iſt

bis

ſcri⸗

Jie- deſt Olis otiu onſti in lis nem e,ne heun enſe uerſt quf Vlola 5,om bium ionet us, r3 ctue acual sſion Qalat auiti ddaut lus f ldole rom detu tur V ncag er uific em:— ſine— dem Ma* sdu a ren

————

————

3

E T rMBOL O. 81

Scripturæ ne magis, an Eccleſiæ teſtimonio ſit credendum. C A P V TL. X V.

6 Ed hic dicet aliquis extenuari Dei verbum, eius auctoritati detrahi, maieſtatemꝗ; diui- 8 norum oraculorum obſcurari, cuùm tantũ Eceleſiæ tribuitur. Vocatur in diſceptationem 2 hoc tempore, ſcripturæ ne magis, an Eccleſiæ teſtimonio ſit credendum. Quæ planè vi- detur inutilis eſſe contentio. Nam hoc quærere, quid aliud eſt, quàm quxærere, magisne cre- dendum ſit Spirituiſancto loquenti per os Eccleſiæ, an eidem Opirituiſancto loquèti in ſcri- Pturis per literas amanuenſium ſuorum Prophetarum& Apoſtolorum? Omnis veritas à Spirituſancto eſt. Ille eſt enim qui docet omnem veritatem. Vt rectè dictum ſit à S. Marco Premita. Quod veritas non loquentis, ſed operantis Dei eſt. Cum autem Eccleſia fit colũna & firmamentum veritatis, æquè à Spirituſancto illius atq; ſcripturarum eſt veritas: cum prę-

ſertim, qui docet illam omnem veritatem, vel ipſa veritate atteſtante, ſit Spiritusſanctus. Quin tamen prior ſit auctoritas Ecclefis, quàm ſcripture, negari non poteſt. Multis ante ſæculis, quam hæc verba ſcripta fuerunt, dic Eccleſie, qui non audierit Eccleſiam, ſit tibi tan- quàm ethnicus& Publicanus: non fuit obſcura Eccleſie& natura,& auctoritas, quę cũ fue- rit antiquior quàm vniuerſa non modo noui, verũ& veteris teſtamenti ſcriptura, creditum eſt illi ſnne omni ſeripturarum præſidio. Apud quoſcunq; fuit fides mediatoris, apud eos Ec- cleſiam fuiſſe, quatenus ab illa ſe non præciderunt, dubium non eſt. Conſtat autem Adam, Abel, Seth, Enoch,& ceteros deinceps Patriarchas ac Prophetas fidem habuiſſe mediatoris, quem ſignis etiam, ſacrificiis, cæremoniis adumbrabant. Ex illo itaq; tempore cœpit Eccle- ſia, que nunquam vna& eadem eſſe deſiit, iuxta ſeriem ſuccesſionis, continuata ab orbe cõ- dito vſq́; ad nos, vſq́; ad ſęculi conſummationem duratura. Scriptura verò multis fuit ſecu- lis poſterior, quam ante Moſen nullam fuiſſe palam eſt, inter quem& primum hominem creatum, annorum duo millia trecenti ſeptuaginta tres intercesſiſſe putantur. Noue quoq; legis ſcripturam, ea, quæ Chriſtum paſſum& mortuum eſt conſequuta, precesſit Eccleſia. Quin& inter alia viſum eſt inter legem veterem& Euangelicam hoc intereſſe, quod illam in tabulis lapideis Moſes conſignauit, hanc verò Chriſtus in animis hominuũ, in viſceribus, & in cordibus eorum, ſicut ab Hieremia prędictum erat, inſcripſit. Nemini obſcurum eſt, Chriſtum nihil ipſum ſcripfiſſe, ſed neq; ſeribendum quicquam apoſtolis præcepiſſe. Nam t euntes docerent omnes gentes, vt predicarent Euangeliũ omni creaturę, mandaſſe Chri- ſtum legimus: vt autem ſcriberent, mandatum nullum inuenimus. Quam etiam ob cauſam hereticos nonnullos Euãgeliis credere noluiſſe ſcribit Auguſtinus. Quin etiam hec ipſa vox Euangelium, traditionis eſt, non ſcripturæ. Quid enim aliud ſignificat Euangelium, quàm letum& bonum, optatumꝗ́; nũciumè nimirum redemptionis noſtrę peccatorum remisſio-

nis,& obtentæ ſalutis æternæ, quæ pasſim annunciabatur& prædicabatur omnibus: neq;

tamen vlla ea de re ſcriptura extabat totis annis octo poſt Chriſti in cœlos aſcenſum. Qui cùm intercesſiſſent, tum primum, quæ de Chriſto Matthæus tradiderat, ſcripto mandaſſe le- gitur: quemadmodum ex Euſebij Chronicis colligere licet. Quem poſtex ſequuti ſumt Mar- cus,& Lucas, quorum neuter Chriſtum vidiſſe, ſed Marcus ea, quæ de Chriſto Petrus viua VOcè prædicauerat ſcriptis conſignaſſe, Lucas autem Euangelium ſuum ex ore Pauli ſeri- Pfiſſe dicitur. Ioannes verò per annos ſexagintaquinq; à Chriſto mortuo Dei Verbum, ſi- cut Auguſtinus teſtis eſt, abſque adminiculo ſcribendi vſque ad vltima Domitiani tempo- ra prædicauit.

Ex quo ſatis liquet, quòd prior eſt Eccleſia, prior eſt illius traditio, prius eſt FEuangelium, quàm ſcriptura. Dixerat Chriſtus: Amen dico vobis, vbicunq; prędicatum fuerit hoc Fuan- gelium in toto mundo,& quod fecit hec narrabitur in memoriam eius: At quo tempore di xerat hęc Chriſtus, de ſcribendo Euãgelio ne cogitaſſe quidem videtur Matthęus, aut quiſ- piam Euangeliſtarum. Habuit nihilominus auctoritatem ſuam illius temporis Eccleſia, n à ſcripro, ſed viuo Euangelio, hoc eſt, viua voce tradito& predicato. Sed nos tamen liben- ter aſſentimur, eius temporis Eccleſiam, qusę ſcripturam eſt ſequuta, ab eadem ſcriptura ſuà auctoritatem habuiſſe,& habere. Illa enim nos docet, quòd inſtruatur à Spirituſancto: illa nos docet, quod ſit columna& firmamentum veritatis,& quòd etiam inferorum porte nõ preualebunt aduerſus eam: Illa nos docet, quòd qui non audierit Eccleſiam, ſit habendus tanquam Ethnicus& publicanus. Sed videant interim, qui nomen Eccleſię ferre non poſ= ſunt, qui tantoperè cupiunt auctoritatem eius eleuatam, ne, qua ratione cõſtitutam volunt ſcripturarũ auctoritatem, ea in contrarium illis recidat, atq; magis ad euertendam, quàm a ſtabiliendam illam pertinere videatur. Quantum enim de Eccleſie fide imminuerint, tantũ de ipſorum Fuangeliorum auctoritate detractum iri dubium non eſt. Nam vnde illi ſeire pPoſſunt Euangelij ſcripturã hanc eſſe Matthei, aut Marci, aut Luce, aut Ioannis? Certènon aliunde, niſi ex Eccleſie teſtimonio: cui ſi nõ ſua tribuetur auctoritas, nulla erit eorum, quę ſcripta ſunt ab Fuangeliſtis, auctoritas. Illa enim nos docuit, vera eſſe quatuor hec Euange- lia: Nam hoc ſcriptura nulla probatur, ſed ſola Eccleſie traditione: cui tantum tribuit Augu- ſtinus, vt non dubitanter diceret: Euangelio non credexem, niſi me commoueret eeloniss

ccleſig.

Toan. 16. 1. Tm. 3.

De lege Spiris tuali cap. 168. Eccleſia prior quam ſcriptura. Mat. 18.

Scripiura à Mo ſe ſumpſit exordium.

Moſi ætas.

Cegis veteris ee nouæ diſcrimen.⸗ Exod. 4. Hier.t.

Mat. 29. Marc. 16.

Li. 2. Retra. e. 16

Euãgelium quid.

Fuangelium quando ſcripta. Euſe.li.z.ca 24. Iren.li.3 cap.i. Cont. Valen. Auxg. in prolo. Euangelii ſe· cundum Ioau. Marc. 14.

Eecleſiœ ce ſeri: Piuræ autioriias.

Ioan. Is⸗

1. Tin. 20,

A1. 16.

Mat. 18. Euangelia ex Ecele/iæ teſti: monzo.

Aug. tom0. 6. contra Epift fun damenti cap.⸗