Druckschrift 
Platonis Cvm Aristotele In Vniversa Philosophia, Comparatio : Quæ hoc Commentario , in Alcinoi Institutionem ad eiusdem Platonis doctrinam,explicatur. / Avthore Iac. Carpentario, Claromontano Bellouaco ; Ad Illvstrissimvm Galliæ Cardinalem & Principem, Carolum Lotharingum.
Entstehung
Seite
32
Einzelbild herunterladen

TVTI A5b

im incorg.: Mute patt a ¹ u

6 3 da. 5 ageate m ar auiysa

Xäes 11 im, in pat n reean ißs lint, receß e ginn aunn d Snisd kuän

us auodat ſEero hauiu, uhn zlumman a Sectionem canne kern odic n tione. Kicerln cap. 5.lib.; eologie Nannd

Aiquid pat t lin eiuspallua perationis ſt I attentioris an

citatum ab smeniore illz aun ntes quæſu Im. t,vrrum huues inguere ope 22 t. De qpodihe agente& Müäne. dpellat app Manfionemfendli btx,& in m rria recondte m pro ima s' ione videnuſ ppellaſſe. li uꝓ̃ Platoad

ariones aute? Frriſt. adefdas

8, nec opini amu cum ſculim sundtionem igentat au perſpecta. 2* lam ea roiri icatem& fal ²aum primofth per hanc ſig Ri zuut(ſcen gerprætatiot 2 Auolmeh lcinde hæce ²a transtenän e quorum Araationeiucn done Kimag un one dicimd avera, tum fi ue animüzu intelliges fac 51 prius u

adiffe rant, ac Moriss. H 3 3 do idemf niſi uhf coßtan Gean um noſtet logd

rio, qua ahſh 0., Orationnl

. 2 prolationis: Me, orat i oc an uen uertimls V

egatiouem. 1 A. denni aem. ſilentiotn chw naquam. HO Miſe 1 0 accidit, pot A )§.Poſtquam o ms au lor, ipfius anit ar 3 um 1 aſuſque ane uxt A ariæ lenlulc 3 kerx yal 1 ſque P leun elt

Fimilis locus el 8 eussſa aihi videtur, co cho Aülerere, inten 0 d0,

ationeh

4 1

pinionè

DOCTRINAM PILA T. 32

do, affirmando atque negando. Poſtquam verò definir, idémque ſiue tardius, ſiuc velocius animaduertens, aſſerit, neque vagatur, häc ipſam opinionem ponimus. Deinde paucis interiectis, de veritate& fal ſitate in opinione, ita diſſerit. Reſtat, inquit Socrates, vt falſa in hoc opinemur, quando te Theodorümque cognoſcẽs ſeruanſque in cærea effigie vtriuſque figuras, longo ex tempore, tanquam annu- lorum veſtrorum ſignaculaneque acutè cernens vtroſque, tento proprium v- triuſque ſignum proprię viſioni attribuendo, eius accõmedare veſtigio, vt agni- tio fiat: ſed aberro& inſtar eorum qui commutatis calceis errant, commuto,& vtriuſque viſionẽ ad alienum ſimulachrum transfero,& ſimilia quædam patior his, quę in ſpeculis trãſuerſo reſultant, cum aſpectus dextera in ſiniſtra commu- tat. Atque ita decipior, naſciturque aliena opinio,& id eſt, quod falſa opinari vo- catur. Quibus duobus locis Plaro videtur ſignificare voluiſſe, non tam fortaſſe opinionem imaginationem eſſe, aut contrà: quam opinionem ad interiorem cogitationis diſcurſum, eodem modo ſe habere quo imaginationem ad ſenſum. Vt enim cogitationis diſcurſus in opinionem deſinit, quæ illius quædam eſt conclu ſio: ſic ſenſus in imaginationem. Atque vt in opinione, conſenſio cum re, veritatem continet, diſſenſio falſitatem: ſic imaginatio vera eſt, quæ rem appræhendit ſub ſua imagine, falſa, quæ ſub aliena. Nunc quid contra Ari- ſooteles diſputet, audiamus. Hiic cap. 3. lib. 3. de animo, habitus ſiue fa- cultates quatuor in nobis ſtatuit quibus ineſt veritas& fal ſitas, Senſum, Opinio- nem, Intelligentiam& ſcientiam: à quibus omnibus imaginationem vult eſſe ſeparatam. Atque illud quidem vt mani feſtum ponamus hoc tempore, illam ne- que ſcientiam, neque intelligentiam eſſe. De reliquis duobus idem diſſerir hoc modo. Imaginationem non eſſe ſenſum, hinc intelligi, quod cum ſenſus, vel vt habitus& facultas, vel vt functio dicatur, imaginatio quæ nobis dormientibus viget in ſomniis, neque ad habitum ſenſus, neque ad functionem referri poſſit. Deinde quod ſenſus omnibus animalibus inſit: imaginatio non item. Quõdque ſenſus aut ſemper, aut magna ex parte verus ſit:imaginatio verò contra, magna ex parte falſa. Eandem verò opinionem dici non poſſe, hoc potiſſimum argu- mento colligit, quod omnis opinio cum quadam perſuaſione ſit cõiuncta, quam parit rationis diſcurſus: at hic in belluas nullo modo cadit, cum quibus ſi non omnibus, at certè quam plurimis, ipſa imaginatio nobis eſt communis. Adde quod Solem intuentes, imaginamur pedalem: de quo tamen contraria opinio eſt,& aſſenſio vera, quod tota terra longè maior ſit. Et omnis opinio neceſſario cum aſſenſione coniuncta eſt: imaginatio verò plerümque ſine hac. Ad id verò quod paulò poſt ſequitur in Alcinoi contextu, de comparatione cogitationis ſermone, pertinet quod Democxitus in voce, rarionis flumen appellauerunt. Quoniam, vt aiunt, quando ratio ſtillat in linguam frangitur aër& fit verbum. Sic fons eſt ratio, riuus verò verbum, quod in fon/ te cum Deo conuenit: in riuo autem ac flumine, cum homine. Vrque nihil eſt in riuo, quod non prius fuerit in fonte: ſic nihil eſſe debet in ſermone, quo non prius fucrit in co animi conceptu, qui rationis eſt. In ſuperiore com; paratione veritatis& falſitatis cum re, cogitatione, opinione& oratione, i- lud quæri poteſt, an oratio cogitatione& conceptu conſentiens, are aute diſſentiens(id enim poteſt contingere) vera, an falſa ſit. Vt ſi cum re vera dor- mias, cogitatione concipiam te vigilare, atque ita oratione enuntiem, vera ne e- rit oratio, quia conceptui reſpondebit, an falſa, quia Are diſſider, per medium conceptum cui eſt conſentanea? lulius Scaliger exercitatione ſecunda contra Cardanum, orationem falſam eſſe negat, niſi quis volens mentiatur. Non enim,