Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
5r
Einzelbild herunterladen

dus nne n wumren n ,. ecum quii d econſititin ee

ddatrqmallea datt:vtreſitunxg unnominatus-t,ai p 1;4 ius aduertédam 1 Done, g 1 One,cp ad pompana las a multis. etponohn

amn.yt..ii..fij ön 1

ctantüdem: qimpan

amnium: vtd.ſ ,Saii lin cömodaroſigi 3auerint boc nomineci- rus mnominatusyyt ſi libimſpicitur pecba ntrabentu. Anceſg eideor dedlſſe ſtreſttu int vſe partes, hoemn naturamcommodand nituüper.1ſirem gijaé dictum Rapbaarehi- Acit aliud ad ſingulars dli reſpon. non ettm

itur in locato ad com

teſt incideere in contra

tuo tibihbꝛum cumby

ſtfalſum:quia nonbaun neres: et pignusmila um, ſec in allosluvſls ractus nominauſun

erie opi Sed dugeld onuentione adiſctu cötractum, ꝙtanciiy tem verba cotrabétiun moꝛ. Andeffoerimd ꝛyt tantudem feſlituas tus: t pꝛobatur in.d- membꝛum f..quas rſo. Gar plene locuti ccies pꝛo alia ſpecie rmutationis:vt.na- mniam Ha⸗de re perſ nſpecie nerit dati

artiapat de natuna-

iing cſt. Aut agitu

uspioſpecie: tm

Si certum petatur. 5

domus..de emptione.j.de legs. ũ. Limita, aliquãdo agitur ex parte eius qui vendit emptoꝛ det fibi pecu 15 niam: tunc emptionis contractus: q Tde natura da⸗ re, eſt dominiũ tranſferre: vt. l.vbi autem non apparet.j. de verb. ſigni. zll. videtur dataj.de regu.iur. Ita not. Bart. in..fi de condic. ob turp. cau. Sed quid ſfj ille, qui debet ſpeciẽ, dicit pꝛomitto tibi, pꝛo decem centũ:an erit contractus emptionis: certe ſic,ſm Bar. Sed non eſt verũ,per..ſi ita diſtrahat.j.j.de contrab. emp.a.l.ſi fi⸗ lius. g.fij. de verb. obli. Et limita illud dicit᷑, quãdo dat quantitas in genere:ſecus autem ſi ſpecies, per.l. na turalis.g.in coeundo.j.de pꝛeſcri.ver..lj..ſi permuta⸗ tioãj. de rer.permu.Sed pone, dem aliquam ſpeciem pꝛo quãtitate:an ſit contractus locat. vel emptionis:? In boc dic pꝛeſumi ex pꝛecio: quoniam ſi pecunia data eſt condigna ⁊c.vt dicit gl.in.l.j.circa pꝛin.j.de ſuperfi. Itẽ adde, qnando datur quantitas pꝛo ſpecie, tũc po- teſt eſſe contractus locationis: vt.j.loca. per totum. Itẽ quando datur ſp ecies pꝛo quantitate: qꝛ tunc eſt cõtra- ctus locationis:vt.l.in operas.j.loc. Item poteſt eſſe cõ⸗ tractus emphyteoticus:vt patet in tit.C. de iure emph. 16 Altimo no. de dictione, alioquin. dictio alioquin, eſt dictio ſeparatiua. Alliqñ enim ponit᷑ pꝛo aliter: vt.l. alioquin.j. de contrah. em p. AUliqñ denotat cõtradictio⸗ nem:vt not. Garto.in.j.in. iiij. colj. de condi. demonſt.

Summarium.

1A& Hutuum in quibus conſiſtat: quid requiratur ad Poc, vt conſiſtat in numero:? nu. 3.

2 Pondere, numero, velmenſura, cõſiſtentia adinuicem functionem recipiunt.

3 Solui aliud pꝛo alio inuito creditoꝛe non poteſt.

4 Genus qualiter diffiniat: Et ſpecies quã varie ſumat᷑⸗ AMutuanti frumentum ad menſuram, an poſſim redde⸗ re pecuniam in numero: an pꝛo illo, qui debet mibi re- ſtituere frumẽtum, poſſit recipi fideiuſſoꝛ eſtimationis: Et an in obligatione dandi poſſit fideiuſſoꝛ interuenire,

6 Zirgentum ad pondus ſi accepero an potero reddere pecuniam.

7 Elrgenti appellatione non venit pecunia.

9 Hutuum, an conſiſtat in bomine, qui ponderetur.

10 Mdutuum, an conſiſtat in operis, quc numerantur.

u mutuum, an conſiſtat in pane.

12 Solni aliud pꝛo alio inuito creditoꝛe an quando poſ⸗ fit? nume.z.

14 Debitoꝛ, an poſſit ſoluere poſt tempus, pꝛomiſit in- uito creditoꝛe.

15 Creditoꝛ an cogatur recipere in alio loco, quam pꝛo- miſſum eſt:

15 Nummus vnus an poſſit reddi pꝛo alio nummo in di⸗ uerſa materia:

17 Conqditiones contra naturam pꝛincipalis cõtractus, an vitient, vel vitientur.

3 1 Crabutnum cöſſſtit §. DButui Da tio. in bis, que põdere, nu mero, vel mẽſura cõſiſtunt:in alijs vero. Quia in eis aut repugnant natura rei:aut regula iuris:qꝛ inuito cre

2 ditoꝛe aliud pꝛo alio ſolui poteſt. CtHNo.que cõſiſtũt in pondere, vel menſura, vel numero:recipiunt ad inui⸗

3 cem functionẽ. tSecundo not.qꝙ aliud pꝛo alio inui⸗ to creditoꝛe poteſt ſolui:vt.l. a quo..l.manifeſti.C. de ſol. Et venio ad pꝛimam gl.que ſic recitatur.Cer- tum eſt regula, que datur a iure debet eſſe generalis. Sed iſta eſt generalis:ergo ⁊c. Sed dic vt in gl. CE ex hae gloſ.not.qꝙ vbicunq; comparatiuũ ponitur inter incompaſſibilia, ſtat impꝛopꝛie. Itẽ not. dictio ma⸗ gis, aliquando ſtat electiue: vt bic,.l. magis.j. de ſolu.

4 Iſta diffinitio f de genere etiam ponitur per gl.inſti. de iure natu. gen. ciui. j.vnde dic Juriſcon. hoc nomi-

ne generis:vtitur pꝛopꝛie: vt.l. Juriſconſul..j.j. de gra⸗ di. inſti.de oblig.j. Aliquando ſumitur impꝛopꝛie: vt hic,.l. generali. j. eo. Species autem aliquando acci⸗ pitur pꝛo tẽpoꝛe:vt hic. Aliquando accipit pꝛo pulchꝛo: vt.l.pꝛoponebatur.de iudi.Elliquando ponit᷑ pꝛo quali⸗

b

tate: vt.. edita. C. de eden. Aliquando pꝛo caſu:vt inſtit. de his qui lib. cau. bo.ad..ſin. Alliquando accipitur pꝛo foꝛma apparente rei:vt inſti.de rer.diui.g.inſulam.Ali⸗ quando ſumitur pꝛo velamine:vt. C. de poſtul.j.ſub ſpe⸗ cie. In ea.gl. ibi, ſed quid ſi accepero pecuniam? bu ius eſt ratio: qꝛ quando contrabitur debet reddi illud, eſt eiuſdem generis:igit᷑. Iſtud verũ ſBm Bart. ex ne⸗ ceſſitate, quando habet pecuniã: vult reſtituere fru mentum. de quo in gl.fi. j. eo. Ex quo ſumit Jacob.de Are.an r mutuanti frumentũ ad menſurã poſſim red⸗ dere pecuniã in numero: tenet ſic, per. l. vinũ.j. e. et.l. ratio..per venditoꝛem.j. de contrah. emp. ſed Bar. te⸗ net contrariũ:qꝛ vnum pꝛo alio inuito ⁊c.vt.l. a quo. l.manifeſti. C. de ſol.Et reſpondet ad Jac.de ZAre.qꝛ lo- quitur quando pꝛopter moꝛam. In hoc aduertendum, nunquid pꝛo illo, qui debet mibi reſtituere frumentum, poſſit recipi fideiuſſoꝛ eſtimationis: dicit ſic, per. l. ſi ita fideiuſſoꝛem.j. de fideiuſ. Sed quid operabitur iſta fideiuſſio:dico operabitur:qꝛ poſt moꝛam ipſius debi toꝛis poterit cõdemnari in eſtimatione, ſi non reperitur frumentũ eiuſdem eſtimationis, per.l. feruum. j. de ver. obli.Sed iſtud eſt falſum:qꝛ in obligatione dandi durat enim obligatio dandi:licet ſi reperiatur illa res, que debetur:tamen officio indicis eſtimatio debet᷑, per. l. vbi autẽ apparet...fi.j.de verb.obl. ſic fideiuſſoꝛ obli⸗ gatur alia obligatione, quam pꝛincipalis: ſic fideiuſſio eſt nulla..d.l.ſi ita fide..l.grece..ſi poꝛtio.j.de ideiufſ. Sed poteſt ſaluari hec opinio in vno, vcz in obligatione facti:vt..ſtipulatus..eſt opus.j.de fideiuſ. Ande cõ⸗ clude in obligatione dandi, non poteſt eſſe fideiuſſoꝛ. Sed in obligatione facti, poteſt eſſe ideiuſſoꝛ, per. i ſti⸗ pulationes non diuidunt᷑..j.j. de verb. oblig..d.l. ſtipu latus.. eſt opus. In ea.ibi, itẽ quid ſi accepero.bãc opi.Hug.Jaco.de Are. Jac. But. Cy.in addi.ſequun tur.Et ratio eſt:qꝛ non eſt licitum facere conditionẽ cre/ ditoꝛis deterioꝛem:vt.l. Paulus reſpondit.la.j.j. de ſol. 7..fi.. de vſu babi.vbi ſi aliquid ſit contra voluntatem creditoꝛis, etiam ſi fit in eius vtilitatem:tamen dicit᷑ de⸗ terioꝛẽ facere conditionẽ ipſius, ex quo ſit contra volun⸗ tatem ipſius creditoꝛis. Alia fuit opi.gl. Bart.b em̃ vult conſyderare, ſc; quod aut creditoꝛi, qui mutuauit,

Bart. cuius opi.tam pꝑ anti⸗ quos, q́ᷓ;p mo⸗ der.cõmuniter eſt appꝛobata ſᷣm doc. bic.

puta argentum adponqus, redderet pecuniam ere b CPBar.et eins

contaminatã tantã vtilitatẽ affert, quantã ſi remaneret eiuſdẽ lige: tũc ſit vera opi.gl.Aut debitoꝛ vult redde⸗ re pecuniã ere contaminatã eiuſdẽ lige: tantã vtili⸗ tatem non afferentẽ: tunc ſit vera opi. Hug. Bal. ſequit᷑ bic iſtã opi. hac ratione:qꝛ ſi in vltimis voluntatibus in quibus quis magis obligat᷑, quã in cõtractibus: vt.i. ſi⸗ deicõmiſſa.in..ſi.de leg.iij.poteſt ſoluere debenti reci⸗ pere pecuniã ad pondus pecuniã numeratã:vt.l.j. de au ro arg.leg. Igitur iſtud eſt verũ quãdo tractat᷑ de obli gatione facti. Sed vbi tractat᷑ de obligatione ꝗa dari‚in vtroq; eſt pꝛima obligatio:vt.l.vbi aut apparet..A. .de ver. obli. fed bic eſt obligatio in dado:igi? ac. Itẽ et alia ratione pꝛobat᷑ ratio Bal.qꝛ materiatum, vt eſt ar⸗ gẽtum, de quo eſt pecunia, poteſt reduci ad maſſam ma teriatam:a materia eſt idẽ:vt.x.queſitũ.ũ.ſi mlud. de leg. iij.fed pecunia poteſt reduci:igit᷑ ⁊c. Sed cum cẽfeatur idem non tamen diuerſam:ergo. Sed iſtud non videtur poſſe pꝛocedere: q r appellatione argenti, venit pe⸗ cunia:vt.l.cum aurũ..pꝛoinde.a.l.queſitum.j. de auro arg.leg. ergo pecunia eſt diuerſa ab argento: ergo poteſt ſolui ac. Ellia fuit opi. Ricbar. Bar. de Sali. Quod aut debitoꝛ vult ſolu ere pecuniã numeratam ere contaminatã: tunc põt:q videt᷑reſtitui pꝛont tacite conuentũ fnit: vt.l.cum quid.j. eo. igitur. Secũdo pꝛobatur ſic: quia ſi debitoꝛ vult ſoluere pecuniam non ad numerum, creditoꝛi mutuantiad pondus, non ſoluit in eodem genere:non igitur poteſt. Item quia ſi redde⸗ ret ad numerum reſtitueret in eqͥualitate: igitur ⁊c

vt inſti. quib. mod.re contrah.oblig.a.l.cum quid.j. eod. Aut creditoꝛ numerauit in vna foꝛma: tunc poteſt: vt.l.cum quid. fimi.Et iſta fuit opinio Richar in pꝛi⸗ ma opi. Richar.ſequar Richar. cõtra Bar. Et ratio:q ita demũ ille, qui pꝛomiſit donare ad pondus, pꝛomittit donare argentũ in pecunia numerata, qn pꝛomittẽs ſpeciſicauit,ſed generaliter: puta,x. lib. argen. Item fun

opin. eſt magis communis Fm doc.hic con/ coꝛ. de quibus per Alex.

.Piufa

*

xy