſic enim à ludicis anxilium, ſub iniqua lege rogato.
vetuſtate græco vocabulo nuncupatur) aliquem ſibi Et Ariſtot. lib. ⁊ Rhet. c.37. ait iudicem menſulario ſi- Eleganeſi-
ne ac cir- iidi vindicet locum, ſed ſit vna concordia, vna conſequen milem eſſe oportere: propterea quòd verũ,& iuſtumm miirtdo de
currat ilmis
e ius qut„un tia, aduerſario nemine conſtituto. Loquitur autem à falſo,& adulterino diſcernat. verba eius hæc ſunt: indice. enere ca⸗ Iuſtinianus de libris Pandectarum, ſicut& in ſequen à eε A&ννοꝙd μν eiε ,ee upiin r5 alNO i deſſecou te epiſtola a0. Oenarum his verbis vtens: Contrarium vaiur, a] 73 45„.Solius tamen princi pis eſt, ius per- ores àro⸗ b 2temn aliqum in hoc Codice poſitum nullum ſibi petuum conſtituere interpretando item cum certa um al e neun Vindicabitoncc inuenitur, ſi quis ſubtili animo non eſt legis ſententia; nec poteſt ex ſcripto colligi caals. diuerſitatis rationes excutiat: ſed eſt aliquid nouum id, quod ſcriptum non eſt, ceſſant iudicis partes,& a elſet na mentum„vel occultè poſitum, quod diffonantiæ princeps aditur. I.I.l.9. l.cum de nouo. l.vlt. C. eod.l. Lamba querelam diſſoluit,& aliam naturam inducit diſcor- 2. C. de vete. iu. enucl. Princeps enim non tantum hi 8*:in b permitnt
“