8 . 3 ————————————* ——————————— — 4 ͤͤͤͤſͤſſ 2——— ———————— — 5

76 2 CO MMENTARIORVM

iad quod fratricida ille agebat,& rogatus à miſericorde Deo, non ſolum non A conſeſſus eſt, quod auſus fuerat patrare facinus, ſed& Deo mentiri auſus eſt,& propterea vt prolongaretur vita ſua fecit. Caterum& hic in illa fua peccata inciderat: ſed animo expendens, quod negatio grauiorem ipſi paraſſet pænam, vocatis mulieribus ſius nullo reprehendente, vel arguente, ipſé ſua lingua& conſeſſionem peccatorum facit, E conferens quæ 4 ſe facta erant cum lus qua 4 Cain, pænam ſibi ipſi definit. Vidisti prouidentiam Domini quomodo poœna il- lius, occaſio ſunt miſericordiæ,& quod miſericordia ſua nõ ſolum ad ilum per- tingit, qui pœæna plectitur ſed& multis aliis vtile eſficit inde remedium, modo velint inde aliquem fructum capere? Vnde enim aliunde, dic quæſò, Lamech ad hand confeſſionem addultus eſſet, niſi eorum quæ illi contigerunt memoriam ha- beret, quæ illius continuo mentem decutiebant?

ET paulò infra idem enucleatius declarans, fubiungit Chryſoſto- B mus: Magnum quid dictum eſt,& valdeè magnum. Multiplex, piaque viri prudentia non ſolum enim faltum conſitebatur,& cædes in medium afſerebat, quas operatus erat, ſed& pænam ſibi inferebat, comparans peccaium ſaum

eccato Cain. Qua enim venia, inquit fuerit dignus, qui alterius pœæna emen- 24 Ale 5 datior non ſit,&& perpetuo memor eius rei eſt,& admonetur,& inſuper du- 7„ nbus mſo⸗ Pplex homicidium patrauit: Quia virum, inquit, occidi in vulnus mihi,& ado- nantem ba- leſcentem in cicatricem mihi. Non tantum, inquit, nocui illis, quos occidi, quan- bens eius me thm mihi ipſi: In pænam enim quam eſfugere non poſſum me ipſunn conieci,pec- moriam inſu- cata operatus tanta, quæ veniam non merentur. Naim ſi ille pro vna cæde ſe- 4 Se. ptem pœnis obnoxius fattus eſt, ego dignus ſuerim ſeptuagies ſepties pænam lue- re. Cuius gratia,& quarei Nam licet cadem ille operatus ſit,& fratris: attamen( nullo vnquam antea conſpecto, qui hoc fæcerat neque alio viſooqui pœnam dede- rat eiuſmmodi facinoris,& a tanta ira tentato, quæ vtraque mihi pœnas augent. Quia e& ante oculos habens, quod ab illo perpetratum,& pænam videns immedicabilem eſſe, cautior factus non ſum. Propterealicet ſeptuagies ſeptits magis quam ille punirer, attamen neque ſic dignam luerem pœnam. Hæc Chryſoſtomus. Seee ALTERAinterpretario eſt, per illud Septuagies ſepties, ſi gnifica 1opbi lih 1. 11 ſeptuaginta ſeptem liberos, ſeu poſteros, quos ex duabus vxori- Antiquuia- bus procreauerat Lamech, vt ſcribit Ioſephus, propter homicidium tum. patris eorum Lamech, periiſſe omnes diluuio. Vt ſit hic ſenſus: Cain propter peccatum ſuum in ſeptima generatione punitus eſt, ſed ego p longè grauiori ſupplicio punior, miſerrimo interitu amiſſis ſeptua- ginta ſeptem filiis. Verùm hæc interpreratio non eſt admodum pro- babilis: nam nec bene adaptatur ipſis verbis Scripturæ; nec interitus ille ſeptuaginta ſeptem filiorũ Lamech in diluuio, propria fuit pec- cati Lamech pena, ſed generalis omnium hominum; quin etiam non minus pertinens ad Cain, quàm ad Lamech:illa enim ſoboles& po- ſteritas erat ipſius Cain. TERTIA interpretatio ſuperioribus contraria eſt. Nõ enim duas pretatio. illas pœnas quæ per ſeptuplũ,& per ſeptuagies ſeptem denotãtur, ad Cain& ad Lamech refert, ſed ad illorũ interfectores. Nõ enim ßni catur

Tertia inter-