Teil eines Werkes 
Prior Tomus (1594) Adiecti sunt quattuor Indices, vnus quæstionum, alter|| eorum quæ pertinent ad doctrinam moralem, & vsum|| concionantium, tertius Iocorum sacræ Scri-||pturæ,quartus generalis &|| alphabeticus.
Entstehung
Seite
29
Einzelbild herunterladen

415. 1 ·

1 4

Kn ando dus 3 dan

80 n,

AAA 24 4 mterpretarz cer pe. 1 acet. br 1

Uimo hr.

1U NA

* 4 4

AiaA om Ala que

45 ue madna

Prinemi⸗ 4*

4 1. 44 8 10& aMe alah

1 all 6 1† 14r 2 n tan lamentum, itae d aun princiwi 6 iine 5¹⁰& amte allac, . 1 1 S VERUAA 19 mult tie 7 4 dt Dattes,qlac 4: 14 USniHcatlonem

d, velut apud Dauiten;

0 1 era manuam 47 1 Mnts Poſedit mn 9 faceret. Altero modon Ad allquo mio temporz, n 0 1 1 4 ·iſl 1 mlle, Deumque kecille, un K,kepente, tum nimitum qa e A certe non lolum muhm bus hc placunt interptetam aam poltea kcclella ex hoca 1. 3 1, 3 aam tunlie,&X ab allquo lenoe vtramque hancimem 4 2 4 44 4 emtamenm Prælenuia lm 4 4* K aAt 4 n 1 obleruau AHA 15 eripicue intelligt münall r habuilie innumW 6

AMA* r1 unt L vi Latld unll. 4

5 fo 49 profle 2 1 1n nenl * 4 4 7 4 N f 31 ³ 14 ½* 1 M en 8 rf ArSS An 1 377

*

A

B

O

1IN GENESIM, L IB. I. 29

tis, ſi cum eius oppugnaroribus comparentur, etenim mundum non ſemper fuiſſe præter vnum philoſophorum Ariſtotelem, vnamque

Chaldæorum gentem, concots fuir ferè omnium ſententia, non ſa- pientum modo aſſenſu, ſed etiam indoctorum hominum quaſi taci- to naturæ quodam ſenſu, iudiciõque comprobata. Quem omnium conſenſum(tanta eſt rei euidentia) ne Ariſtoteles quidem, qui obni- xiſſimè conatus eſt huic ſententiæ obſiſtere, inficiari potuit, namque is I. lib. de Cœlo⸗ text. 102. Omnes, inquit, mundum generant: atqui, vt ipſemet initio primi libri Topicorum docet, Quod videtur om- nibus, aut plurimis, aut ſapientibus, id probabile eſſe cenſendum eſt. Nec ſanè de nihilo eſt, quod in hanc opinionem conſenſere omnes: tanta enim hominum conſen ſio, quid aliud eſt, quam clariſſima na- turæ vox? quàm naturalis quædam notio, ſenſüſque veritatis à Deo hominum animis mentibùúſque impreſſus,& certiſſimum eius argu- mentum, cuius fidem, ne Ariſtoteles quidem, quamuis maximè vel- le, eleuare poſſit? Quippe ipſius Ariſtotelis ſunt,& feruntur in pri- mis celebres illæ ſententiæ: Quod in omnibus, aut in pluribus ineſt, id ſecundum naturam: quod eſt præter hæc, id præter naturam æſti- mandum eſt. Hoc enim ſæpe vſurpat ipſe tam in libris Phyſicorum quàm in libris de Cœlo. In libro autem de Diuinatione per ſomnia ſic ait: Quod omnes aut complures ſentiunt, aut dicunt, id falſunn eſſe non eſt putandum. In libro autem 7. Ethicorum commendat poëtæ cuiuſdam verſus, qui Latinè redditi hanc habent ſententiam. Non prorſus fama illa perit, quam multa per orbem Turba hominum celebrat.

PosTrRE Mo clariſſimus eſt apud eundem locus ille in libro 10. Ethicorum. Quod omnibus, inquit, videtur, id eſſe aſirmamus, qui verò hanc fidem tollit, is non multo probabiliora ditturus eſt.

IIEVvD autem magno iudicio eſt, verum eſſe hanc de noua- di conſtructione ſententiam, quod ea ad veri Dei cognitionem, cul- tumque atque religionem animis hominum inſerendam, fouendam, & confirmandam plurimum valeat. Si enim perſuaſum alicui fuerit mundum, qui ex omni æternitate nullus fuerat, ab aliquo initio temporis à Deo eſſe conditum, continuò eidem nullo negotio per- ſuadebitur& eſſe Deum,& vnum eſſe,& rerum omnium intelligen- tem, conſeruantem, ac moderantem eſſe cauſam,& infinita vi ac po- teſtate pollere: nec vlla naturæ neceſſitate, ſed ſua modo voluntare, bonitatéque ad fabricandum mundum eſſe adductum̃, ipſümque ex ſe:ac ſe ſolo eſſe beatum, nec ad tuendam felicitatem ſuam, vllius rei quæ extra ipſum ſit, vel adminiculo, vel conſortio indigere. Hæc omnia adeò ex primo illo apta, nexâque pendent, vt quiſquis illud conceſſerit, ea negare non queat, contra verò qui mundum faciunt æternum, vel negant ea quæ diximus de Deo, vel certè tam euiden- ter& expeditè probare non poſſunt. Non eſt hic pro derclicto ha- bendum, quod Plinius, ſanè imprudens, ſuæq; oblitus ſententie, tan-

d. quam

Pro batur mundum non

ſe 777 77 fu e 2

AMriſt. lib.. Top. cap. I.

Cap. I.

Cap. 13.

Cap.z. Mundum 4 Deo condi- tum eſſe cre- dere magnum eſt ad Deum colendum ad- iumentum.

7,.. Plinius vel

, 7. centra ſuam