Kuli qnid ſit.
In æternis idèé
eſt eſſe ac poſſe
5ʒs DE DEBO BT VNIVERSO
tur, protinus etiã per ſe corrũpitur. Intellectus aũt cùm ſubſtãtia quæ- O dã ſit, ſed abſq; corpore, ſubitò multiplicatur in infinitũ: audiẽtes enim omnes intelligũt:ð& ſi hi proferrent qui audiũt, intelligerent& alij non minus. Igitur intellectus infinities propagatur ſi abſq; impedimẽto ſit. Eadẽ ratio eſt omniũ quæ intelligunt ſubſtantiaruũ, ſed nõ eodẽ modo. Nanq;ʒ ut dictũ eſt, noſter intellectus eſt umbratilis. Neq; tamen intelle ctus tempori ſubiacent, ſed ſpaciũ quo permanẽt imaginãtur, æuumq́;
id appellant.Eſt aũt ut in circulo centrũ:unicuiq; enim parti circuli cor
reſpondet:& ſi circulus moueatur, immobile manet centrum, ut in tem pore æuum, atq́; in tempore ſempiterno. Æuum igitur nec extenditur
nec fluit, ſed ſempiternum manet. Viſum eſt autem quibuſdam, ob id tempus circulo finiri:at de hoc in libris de Arcanis æternitatis ſatis di-
ctum eſt. Seu igitur tempori æuũ conferatur, ſeu non, diuiſionis eſt ex-
pers. Scio Latinos hoc nomine aliud intelligere: ſed nos quid uelimus
expoſuimus: namres, non nomina, hic tractantur. Hocuerò æuum in quo intellectus manent, neceſſariò aut factum, aut æternum eſt: quia in æternis quod eſt, eſſe neceſſe eſt: quod nõ eſt, eſſe nõ poteſt. Nam mor- talis natura non magis immortalitatis eſt capax, quàm immortalitatis. Deus aũt omnibus aliquid melius, neq; in æuo neq; in tempore. Quod gitur ſtabile per ſe, eſt æternitas: quod profluit& manet, æuum: quod
nõ manet& fluit, tempus. Mundus igitur quoniam manere uidetur, in
Zeilam inſula
terreſtris qui-
dam paradiſus.
Influxus quid ſit. Afſlatus quid
æuo eſt,& in mundo tempus. Mundi optimam partem uocãt paradi-
ſum, id eſt, hortũ cõſitum, ſeu locũ amœniſſimũ& uoluptatũ. Duplex!
hic, cceleſtis beatorũ,& terreſtris. Omiſſo eo, Zeilam inſula non pro- cul è Chalecuto paradiſus eſſe uidetur: eſt enim orbis locus amoeniſsi- mus, ſalubritate aëris, uitæ longitudine(nam homines ibi adiannos perueniunt) fontibus, ſyluis, pratis, frugibus, fructibus, feris, elephan- tis, Piſcibus, aromatibus, margaritis, gemmis, auro atq́; argento. Hæc i- gitur orbis pars præſtantiſsima, ſed non uniuerſi. Optimũ enim in his inferioribus, peſsimũ eorum quæ ſuperius continentur. Medij autem ſunt motus quidam, quos actiones uocamus. Tria autem ſunt actionũ genera. Primum quod ſit à corpore in corpus, uocaturq́; mutatio. Se- cundum influxus:hic in corpus, ſed non à corpore, uerùm occulta qua- dam ratione procedit. Tertium quod nec à corpore nec in corpore, ſed in animo fit, uocaturq́; afflatus. In omni mutatione quod agit corru-
ptioni eſt obnoxiũ. Influxus autem ab immortali corpore, afflatus au- tem ab immorteali nec corpore:hisq́; hæc tria inter ſe differunt. Afflatus
etiam docet, influxus impellit. An uerò cœlorum idem ſit centrum, an mundi infiniti, ad librum de æternitatis arcanis docere pertinet. In hoc uerò uno ipſo Deum eſſe aliquem omnino neceſſe eſt. Nam neq; ordo uniuerſi conſtare poſſet, nullo rectore gubernante, cùm materia caſu ſo lúm recta, diuturnam rerum ſeriem tueri non poſsit. Multò minus con
ſtructio