31 11CINOI INSTITVTIO AD

iuſmmodi qualitare corporea, imaginem tãtum Neotporehn de a,admirdil quadam ratione excitatam, recipir; non ſoinee Parl, Ie quodamino 3 dici- tur. An igitur cum omne quod patitur, ab alio eune han atur, Aimne ab obie- cto agente patietur, ſenſuſque animi paſſio„obiecti actio 4 eſſe dicetur, vt ab

hoc, non ab animo, ſit ipfius ſenſus perfectio? Sic enim Ariſt. docet in phyficis, motum perfectionem eſſe ab agente profectam, in patiente receptam. Minime verò.Sed cum in ipſo ſenſu interiore duo inſint„receptio imaginis& iudicium de obiecta re per imaginem, in priore animus Iodammodo patitur, in poſte- ſteriore agit. Hoc verò eſt quod ipſius ſenſus ſummam per ectionem continet:

cuius inchoatio tantum eſt in antecedente externi obiecti actione. Sic ex Ploti- no& D. Auguſtino ſcribit Marſilius Ficinus cap. 6 lib. 7. Theologiæ Platonicæ, animum cum ſentit in corpore, nonab illo aliquid pati, ſed in eius paiſionibus attentius agere. Vt ſenſus animaduerfio ſit operationis illius attentioris, aut in- dicium de corporea paſſione& qualitate, excitatum ab attentiore illa animi a- ctione. Quæ duo in ſenſu nonnulli obſeruantes quæſiuerunt, vtrum hunc, ũcat & intellectum, in agentem& patientem diſtinguere oporteret. De quo diſputa- tur ab Auguſtino Nipho, vno libro de ſenſu agente& patiente.

7 Opinionem hic ex Platonis ſententia appellat appræhenſionem ſenſilis ob- iecti, ſub imagine rei iam antea ſenſu perceptæ,&in memoria reconditæ:quæ imaginatio quædam eſt. Ideque opinionem pro imaginatione videtur vfur- paſſe, vel ipſam imaginationẽ, opinionem appellaſſe. In quo Plato ab Ariſtotele reprehenſus eſt cap. 3.& II. lib.3. de animo. Kationes autem Ariſt. ad efficiendum imaginationem nec eſſe opinionem abſolutè, nec opinionem cum ſenſu, nec per ſenfum hauſtam, nec opinionis& ſenſus cõiunctionem, colligentur à nobis ybi de eadem quæſtione Platonis ſententia erit perſpecta. Quoniam ea non fine ob- ſcuritate eſſe videtur. Hic in Sophiſta, veritatem& falfiratem primo ſpectat in

oratione, ex relatione quadam ad rem quæ per hanc ſignificatur(ſic enim& ab Ariſt. dictum eſt in Categoriis,& libro de interprætatione, ab eo quod res eſt, vel nou eſt, orationem dici veram vel falſam) deinde hæc eadem transfert ad cogi- tationem, opinionem& imaginationem, de quorum comparatione ita diſſertt

HOSP. Quid de cogitatione, inquit, opinione& imaginatione dicimusenon- ne iam cõſtat quod hæc omnia genera, tum vera, tum falſa, in animis noſtris ef⸗ fciunturs T H E. Qua rationell O S. sic intelliges facilè, ſi prius quid vnum-

quodque iſtorum ſit, quòue inter ſe ſingula differant, acceperis. IH E. Exhibe

modo. HOs P. Nönne cogitatio& oratio idem? niſi quod cogitario dicitur illa ipſa ſine ſtrepitu vocis interior collocutio, qua ſe animus noſter alloquiturt T HE. Penitus. H O S. Sed per os effluxus prolationis ab illa, oratio nuncupa- tur. T H E. Verum. H O S. Quinetiam in oratione hoc animaduertimus. TH E.

Quids HO S. Affirmationem inquam& negatiounem. IH E. Nempe. HO?.

Quando igitur hoc in anima per cogitationem, ſilenrio fit, potéſtne alio quam

opinionis nomine nuncupari? T H E. Nequaquam. HOS. Quid veròdcum non

per ipſam, ſed per ſenſum rurſus talis paſſio accidit, potéſtne aliter quam ima- ginatio nominari? T H E. Non aliter. HO S. Poftquam oratio partim vera, par- tim falſa eſſe apparuit: cogitatio verò interior, ipfius animæ collocutio: opinio

verò cogitationis concluſio, in qua memoriæ ſenſuſque commixtio reperitur, neceſſarium eſſe videtur vt cogitationes opinionéſque partim veræ, partim fal- ſæ ſint:quĩppe cum ſint orationi cognatæ. Similis locus eſt apud eundem plato- nem, in Theæteto. Hoc, inquit, Socrates, mihi videtur, cogitantem ſcilicet ani-

mam nihil aliud agere quam ſecum ipſam diſſerere, interrogando, reſponden-

d

—— 8—“ 4

D

frmaadoatabe n gelocius uimaͤuente Deinde ſabeis itern inguit SoctatesVta ſeruanſqve in rea ſorum vetroromäg rinſque ſgnum plof no hat ſed dberlo& tüülcqpe iifonea bis cuein geculis 1 ut Atqueiia decipior caur, Cubus duobus qyinionem imaginan cirrini üiccurlim Vtevin:ogitatlontse couclolor ſic ſenlus in re ſeritnem continet anprahendtt ſob ſla im ſotels dpütet, aud clatesqjaruor in nob ren, lutligentiam Haruam atqweilud gleltieniam neqve in nodo, Imaginatlonen öitas faclltas,el ſgemiomnis negg Denäe adRſcalase ſenluamſemheru ex pane falſa, Eans menrocolligit quo Patit farionts diſcur omnihu at cene au muod oem intuente lerſo ver que dim aſerlione coniun aatrattaun pettin

wiiaicnen h