—————————-A—y‧ = 5—yjꝛ— 4 8—— 1———*

Cap. 21. FCCLERSIaAaE V

. ua pſalm.7. Fundaſti eam ſuper ſtabilitatem ſuam, non inclinabitur in ſeculum ſeculi. Hoc eſt iſlud re- 32* Habmio. gnum, de quo ſcriptum eſt: Regnum ipſius omnibus dominabitur: de quo& alius Prophe- kong Ehrfeee ſ,orum ta dixit: Gens& regnum, quod non ſeruierit tibi, peribit: Quod ita factum videmus de om nio Eccbeſfæe que? nibus iis gentibus,& regnis, quæ ab hac Eccleſia deſciuerunt. Hæc eſt illa, quam ſponſus in 2 be Cant. s. Canticis terribilem eſſe dicit, vt caſtrorum aciem ordinatam. Caſtra Dei ſunt ſancti Dei, cha n di Cani Des ritate ordinati, quibus tanquàm Chriſti militibus& fidei propugnatoribus munitur, prote- 3 nqit Zach.». gitur,& defenditur Eccleſia Dei: de quibus apud Zachariam dicit Dominus: Circumdabo 3 nülan domum meam,((Eccleſiam intellige) ex iis qui militant mihi. Sunt autem qui militant, do- ai us b 2. Tim.:. ctores, antiſtites,& principes Eccleſiæ: qualis fuit Timotheus, cui dicit Apoſtolus: Labora V n gnus ſicut bonus miles Ieſu Chriſti: quales fuerunt innumeri martyres, qui vſq; ad ſanguinem, m arbi quin ad mortem vſq; reſiſtentes vitam etiam ſuam pro fide Chriſti certando profuderunt. d incci 1, e nn Hanc aciem perrumpere conati ſunt pagani, omni ſuppliciorum genere de piis ſumendo: co u nLr hreiee nari ſunt tyranni, libertatem eripiendo: conati ſunt falſi fratres, charitaté exterminando: co- u gen nati ſunt Iudęi, fidem impugnãdo: conati ſunt ſchiſinatici, obedientiã tollendo,& eius vni- mm p tatem ſcindendo:conati ſunt hæretici, ſcripturas adulterando, veritatem earum obſcurando, po praueq; eas interprerando: Sed fuit hæc acies terribilis omnibus: vicit, fudit, fugauit omnes: a lkn vicit paganos, pro Chriſti fide viram cum ſanguine profundendo tanto animi robore, tanta. man conſtantia, tanta alacritate, vt gauderent etiam cum digni eſſent habiti, qui pro Chriſti no- Eex mine contumeliam aut ſupplicium aliquod perferrent: magisq́; tortores cruciando, quam. nrn. vsA.5. Eccleſiæ filij cruciatus perferendo fatigarentur: vicit tyrannos, in Deo ſpem ac fiduciam om- 3 pbrn nem collocando, ac pro ſe perſequentibus illum deprecando: vicit falſos fratres, tolerando: ¹ urach vicit ſchiſmaticos, ordinem retinendo,& vnius ductum ſêquendo, vt de illa quoꝗq; dici re- 1 War ctè poſſet: Egresſi ſunt omnes filij Iſraẽl,& pariter congregati quaſi vir vnus. Erat namque multicudinis credentium cor vnum,& anima vna: vicit Iudæos& Hæreticos, verùm ſcri- Reg n. pturarum ſenſum, ab illis non intellectum, ab iis prauè detortum aperiendo: Nam Eccleſiæ„ Al.4. ſuæ dixit Chriſtus: Ego dabo vobis os& ſapientiam, cui non poterunt reſiſtere& contra- 1 Tac.21. dicere omnes aduerſarij veſtri- Neq; dixit magis, quàm præſtitit. Quoties enim Eccleſię fuit 4 cum Iudæis& hæreticis de ſcripturis concertatio, dedit ei hoc os, dedit hanc ſaꝑientiam, cuĩ. nequaquaàm reſiſtere& contradicere potuerunt. 1 ³ Eſt ergo verè ſancta, inuicta,& inexpugnabilis Eccleſia, quæ tot tantisq́; grauisſimorum 1 GeNo hoſtium oppugnationibus, non modò fracta non eſt& debilitata, verum confirmata magis— Pülenor & corroborata, rectè vt verus Iſraẽl noſter verba illa Prophete vſurpare ſibi queat: Sepè ex- ceirget Thaas nexya Pugnauerunt me à iuuentute mea, etenim non potuerunt mihi. Cui proprium hoc etiã ſem b* 8 gnabilis aduerſt- Per fuiſſe videtur, magis vt impugnationibus creſceret. Quemadmodũ id in fi gura quadam V Sochl tetib. ceſcit. acciderat filiis Iſraël: quos quantò magis opprimebant Aegyptij, tantò magis mulriplicaban-„ kähi Le9 Wedens I. tur& creſcebant. Quamobrem verè dictum eſt ab Auguſtino, quòd Eccleſia oppugnari po 1 kurie teſt, expugnare non poteſt. Qua de re ſic aliquando ſcripſit Clemens presbyter Alexandri- V 8 frapen nus: Et Græcam quidem Philoſophiã ſi quiuis magiſtratus prohibuerit, ea ſtatim perit: no- V LLii: ſtram autem doctrinam à prima vſq; prædicatione prohibent ſimul& reges& tyranni:& b 8 am ſinguli duces& magiſtratus, cum vniuerſis ſatelliribus& innumerabilibus etiam homini- 1 unr Kn bus, in nos belligerantes,& nos pro viribus excindere conantes: illa autem magis etiam flo- encand- Doctrina Dei ret. Non enim emoritur, vt doctrina humana, neq; flaccesſit, vt domum imbecillum. Nullũ Lh nuen eges enim Dei donũ eſt imbecillum, manet autẽ eiuſmodi, vt prohiberi nequeat. Et æqualis eius mcemo consra doctrins ertulianus de Chriſtianis loquens: Non deficciet, inquit, hæc ſecta, quam tunc magis ædifi- w tune humana. cari ſcias, cum cædi videtur, Quiſq; enim tantã tolerantiam ſpectãs, vt aliquo ſcrupulo per- in Urorum⸗ 7, e cuſſus,& inquirere accenditur, quid ſit in cauſa,& vbi cognouerit veritatem,& ipſe ſtatim u ‚kedah Oraii..on- ſequitur. Et poſt eum Hilarius ita de Eccleſia loquitur: Dum perſequitur, floret: dum oppri- n lm tra Julian. mitur, creſcit: dum contemnitur, proficit: dum læditur, vincit: dum arguitur, intelligit: tunc ad kernum. ſtat cum ſuperari videtur. Gregorius quoque Nazianzenus, Chriſtianiſinum honoratio- nt dio, rem quàm imbecilliorem perſecutionibus redditum eſſe ſcribit, quoniam his animæ magis) d pen in pietate ſunt obfirmatæ& perdiſcrimina tanquam ferrum candens aquæ vi temperatæ ac aen betam, ſolidiores redditæ. Solet enim generoſa prudentia pertinacius violentiæ reſiſtere, nõ fecus 3n cärcunci- AdzaEen, flamma ventis agitata, tantò plus accenditur, quantò vehementius inflatur. Et eius diſci- 3* manſſone. 8. pulus Hieronymus dicit, Eccleſiam perſequurionibus inflammari& ardere, ſicut olim ru- pre Sie zism bum Moyſi, verum loquente in illa Domino: non perire, neque conſumi. Sed& Ambroſius. I bag colloqui cum Sicut aurum bonum, ita Eccleſia, cùm vritur detrimenta non ſentit, magis fulgor eius auge- ko Tripbone. tur. Et alio loco. Vt vinea dum iugatur, inquit, erigitur,& reciſa non minuitur, ſed augetur:. 8 Pnu ſic Eccleſia dum ligatur, exuitur: dum humiliatur, artollitur: dum reciditur, coronatur. 3 9 ſe Qui videtur hæc mutuatus ex Iuſtino Philoſopho& martyre, ſic ſcribente: Quantò ma- n. gis in nos ſæuitur, tantò plures pietatem fidemq́ue per nomen Ieſii prontentur: haud ſe- V 5 L cùs quàm ſi quis vitem putatione prouocet ad vbertatem fructuum. Nam vitis à Deo V. bn In ſermo e& ſeruatore Chriſto plantata eſt eius populus. Quanti initio oppugnarunt Eccleſiam, V Pr Pentccoſte. ait Chryſoſtomus, cum fidei ſemina iacerentur,& arma contra eam commota ſunt? ſed 5 fäh quantò 1 abdt

den