8 CO MMENTARIORVM b
ite iruri dmod dictum ſità obrem meritò quæritur in hoc loco, quemadmodum verè it à Moſe, Deum propter preces Iſaac, dediſſe conceptum Rebeccæ. Huius quæſtionis duas, breuitate& diſtinctione ſcholaſtica, ſolutiones tradit
Thomas An- Thomas Anglicus in cap. Xxv. Geneſis, ita ſcribens: Cur Iſaac orauit pro Tlicnn. fœcunditate vxoris, cum ſcirer à Deo infallibiliter promiſſam ſibi eſſe
rolem? Dicendum, quòd diuina promiſſio& prædeſtinatio non eua- cuat orationes. Deus enim non promittit aut prædeſtinat talia futura ab- ſolutè,& nullo habito reſpectu ad aliud quippiam: ſed ſub congruis con- ditionibus,& præſuppoſitis debitis diſpoſitionibus. Prædeſtinat igi- tur Deus aliquem finem vel effectum, ſimul etiam prædeſtinans media, per quæ ad talem finẽ poſſit perueniri,& diſponens cauſas ſecundas, per quas effectus ille produci debeat; inter iſtiuſmodi autem media& cau- ſas, ſunt orationes Sanctorum& opera. Poſſet etiam dici, quòd licèt Iſaac eſſet certus ex diuina promiſſione, ſe habiturum prolem, non ta- men erat certus, eam ſe prolem habiturum ex Rebecca; ex qua tamen ſuſcipere filios flagrantiſſimè cupiebat; atque pro ea re Deo ſupplicauit: Sic Thomas.
Primam huius Auctoris ſolutionem, quæ probabilior eſt, ante ipſum 1 0
tractauit accuratiùs S. Thomas prima Parte quæſt. 2 3. art. 8. Diſputans enim, prædeſtinationem iuuari poſſe precibus Sanctorum, ad id proban- dum, affert exemplum hoc Iſaac, ob cuius preces dedit Deus conceptum Rebeccæ: ex illo autem conceptu natus eſt lacob, qui prædeſtinatus fuit. Nec fuiſſet tamen impleta prædeſtinatio, ſi Iacob natus non eſſet. Ex quo apparet, prædeſtinationem, Sanctorum precibus iuuari poſſe. Ve- rùm quia nonnihil in ea re latebat difficultatis, vt eam penitus exhauri- Quomodo Di ret, diſtinctionem hanc ſubiungit. In prædeſtinatione duo eſſe conſide- ama prouidẽ- randa,& ipſam præordinationem diuinam, quæ eſt æterna,& effectum tia& prade- eius. Priori modo, prædeſtinatio, cùm ſit æterna, non poteſt iuuari San- ſtinatio Lche ctorum precibus, quæ ſunt temporales: poſteriori autem modo, iuuari Juu 2 ſe⸗ ata Poteſt, quia prouidentia, cuius pars eſt prædeſtinatio, ſic prouidet effe- rales quàm ctus, vt ad eos producendos, etiam ordinet cauſas ſecundas, ſicut videre humanas iu- eſt in cauſis naturalibus. Quocirca ſub ordinem prædeſtinationis non netur. ſolùm cadit finis& effectus, ſed etiam media& cauſæ ad eos conſequen- dos& producendos ordinatæ. Neque verò Deus ad explendam præde- ſtinationem aut prouidentiam ſuam, propter indigentiam, vtitur adiu- mento hominum vel rerum naturalium; ſed vtitur eiuſmodi cauſis& mediis, tum vt ordinis pulchritudo ſeruetur in rebus: tum vt creaturis quoque dignitatem cauſalitatis communicet. Quoniam verò ſecundæ cauſæ non poſſunt egredi ordinem cauſæ primæ vniuerſalis, ſed ipſum exequuntur; ex eo fit, vt prædeſtinario per creaturas adiuuari quidem poſſit, impediri verò nullo modo poſſit. Hactenus ex B. Thoma.
Hoc ipſum confirmari atque illuſtrari poteſt pulcherrima B. Grego- rij ſententia ex primo libro Dialogorum eius,& capite 8. huc tranſpoſi- ta. Sic autem eo loco ſcribit Gregorius: Obtineri nequaquam poſſunt quæ prædeſtinata non fuerunt: ſed ea quæ ſancti viri orando efficiunt, ita
S. Thomas.
§. Gregor.
PIæ
redefdi tegripte Gipetd qvodes diderel onrabhun nlund rurqlo
ſe rla wnorel diegd ma Naacconid aunbec prquen obrnut
galc
fancku bio. Taditi Gtecu liinge alcpe dc düd te & 0 laie luhßhn eatlo, üchis degtiur dübe duli hehe ag