Druckschrift 
Platonis Cvm Aristotele In Vniversa Philosophia, Comparatio : Quæ hoc Commentario , in Alcinoi Institutionem ad eiusdem Platonis doctrinam,explicatur. / Avthore Iac. Carpentario, Claromontano Bellouaco ; Ad Illvstrissimvm Galliæ Cardinalem & Principem, Carolum Lotharingum.
Entstehung
Seite
18
Einzelbild herunterladen

rIO d ux 1 1.. 4 4 7 mingtüſn Exbpedi anti zee. h

lam 1 1 4 2 pumo, deidden

uolit eerett Kellig dut aghe ne elligu e Erqudas dlun umorum enchaclumen 8 ato voca ſpiciarur. lur alcenlu Kundum intel 1 Porteatt Mrptiotibu poteſt d πρ☚ Muidſt rumg. . Preien 2 omodo, we üint,& Mrreatia wuuiu. lilputat,* non bouo K ario. Iten np quid ſemyitm, non opinie am ed ſcientianan intelligit 1iorläs aühen. d, animan um riensin ibſe

ronſuctud au latonica di

bi hanc di atw inis omubu tſari ait. Mprero eim in ta tradit: uup us adcaum rrima ſapie Mastamto difa, lomina eſt a N chitectonial. nethodicus lo. fuarum tim

l.

s eſt, comt aur:er& wnitête cat, eſt omt als dodrimmet aerſalem dot um docunas icx inſtruit. 8. ica chähims in ciaſmodi alo Kriä 6 maior vult d V omnibus l um 41 fekdo aucup am Wrs lualecticam cet: eere promptè mbras non jere ſunt, atq ae rerum eſt o a dirimus apl as eſſe dixit, e a

1t Illo

en

alecticum perti 6

nendi, alteran Socrates, am

DOcCTRINAM PLAI. 19 & loquẽdi ſm compos. Ac ſi quem alium, vnum& multa pro rerum natura per- ſpicere poſſe arbitror, eius ego veſtigia velut cuiuſdam numinis ſequor. Atque eos qui id facere poſſunt, rectè ne au contrà cognominem, Deus ipſe nouit, voco autem hactenus Dialecticos. Et in Sophiſta, Per genera diuidere, inquit,& neque eandem ſpeciem alteram putare, neque alteram rurſus eandem eſſe, nonne Dia- lecticæ officium eſſe dicemus? T H B. Dicemus profectò. Quo veròè modo Dia- lectici appellatione Ariſtoteles vti ſoleat,& hunc vt popularéartificẽ, à philo- ſopho, huiuſque artem Topicam, quæ eſt locorum communium, ad probabiliter diflerendum, ab Analytica diſtinguat, à nobis dictum eſt in Animaduerſionibus Dialecticis contra Theſſalum,& in præfatione Logici Organi. Sed quia non- nulli in quæſtione hac à nobis diſfentiunt,& locis aliquot ex eodem Ariſt. in- ſtructi, efficere, conantur nonnunquam apud hunc Dialecticeę nomen, vniuerſum diſſerendi artificium ſub ſe com plecti, eA que precepta quę philoſophorum pro- pria, de defimendo& demonſtrando, ad Analyticam artem referre ſolemus, ad Dialecticam, de hoc paulo pluribus nunc nobis eſt agendum. lam verò locis aliis videmur effeciſſe,& contra Theſſalum noſtris perfuaſiſſe(quod paulò poſt repetetur)ex naturali rationis vſu, in vniuerſo ratiocinandi ſiue diſſerendi arri- ficio duas partes, vt nouas duas artes, ab Ariſt. rectè eſſe poſitas atque diſtinctas, vnam Topicam, alteram Analyticam: quarum hec philoſophum inſtruit, vt accu- ratum veriratis æſtimatorem& iudicem, per proprias rerum cauſas:illa, popula- rem artificem, ad inueſtigandam veritatem diſputando in partes contrarias ex communibus, id eſt ex iis quę ſunt in quaque re maximè probabilia. Atque quod popularem hunc artificem Dialecticum ab Ariſt. nominari diximus,& dialecti- cam facultatem eam quæ ex probabilibus, hoc quidem illi valdè frequens eſſe& familiare, concedunt: At hoc ſolum repræhendunt, quod quodam loco Anobis ſcriptum eſt, ſemper apud hunc nomen hoc probabilitati eſſe addictum, nunquã verò vniuerſum diſſerendi artificium ſignificare: aut eam partem in ſe contine- re, quæ de det niendo& demonſtrando præcepta continet. Conrra enim profe- runt locos duos:vnum ex primo Khetoricotum, alterum ex cap. 4. lib. 13. Me- taph. in qu bus illi Theſſali plamas, aut neſcio cuius Simonis Simonij, in diſpu- tatione contra Schegkium, pro fuis venditant. Commouerer verò multo ma- is eo quod idem ſcribit cap. I. lib.. de animo, aliter Phyſicum, aliter Dialecti- cum quem libro de Interprætatione,& lib. 8. Top. negat quærere quid res ſit) jram& vnumquodque cæterorũ fimilium, definiturü. Dialecticus enim, inquit, hanc definict libidinem vltionis, aut aliquid fimile: phyſicus verò feruorem ſanguinis in corde: quorum hic materiam ille formam atque rationem explicat. Quanquam& hoc ipſo loco, populares definitiones& mi nus accuratas,(qualis iIl eſt ire quæà fine, formæ rationem habente, ducitur) Dialecticas nominauit. Sed ad illos duos locos veniamus. Prior eſt apud Ariſt. cap.i.lib.x. Rhetoricorum ad Theodecten, vbi ſcribit Dialecticæ eſſe vel vniuerſeæ, vel certè cuiuſdam par- ris, de quolibet ſyllogiſmo agere. In quo nihil aliud ſignificat quam partem ar- tis Analyticæ priorem, ad perfectionem futuri Dialectici ex probabilibus diſpu- tantis, eſſe neceſſariam. Quia illa huic fuppeditat inſtrumenta ad diſputandum neceſſaria: ratiocinationem ſcilicet& inductionem, quorum forma ex ca hau- rienda eſt, materia verò& quaſi ſylua argumentorum probabilium, ex arte To- pica. Ideôque Anobis in præfatione Logici Organi quæſtum eſt, cur hæc artis Analyticæ pars prior, quæ communia præcepta comtinet de ratiocinationis& argumentationis formis, arti demonſtrandi potius quam Topicæ ab Atiſt. eſſet

annexa,& vno opere com præhenſa. Er Arift. ipſe lib.1. Top. cap-t.& cap. 10. .