2 DE PRINCIPIIS RERVM

Quædam etiam cum deſierint, aut nuper ſint inuenta, nominibus aut e

carent, aut nomina rebus ipſis. Porrò nomina inuenire nouis rebus,&

ſeneſcente lingua, difficillimum eſt. Et ſi inuenero, ut calumniã nõ ſub⸗ eam eorum qui nuper de his ſcripſerunt, iudiciũ adijcere cogor. In reli

quo ne Oedipus ipſe lectori ſatis faciat. Iraq; cùm rem admodum labo-

Subtilitas in

quibus ſit. Quc tractada ſint in his libris

rioſam aggreſsi ſimus, non tamen pro laboris magnitudine, operi ipſi

præmij uice utilitatis& gloriæ tantundem accedet. Erant& quædam

*.. 44 Præter hæc ab antiquis non rectè tractata. Sed in his non laboro, cum

nulla ſit authoritas aduerſus experimenta ſcribentibus. Ergo tot& tan

ta ſunt difficultatis argumenta in hac tractatione. Sed ut ad rem ipſam reuertar, quanq́; obſcura tenuia ſint plerunq;,& exilia ſubtilia, non ta- men omnia, neq; ſemper. Quæ enim uerborum uitio potius quàm arte ulla obſcura ſunt atq; implicata, uelut nodi fortuitò in ſeipſos redeun- tes, tum quæ ſenſu tenuia uidentur, haud tamen denſa, hæc ſubtilitatis

nomen non merentur. Talia ſunt gracilia hominũ crura, ab initio pra-

ua nutritione aliue caſu oblæſa. b

Conſtat ergo ſubtilitas in tribus, ſubſtantijs, accidentibus, ac repræ ſentationibus. Eorum enim quorum eſt ſcientia aliqua, quædam funt, quædam autem non, ſed ſolum eſſe uidentur. Quæuidentur, alia qui- dem nobis dormientibus, alia autem uigilantibus. Vigilantibus alia per interiores ſenſus, alia uerò per externos. Externi ſenſus, quorũ eſt ratio habenda, quatuor ſunt: tactus, uiſus, olfactus, auditus. Nam gu- ſtus quaſi contẽnendus eſſe uidetur. Horum ſingulis quadrifariam re- præſentatio contingit: uel quia non percipiunt quæ percipere debent, uelut cum caro acu citra dolorem perforatur: uel quia percipiũt quod

non eſt, ut ecſtaſi ac ſomnijs: uel aliter quàm ſint, ut magnitudines aut

Ordo libror.

colores: aut non ſimili ratione, ut in imagine. Videntur rurſus ſub hoc

genere plura eſſe, ſed non ſunt. Nam oratio, auditus: pictura, ſculptu-

ra, uiſus, ſpecies imaginantis uirtutis: ſcriptura autẽ uiſu& auditu con ſtare uidetur:utraq; autem, tam ſcriptura quàm oratio, auxilio interio-

ris ſenſus conſtant. Quæ autem ſunt, alia quidem ſubſtantiæ, alia acci- dentia. Subſtantiarum aliæ quidem corporeæ, aliæ corpore carent: at- que hæ omnes immortales atq; incorruptibiles: carent enim cõtrario, & in ſeipſis ſubſiſtunt. Quæ igitur incorporeæ, aliæ quidem à nullis pendent, ſed aliorũ ſunt cauſæ, aliæ ab alijs. Quæ à nullis pendeat, una

tantum eſt, Deus optimus atq; immenſus, cuius fabrica eſt uniuerſum

ipſum. De illius intellectu, ſapientia ac poteſtate bonitateq́;, inde de u- niuerſi ortu, extremo loco tanq́; de perfectiſsimo dicendum erit. At de uniuerſi ordine etiam ibidem erit conſiderandum. Nam uniuerſumor dine conſtat:ipſum uerd in tempore, aut in illo tempus. Septem igitur hæc ultimo in libro tractanda erunt. Quæ autẽ pendentab alijs,& cor- pore carent, alia aliorum ſunt cauſæ, alia nullius. Et quæ aliorum ſunt cauſæ, ut perpetud cauſæ ſint corporibus etiam immortalibus anne- b ctuntur,