20 CO MMENTARIORVM Præter hiſtoricum huius loci ſenſum, ingens latet velut ſub cortice 30 Allegeria hu hiſtoriæ, medullæ myſterium:& quod de Iſaac& Iſmahele dixit Paulus i2s ctne ad Gal. 4. affirmans, quæ de illis in libro Geneſis ſeriplerat Moſes. fuiſſe penula Iada. dicta per allegoriam; idem profectò de lacob& Eſau in præſentia dici He& Chri poteſt: nam quæ de lacob& Elau in hoc loco tradita ſunt, ea ſecundum ſuanaum. allegoriam ſpectant ad populum ludaicum& Chriſtianum. Atque hie ſenfus, licet myſticus ſit, videtur ramen principaliter à Spiritu ſancto in- tentus. Audiat Lector ſanctum Auguſtinum in lib. 16. de Ciuit. Dei, cap. S. Auguſtinus 5. Quod autem dictum eſt(inquit Auguſtinus) Maior ſeruiet minori. nemo ferè noſtrum aliter intellexit, quàm maiorem populum Iudæorum minori populo Chriſtiano ſeruiturum. Et reuera quamuis hocvideri poſ⸗ ſit impletum in Idumæorum gente, quæ nata eſt ex maiori fratre Efau, cui& nomen fuit Edom, quia poſtea ſuperanda erat à populo Hebræo- rum ex lIacob orto, eiq. furura erat ſubiecta: attamen in aliquid maius in- tentam fuiſſe iſtam prophetiam, qua dictum eſt, Populus populum ſupera- bit,& maior ſeruiet minori, conuenientius creditur. Et quid eſt hoc, niſi quodin Iudæis& Chriſtianis euidenter impletur? Sic Auguſtinus. Hanc porro Allegoriam articulatè ac diſtinctè declarat idem Auguſtinus in ſermonibus de Tempore, Serm. 78. ad hunc modum ſcribens: Quod di- ctum eſt: opulus populum ſuperabit,& maior ſeruiet minori. Secundum li- teram in Eſau& lacob non videmus impletum: non enim corporaliter beato lacob ſeruiſſe Eſau commemorat Scriptura. Et quia niſi id fieri de- beret, non commemoraſſets criptura, oportere id ſpiritualiter intelli gere. Ergo id factum& impletum agnoſcimus in Chriſtianis,& Iudæis. Maior enim& ſenior populus Iudæorum minori& iuniori, id eſt, populo Chri- ſtiano ſeruire probarur, dum per totum mundum libros diuinæ legis ad Cur Deus per inſtructionem omnium gentium portare cognoſcitur. Ideo enim per efen Se omnem terram ludæi diſperſi ſunt, vt cum aliquem Paganum ad fidem 8 Chriſti volumus inuitare, Chriſtum Dominum ab omnibus Prophetis prænuntiatum eſſe teſtantes,& ille reſiſtens dixerit, Anobis potius quàm à Spiritu ſancto libros diuinæ legis.& propheticos eſſe conſcriptos; nos habemus vnde eum redarguere certa ratione poſſimus, dicentes: Si de meis libris tibi dubitatio naſcitur, ecce Iludæorum libros, vtique inimico- rum noſtrorum, quos certum eſt, ſi ego conſcribere vellem, mutare non potuiʒipſos relege,& cum in ipſis hoc ipſum quod in meis libris inuene- neris, noli eſſe incredulus, ſed fidelis. Hoc igitur ordine maior populus minori ſeruire cogitur, dum etiam per illorum libros, ad credendum in Chriſtum Gentium populus inuitatur. Hæc ibi Auguſtinus: qui ſuper ea ipſa re, luculenta oratione diſputat in Pſalmos„exponens verba illa pſalmi 58. Deus oſtendit mihi ſuper inimicos meos:ne vccidas eos, ne quanda 06! iuiſcantur populi mei:diſperge illos in Viytute tua,&c.
Rupertus. Non eſt abſimile quod ſuper eadem re tradit Rupertus cap. 4. lib. ⁷. hiſce Verbis: Populusqui de Gentibus venit, Iudaico populo ſecunduùm 3¹ vocationis ordinem rectè minor dicitur; quippe hoſpes teſtamentorum erat,& promiſſionis,& ſine Deo in hoc mundo. Nam ille maior eſt, cuius
(vt Apo
————
(it goko tio,& obſe Chrikos modo act u viſtoti libronl dun gat okaltigh miſn jm unuu ſerefnac ealtto, n grechi5 ſecügän 1
ſecotmiac (erutten ord lünn mmdler pollider endoin 33 NM tnet impro ernihe rat m0- denou tant:ge lungwri 8 og dütſer l
ti dia ctibus adinoc Ecrles danton nprob, rbear dordoch