1 emendſe, beriamcge quãtitatem atem. Con⸗ autem cor⸗- rdiſariali geſcitaut con iscttin con⸗ Nam ex aqua Nonigiur madaftinia.

s quidemac umaioremra

lueant. Cum re poßiit, pri on admittat, rahit aut ſol daſormisip- fericonſue- s in hocuni

eijs motibus D

euia. Secun mus, Auacuo nerius oppo- ndebeatma- Huncigitur nſtrauimusa conſtat. Ne- nclarumeſt, 1 naturalibus gaut attracto⸗

tur E& F,& modiolis inſerãtur in G& in H. Modioli

eleuari poſsint ad ſuperius: cum uerò premũtur oſcula,

L IBER PRIMV8S. 9

A retur, uelut de Herculeo uocato lapide,& ferro, electro atque ſeſtuca.

His igitur demonſtratis tanquam principijs, ratio conſurgit machi- næ Cteſibicæ, quæ ſic conſtat, ut etiam Ianellus Turrianus Cremonen-

ſis, uir magni ingenij in omnibus quæ ad machinas pertinent, opere i-

pſo expreſsit. Catinus A æreus, cuius ſummumos per quod effundi aqua debetB. In imo eius duo foraminac & D, ſuper quibus axes aut coria ita collocẽtur ut in fol- libus: quæ ex inferiore parte eleuentur uerſus à, ſed ſi cõprimantur, occludant oſcula illa: hęreantq́; catino ex ſ oſculis C& D, fiſtulæ duę, dextra ac ſiniſtra producan-

inanes ſunt,& in aqua merſi, in imo habentes foramina k& Lin medio:ſupra quę axes cũ corio ut in catino, qui

ad unguem cõcludant. In modiolis autẽ emboli maſcu-= li M& N, torno politi& oleo ſubacti, ut modiolos ads X

amuſsim impleãt: inde uectibus& regulis ita ſint aptati, ut ultro citrõ- V

que permeãtes, cum M aſcendit exinaniturq́S; ſubiectũ uas, alterna uice N deſcendat,& impleat embolum, exprimatq́; quicquid in eo cõtine- tur. Hac ratione parata cum ex o trahitur MN embolus maſculus, locus

Qumodioli exinanitur: quare eleuatur axis& corium ſupra k, aquaq́; B aſcendit donec impleatur modiolus ex primi motus ratione: interim

uerò cum N preſſus ſit, incipiat ex imo trahi alterno motu, deſcẽdetq́; æ embolus, cumq́; aqua quæ in ſpacio Qcontinebatur non poſsit ef- fluere, N concludente ſuperius modioli capacitatem ad unguem: nec deſcendere per k, quoniam axis foramẽ premit,& quo magis urgetur pondere& impetu ex ſuperiore loco ab aqua, ita magis exquiſitè hæ- ret x foramini:ſequitur ut aqua per G exeat, quâ ſolum exitus patet, a- ſcendensq́; per fiſtulam E, ingreditur eleuans operculum in catinum per c foramen, donec catinus impleatur: poſt ceſſante impulſu ex E

ſubſidet corium,& axis in—, uasq́; A plenuũ manet. Interim uerd dum

M ad k deſcendit, N ad ſummũ modioli aſcendit, modiolusq́; imple⸗ tur aqua eadem ratione: unde cum rurſus premitur, exprimit aquam per H in F& per D eadem ratione in modiolũ, qui cum iam plenus ſit aqua, nec illa per c regredi poſsit, cum axis& coriũ eo magis hęreant

foramini, quo magis ab aqua ex ſuperiore parte premũtur, ſequitur ut

ex ſecundi motus naturalis ratione, quo etiam grauia ſurſum ferũtur, ut aqua per A in B aſcendens effundatur, atque ita alternante motu ac pleno ſemper exiſtente catino, ut effluere ex i

dens, quantumlibet per B nunquam deſinat.

Machina Cte⸗

ſibica.

itruuius lib. 1 O0, cap. 1½,

mo K& L. in altum aſcen

Eiuſdem argumenti eſt tuba nauiũ, qua ſolent naues aqua pericli-

tantes euacuare. Cuius exemplo cõſtructa eſt machina Bartholomæi Zrambillæ, quam nos uidimus Mediolani, nulla ex parte antiquis ar-

b