DE

HIERONXMI CAR

DANI MEDIOLANENSIS ME-

DICI IN CaLVMNIAaTOREM L I⸗

BRORVM DR SVBTILITATE, ACTIO PRIMAAD FRANGISCVM ABVNDIVM

S. Abundij Commendata- rium perpetuum.

8 3... cr quidem ac iure merito

8

exiſtimaſſe uidetur Empedo-

cles, duo eſſe rerũ naturalium principia, quorum alterum bo S num, e& ad conſtruendum ac- commodatum, quoq́; omnia re

malum, ad deſtruẽdum ſolum paratum atq; idoneum. Nanq; id tam aperte in cunctis rebus humanis& na- turalibus conſpicitur, ut ſtudioſe inter ſe hæc princi-

pPia certare perpetuò uideãtur. Etenim aßiduè ortum

& interitum, incolumitatem& morbum, lætitiam atq; triſtitiam, ſerenitatem e nubes, abundãtiam ac penuriam, ſexcentaq́; huiuſmodi in dies ſingulos ſuc- cedere ſibi inuicem alterna uice uidemus. lam modò NHNorebant artes, bonæ literæ maximũ ſuſceperant in- crementum, honos magnus eruditis ac ſtudioſis habe batur:tot rerum inſignii notitia acceſſerat, ut aurea ætas reſtituta uideretur, poſſentq́; maiores noſtri, pue ri ad præſentes collati iuſte appellari: cùm ecce ſubi- tõ uerſa rerum omnium facies, ac cuncta ſimul relabi cœperunt, non honos ſtudioſis, non præmia eruditis, non cultus artium ac diſciplinarum, nõ quies ulla ue xXationibus conceditur. Quin falſa ueris, infima ſum- mis miſceantur, atq́; idem exiſtimatur, eſſe& haberi uerba& res ipſæ, diſciplinæ& artes recõditæq́; ſci- entiæ, cum ſophiſticis argutiolis ac cauillationibus. Id

factum eſt non tam bellorum horum implacabiliã im

portunitate, quam ambitione eorũ qui reſurgentem undiq; lucẽ diuini muneris conatur extinguere. Atq;

exemplo Heroſtrati, qui templum illud deleait, cuius

ne minimũ quidem angulum ædificare ſufficiens fuiſ- ſet, hi egregij uiri ingeniu, doctrinam, deorum dona, ac hominum commodis deſtinata, ad euertenda bene inuenta dirigunt. Nam cùm quædam artes, imò potius diſciplinæ ſint, quæ hoc præcipue obtinedt, ut de om nibus alijs artibus ſatis bene atq; ornate dicere poſ- ſunt, ut prima philoſophia& gramatica, uerum prin cipaliter dialectica atq; rhetorica: quidam in his iuſt plus quam deceat exercitati, non ſecus ac qui meſſo- ria falce ad iugulandos homines utitur, ad inutiles di- ſputationes, contentioſasq́; calumnias, quas Galenus toties, ac tam acerbè inſectatur, nec tamen quantum

ipſa res merebatur, præſtare potuit, incommodo ma-

gno ac iactura bonarum diſciplinarum abututur. Vt non abſurde dubitarit ipſe rhetoricæ ac eloquentiæ Pater Cicero, an facundia plus commodi ac incommo

SVBTILITATE.

di ciuitatibus afferretẽ ſcilicet quòd cognoſceret, has artes quæ in nullo proprio uerſantur ſubiecto, ni- hilq; aliud quàm diſceptare efficacius docent, non ſe-

553³

cus ac condimẽta, ſal, oleii, acetum, moderate quidem adhibita cibos efficere ſuauiores, at ſi immodicè immi ſceantur, nihil eſſe nocentius.

Ergo hac confidentia fretus calumniator quidam

dum moliri ſuo marte nihil quam audet, opus noſtri de Subtilitate demoliri aggreſſus eſt, ſperãs(ut reor) futurum ut mutuis altercationibus hominibus incla-

reſceret. Neq; enim uideo ſi aliquid lectu dignum ſua

induſtria,& quod hominibus eſſet utile ac ſine con- tentionis periculo, ſine liuoris ſuſpicione,& abſque metu infämiæ, cur non tot horas potius(quas ualde multas conſumpſiſſe haud dubiũ eſt) quandoquidem maior(ut dici ſolet) appendix ſit principali, aliquo in præclaro ſubiecto collocauerit. Quinetiam audiui ipſum hoc uirulentiæ genere uſum eſſe, ut primuùm li- Sros de Futilitate inſcripſerit, quanqud poſtmodum, matato conſilio, aut amicorum ſuaſu propriam inſcri ptionẽ reſtituerit. Itaq; utut res ſe habuerit, uel non admodũ iudicio ualuit, uel liuore quodam uictus eſt, uel ut tantus non ſit, quantum ſui illi gnathones ſe- runt in re literaria, neceſſarium eſt. Sed ego omnia malim in melius interpretari, ſit diligens, acutus, eru- ditus ſanè per me licet, hæc bono etid animo ex reip. literariæ iuuandæ ſtudio iſta conſcripſerit(quaquam ego non adeò acuti ingenij me eſſe fatear, ut oninia hæc ſimul eſſe poſſe uideam) quid illum adegit rogo ut calumnijs ac criminationibus tum maledictis abſq; offenſa, imd etiam abſq; cognitione hominis ulla me inceſſeretaut in prœmio tum epiſtola laudaret effu- ſißimẽ, in toto opere me argueret, atq; danaret? quaſi

4₰

uel ſui ipſius oblitus, uel quod certũ eſt, ad calumniam

e iniuriam irriſionem quoq; adiecerit? Deniq; quo

conſilio etiam de religione his turbulẽtis temporibus

me accuſare nititur? an hæc ſunt præcepta philoſo-

phiæran hoc eſt rationibus uelle uincereran non hæc ſunt uiolentißimi inimici, aut uirulentiſimi animi in- dicia manifeſta, uelle in ius hominem uocare de fortu nis, de uita, de fama, ob diſceptationẽ à me, ſed ab ip- ſo inſtitutam, inchoatam, abſq; ulla inimicitia, nullis iurgijs, nullis odiorum ſeminarijs præcedentibts non accuſatus, non laceßitus ipſe prius? Quæ ſi adeſſent,

adhuc de hoc facto laudari non poſſet, excuſari for-

ſan poſſet. de naturali philoſophia, toties Ariſtotelis atq; Auer- rois innixus principijs atq; autoritati, apud quos ſup poſita, quam illi probant mundi æternitate, Chriſto diuimitas,& ab omnibus ſpes remunerationis bono- rum atque malorum aufertur, audet me de impieta- te inſimulare!

Sed maior eſt integritas atq; ſapientia horum cen ſorum, quam illius liuor. Norunt enim alia eſſe quæ

1

ſenſibus innitens, homo dijudicat: alia quæ nequimus b b 12„, e

Quid poſtmodum de iudicio dicas, diſputatarus