Druckschrift 
Johannis Buxtorfi[i] Concordantiæ Bibliorum Hebraicæ : Nova Et Artificiosa Methodo Dispositae, In Locis Innumeris Depravatis emendatæ, deficientibus plurimis expletæ, Radicibus antea confusis distinctæ, & significatione vocum omnium Latinâ illustratæ: Quibus Primùm Locus quæsitus quasi in momento ostenditur, aut facillimo jucundissimoq[ue] labore invenitur. Secundò Lexici Hebraici omnibus vocibus flexilibus completi, forma absoluta proponitur. Denique Masora sive Critice perfecta, quoties, quâ formâ, quo libro, cap. & versu unaquæque vox declinabilis in textu Hebræo invenitur, numeratò traditur
Einzelbild herunterladen

Apul, Ryulnd rducu adi uan

m ſut airen lrür

abert ornun.

6,(urorterüdd aeinirrcrttn ur Reri ean 3 erwfrn M⸗

P R AK I

diu hoc ſaxum volvimus. Si tam liberaliter omnes & ſinguli in his ſuam conferrent operam, quàm conſiſium, jam dudum omnia cõfecta haberemus. Sed ſatis de Materia. Plura dicenda erunt de For- ma ſive Methodo. Nam ſicut in ea invenienda, pri- mum fuit Authoris inſtitutum, ſummumq́; nego- tium: ſic in ea cognoſcenda præcipuum Lectoris ſitum eſt momentum. Quemadmodum enim Or- do ipſe ad docendum: Sic ejus cognitio ad diſcen- dum res eſt efficaciſsima. Priorum Concordantiarum ordo& Methodus

ſuprà nonnihil eſt adumbrata. Euit illa obſcura,

confuſa, difficilis, plebeja& injucũda: cùm ſub una Radice, ejus primitiva quã derivativa, unà cum ſingulorum flexionibus, diverſisq́; formis, ſine ulla diſtinctione, ſine ullis vocalium notis fuerint pro- poſita. Quod quantam Lectori difficultatem, ob- ſcuritatem, quantumq́; tædium pepererit, experti norunt. Hic contrà Methodus clara, ordinata, arti- ficioſa, facilis& jucundiſsima. Eſt enim novahæc methodus ſecundũ Regulas Grammaticas,& com- munem Lexicorum formam concepta, ac proinde intra certos limites incluſa. Unde Grammaticę pe- rito,& in vulgaribus Lexicis paululùm verſato, non poteſt non quidvis, in majori etiam& perfe- ctiore hoc opere, primo momento eſſe obvium. Primò omnium in fronte cujuſvis vocabuli pro- ponitur Radix, tribus majuſculis literis expreſſa. Totidé enim literis utplurimùm Hebræorũ the- mata ſeu primitiva conſtant. Quę plures quàm tres habent radicales, in fine cujusq́; Alphabeti ſeorſim proponuntur. Radici continuò apponitur ejus ex- poſitio, Linguà Hebræd, characteribus rotundis, Rabbinis in vulgaribus libris uſitatis, cujus Author R. Nach an. Illam enim hic exauthorare haudqua- quam conſultum viſum fuit. Expoſitioni huic He-

brææ de novo ſubjicitur, uno vel pluribus vocabu-

lis, ſummaria quaſi ejus Interpretatio Latina, totius Radicis ſignificationem generalem exhibẽs. Quoòd

ſi Radix ſit ε εμπμεᷣει in certum ſignificationum nu-

merum, veluti in totidem ramos diſtri buitur, quæ ſigillatim deinde declarantur,& proponũtur. No- viequidem, multos deſideraturos, ut literalis Capi- tum illorum Hebraicorum interpretatio, vel ſuis locis inſerta, vel ſaltẽ ad calcem operis adjecta fuiſ- ſevpræſertim cùm jam ante hæc tempora à Johan- he Reuchlino in peculiari libro divulgata ſit. Quo- rum voto ex animo voluiſſem ſatisfactum. Et con- ſtitueram jam omninò, novam verſionem, præte- rità hyeme àme confectam, ſeparatim adſpergere.

«·«.

Verùm temporis anguſtiæ his nundinis id non permiſerunt. Unde eam potius omittere, quàm to- tius operis Coronidem, turbulentis his tempori-

bus diutius protelare maluimus. Quòdà Patre p. m. ab initio id prætermiſſum fuit, non ſine cauſſa abeo

factum. Primò enim non adeò neceſſarium id ju-

dicavit, cùm utplurimuùm capita illa non ſint adeo diſticilia, pauca loca excipiam,& literalis ejuſmodi interpretatio doctis nonniſt nauſeam& faſtidium moyeat. Deinde, quòd ex adjecta interpretatione

A I I O. Latina, quæ ut lurimùm ad mentem Authoris cx- Preſsa, judicioſo& diligti Lectori facilè judicarit vocum illarum Hebraicarum ſenſum clicere. Præ. terea certis de cauſis noluit nimis multis ac proli- xis textibus Latinis Hebræi contextus ſeriem in- terrumpere. Quòd Reuchlini Interpretationem attinet, eſt illa vitioſiſsima,& innumeris ſcatet er- roribus, ubi mentem Authoris non eſt aſſecutus, præterquam quòd in ea Textus Hebræus corru- ptiſsimd eſt punctatus. Quod tamẽ nequaquam ad ſummi viri labores contemnendos dico, ſed potiuùs ad rudiorem Lectorem monendum ‚ne illius ver- ſioni fidat, ſed prudẽter& cum judicio in ea verſe- tur. Ad quod ut viam ipſi ſternam,& obſcuriori- bus quibuſdam locis facem admoveam, exempla quædam producaum. In Radice dt caput ſignificationis primę ita red- dit: Srimdò Dictio dx, in hoc officio abſq; admunſtratio⸗ ne. Hebręa verba ſunt, u wini, paa, quorum hic eſt ſenſus, Drimò dictio vel particula Os, in quocun= que uſu ex uſibus ejus, h. e. quomodocunq; uſurpetur

aut ſignificet. y In his capitibus ſignificat ſpecia-

liter Sarticulam indeclinabilem. vrx Servitium, Mi⸗ niſterium, uſus, à Radicè vnry'.

In Radice caput ſigniſicationis ſecundæ:&æ- cundo, ſignificat formid naſus,&ad bæc, quæ conjpiciutur in facie in genere, propterea trauslatũ eft boc nomens ut ſit naſus decor facieispræterea quod indicat iram,& excan- deſcentiam, quia naſus eſt ſinum iræ, primò enim conſpi- ciütur in facie& præcipus in naſo, quòd ſuperior ſit formis

facierum. Interpretatio Naſi prorſus ſine naſo. Ve⸗ rus ſenſus hic eſt, Secundoò,id quod denotat formã Na-

ſi: item id quod ſguficat Faciem in genere, cui accommo⸗

datum eſt hoc nomen, quia Naſus eſt decor Faciei: Iiem id quod ſignificat Iudignationem& Excandoſcentiam iræ,eò quod ſtnum Iræ conſpiciatur primò in facie,& præcipus in naſoopræ reliquis formis faciiiꝗ.

In mna Reuchlinus: Snificat Educlionem ſrye Droductionem tenuem ac minutam rei ſeparatæ ſenſibilis; & vocatur vis ſi ve potentia. Tu contrario ſenſi ſic transferes: ſinificat Exiſtentiam ſubtiliſsimam, inſenſi- bilé, quæ vocatur Potentia. naꝝtnn verbale ex Kal, eſt Exiſtentia, non Eduttio, Droductio, quod eſſet x;yp verbale ex Hiphil. Deinde vnm o quæ non ſenſi⸗ bilis. Non aſſecutus eſt quid ſit ꝰn, unde corre- xit,& legit baan, ab Dran ſeparare.

In wan ſignif.l. yvvv in&in*. Primò ve- Eſt qulcedo quæ eſt inpotu. Vim vocis tpyn non eſt aſſecutus. Significat apud Rabbinos, Humores, Li- quores ut quando dicunt, un ppꝑvn ryaw Septem ſunt liquores, dp Ros, di Aona, n Linum, u/ Oleum, 8 Sanguis n Iat, dir vh Et mel apum, in Talm. Machſchirin cap. 6. Senſus ergo eſt; Drimdò ſconifi⸗ cat dulcißimum liquorun,(videlicet, Mel)

In ba, Reuchli. ſinificatio 9⸗ eſt in ele vando& quioſtendo, Hebr. nopè xvna imsea ie d0 quo- rum ſenſus hic eſt: Omne vocabulum no+ in quocunſß ſubjetto ponatur, h. e. de quacunque re dicatur: variis

enim rebus accommodatur, uti ex Lexicis& loco- rum collatione liquet. xtyi Rabbinis KRath tlun