Druckschrift 
Decisiones Petri Royzii Mavrei Alcagnicen: Regii Ivreconsvlti : De Rebvs In Sacro Avditorio Litvanico, Ex Appellatione Ivdicatis; Ad Sigismvndvm Avgvstvm Poloniae Regem Principem Optimvm Maximvm
Seite
17
Einzelbild herunterladen

spettl, damft d Saxo- um elle vt gla⸗ Xſtipis ti lit e⸗ Pepob tenen⸗ darum detur, duce- ſentè⸗ d. Ar⸗ rin il⸗ llitib.

; ligu⸗ m ho⸗ xiſti⸗ a. Er nca- ten⸗ itæ on ,

aut a⸗ rinci⸗ Pe- m vi- teturd quen⸗ .§. ex- de verl. naͤpe⸗ , quim ſt,&le⸗ ltacg da⸗ ricola d. vires te- m aratfu uenite, nſcẽder k. imentum tantil⸗

per

DEGISIO LIT VANICA I. 17

per coram Magiſtratu ſtandi, dum rem ſu- am alienat, parum conſideratèe dictum eſt, nec legis ſententię congruit, quę aut omnes equi ſumptis armis conſcendẽdiexperimen tum edere voluit, aut quod ſuo cuiuſq; Or- dini conueniret, vtillud militari, nulli au- tem Ordini conuenire, vlliusve eſſe partes, coram Magiſtratu exiguo temporis momẽ- to ſtare. Nam perquam modico ſpacio opus eſſe conſtat, vt res ſuas quis alienet, quippe quod fieri tribus verb. poteſt. Si quis dicat, mea Titio do, vt& teſtamentũ totidem ver- bis poſſe nuncupari: Domitius Vlpianus lib. duodetrigeſimo Digeſt. l.1. de hęred. in- ſtit.ſcribit, illis videlicet Lucius hęres eſto, quod ſi quis boni Ciuis officium eſſe dicat: Magiſtratui obtemperare, cuius pars ſit co- eo ſe ſiſtere, vt militis ſumptis armis equũ

337 conſcendere. Huictego reſponderim, non

oportere Ciuibus atq; adeò plebeis, quam militibus plus tribuere, quod in propoſito accidit, ſi ad rerum ſuarũ alienationem ple- beio ſatis ſit, paululùm ſtare poſſe. d. ver. Ci- uis verò, vt idem faciat, armis ſumptis e- quum conſcendere habeat neceſſe,& quidẽ

135 quod eſt abſurdiſsimum, vt res mobiles,

aut ſe mouentes aliener, d. Artic. 52. cùm ex aduerſo Ciuis in alienatione rerum ſoli, ſatis habeat ſtare poſſe, dum trium verborũ pro- latione defungitur, res ſuas ad aliquẽ tranſ- ferre ſignificans:d. ver. Ciuis verò. Semper

139 f verò legibus præcipua habita eſt militum t0 ratio, ff.de milit. teſt.Inſt.& C. perto.&tge-

neraliter honeſtiorum, quàm humiliorum cauſa potior vſq; quaq; fuit: qua de re paſ- ſim in toto Iure occurrunt exempla. d. ver.

14 Ciuis verò. Illud t inconſultè ac etiam perri-

diculẽ idem Interpres ſcripſit: qui cùm ad res ſoli alienandas, vires paululùm ſtandi in plebeio, vt dictum eſt, exigat, ad rerum mo⸗ bilium alienationem in eo ipſo, perfectam corporis ſanitatem imprudentiſsimè deſi- derat, cùm contrà magis dicendum fuiſſet.

142 In toto enim iure rerum mobilium, ac ſe

mouentium facilius permiſſa eſt alienatio, l. diuo pio.õ.in venditione. ff. de re iudi.& l. magis puto.. non paſsim. ff.de reb. eorum, tanquam quæ minus lædit, d.§. in venditio- ne.& d. õ. non paſsim. aliter quam iſte exiſti- mauit. Cuius ſententiæ conſequens eſt: ſi quis plebeiorum ſubſtantiam ſuam alicui donet ita iam æger, vt per valetudinem cor- poris; imbecillitatẽ, tantiſper coram Ma- giſtratu ſtare poſsit, dum voluntatem res ſu⸗ as donandi declarat, donatarium rerum ſoli habiturum vindicationem, non etiam mo- bilium, aut ſe mouentium, propter aduer-

ſam donatoris valetudinem. Quod per quam abſurdum eſt dicere, iuriq́; aduerſa- tur, quod ita ægrotos res alienare ſuas ve- tat.Iure municipia. Art.65. Qui enim ita in- firmus eſt, vt ad trium tantùm verborum prolationem ſtare poſsit, is ad legis d. Art.

65. prohibitionem rerum alienationem in

lecto decumbentibus interdicentis procul- dubio pertinet. Verùm de his ſatis adalio- rum eadem de re, opiniones tranſeamus, minus quidem illas, quam quæ nunc recita-

143 ſunt, friuolas. Namtquoſdam Spec. Sax.

lib. 1. Artic. 52. glo. z. verſ. dicunt tamen ali- qui. exiſtimaſſe conſtat, quantum ægrotus porrigere extra lectum, vbi decumberet, ſu⸗ is ipſe viribus poſsit, tantum ab eo alienari darive teſtamento poſſe. Quod quia ſinele- ge, contrà imperatoris luſtiniani præceptũ, Auth.de triente& ſemiſſe.. conſideremus. & ibi not. gloſ. colla. 3. dicere non erubue- runt, contemnere eorum ſententiam nobis

144 meritò licebit. Nec f rectius ſentire putandi ſunt, qui paratæ pecuniæ tantum poſſe in- quiunt lure Municip.d. Art.65. in glo. verſ.

in oppoſitum.ibi vl. in tantum. ægrum, cui velit, dare, quantum manu apprehendere à nullo adiutus poteſt. Nam& hi ſimiliter ſi-

145 ne lege loquuntur. Imòofverò vtriq; aduer-

ſus legem d. Art. 65. dicunt, quæ trium ſoli- dorum dandorum facit ęgrotis poteſtatem, niſi non abſimilis vtraq; ſententia ſit. Quia

146 pecuniæ appellatione, quidquid in hęredi-

tate eſt, cõtinetur, l.pecunię. 2.& 3. ff. de ver. ſig. nec verbum parati ad numeratum tan-

147 tùm referri. Paratif enim vox,& quod nu- mero non conſtat, latine Scientibus demon⸗

ſtrat, hoc legatum. ff. de legat. 3.ſed& ad per- ſonas pertinet. Dicimur enim actiones no- ſtras parati præſtare, l. vir vxori. ff. de don. in vir.& vxo. ſatisfacere. l. cum hic ſtatus. 5. ſi marit. ff. eo. alium defendere, I. ſi quis ſer- uus. ff. de cuſtodia reor.& his ſimilia, vt Si- non Vergilianus in vtrunq;, inquit, parati, ſeu verſare dolos, ſeu certẽ Occumbere mor- ti. Quanquam non dubito, quin poſteri- or opinio ex Scribentis ſententia, ad nume- ratam pecuniam ſectare videatur, vulgò quippe pecuniæ paratæ appellatio ad num- mos refertur. Sed quia lex ad d. Arti. 65. minutam illam ſumamtrium ſolidorum ali-

148 enandi facultatem coarctauit, nost indulgẽ-

tiores eſſe, quàm lex fuit, non oportet. l. re- ſpiciendum.ff.de pœnis. l. fi. C. ne mancipi. Chri.5. oportet. in Authen. de iudi. Bald. l. cùm fratrem. C.de his quibus vt indig.& c. 4. quæ fu. prin. cau. benef. amit. Ioan. de Ana. c. in ciuitate, col.. de vſu. Hippol. l..§.

C iinj ͤnum.