Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
3v
Einzelbild herunterladen

udo. Koma.in ſecundam. ff. veter.part.

contra:quia ſub hoc n% eſt cõpꝛehenſus contractus man dati:vt.j.man. Item nec cõtractus ſtipulationis:nec con tractus fideiuſſoꝛis: vnde reſpondeo, iſte cõtractus eſt generalis ad omnes cõtractus, qui cõtrabuntur verbis:

G in d. H.is quoc;. vbi loquitde extẽſione:ꝛſic de impꝛopꝛia 23 ſgniſicatione. I Sed f quid ſi quis babet actionem ad rem habendã, dicatur creditoꝛ: vt in rei vẽ. in hoc diceñ.

. Et pꝛobatur: ille qui babet actionẽ ad rem,

eſt ſecutus fdẽ:ergo dicitur creditoꝛ:vt bic pꝛobatur. alio modo. Quia ſi ille qui poteſt cõueniri reali, non di⸗ citur debitoꝛ:vt eſt gl.inſti. de ac. in pn..l. Titia.. Me⸗ uia.j.de libe.lega. ſic poteſt dici creditoꝛ. CEx due 24 infertur, an ille qui habet facultatẽ cõͦueniendi Petr je redi.ſit creditoꝛ:vnde dic, ſi eſt actio realis: vt.l.ſe i ge.F. petitio.5.de peti.here.tunc dicitur Seeciätdheſee pᷣdicta ſunt ad ſtatuta: maxime ad ſtatutũ huius is. Anũ äti tatutum loquẽs de creditoꝛe 25 tis. CAnũ tene mẽti, t luthsec zuhe vel debitoꝛe, ſi ſit odioſum, bz locũ in debitoꝛę p quãtitatis. Iſta eſt glo.ſing. in autbẽ. ſed iam. C. de eis ante nup. in authẽ. minoꝛis debit. C. qui euico eh. 1⸗ batur in.j. legitimus.f.de legi. tu. Et allega caſum inll. ſ res aliena.j. ad Treb..l.qui herede. in f.j. de actio. oblig. Ad illud, an legatarius ſideicõmiſſarius. C Itẽ 26 no.p verbũ rei,/eſt generale:vt inſti.de re.diui.in pꝛin. a.rei.. de verb. ſign. C In glo. j. Gar. intrat aliter. vnde dic pꝛo introitu:nam vbi exẽplaris ſcriptura eſt diuerſa ab oꝛiginali, eſt ſtandũ tali litere:vt.l. Sempꝛonius. de lega.iij.cum ſimili.vnde timoꝛe huius eſt facta iſta gloſ. In eadẽ glo.qualiter interpꝛetetur iſtud ver bum, eꝑ re. Jac. de Aret. dixit.i.ex veritate. Bar. aliter dixit, ex re. j. ex materia eſt.Et iſto modo facit ad vnum notabile, 27 Iꝙ quãdo teſtis anteqᷓ; audiat articulos, declarat dictũ: G noõ dicitur ſe extẽdere extra materiã:ſicut dicit bic. et fa⸗ V cit adll.ſi duo patroni..jj. de iureiur. vbi glo. dicit, quod iiteſtis deponit extra articulũ,nõ dicitur aliquid pꝛoba- re extra articulũ. Ray. aũt de F̃oꝛli. dixit, iſta expoſitio eſt vera:qꝛ reperitur in Pꝛiſciano. Sed aliqui mo V derni dicũt Ray. bene dicit:qꝛ verbũ rei eſt no- V men generale. hic in fi.ergo poteſt exponi pꝛo materia, V Item poteſt exponi,ex re.i.exratione. Itẽ poteſt exponi ex re.i. ex equitate:vt..j. C. de in ius vocã. per boc ſit ex- pedita pꝛima particula huius glo. CEx quo infert Ja⸗ 23 co. But. vt refert Ang. rarbiter poteſt interpꝛetari di⸗ ctum ſuũ. Sed certe Spec. Jo. And.tenẽt cõtrariũ: vt in tit. de arbi. pꝛobant ſic:q ille qui habet merũ miſtũ imperiũ, poteſt interpꝛetari, non alius: vt.l.ab executo⸗ V 29 re. j. de appel. Ex quo tinfert ad aliud, nunquid lega- b tus a papa poſſit interpꝛetari ambiguũ verbũ poſitũ in reſcriptor⁊ Ange. tenet ſic, m Innocẽ.in. cj. extra de poſtu. Sed certe iſtud eſt verum. Ande dic,ꝙ ibi In⸗ nocẽ.dixit vt doctoꝛ,nõ autẽ vt papa:vt ibi patet: ſic ma le intellexit Ang. Sed cõtra hoc eſt glo. in.l. ab executo- re...de appel.que tenetur ab omnibus, minoꝛ vel par poteſt interpꝛetari reſcriptũ maioꝛis. Item, nam pa⸗ pa reſeruat ſibi iſtud interpꝛetari: vt.c.quo ad trãſactio- b nem. de offi. delega.z.l. ex facto. j. de vulga.⁊ꝛ pupil. ſic ſit V expedita pꝛima particula huius gl.& Scõa autẽ parti⸗ cula ponit caſum:ideo omitto. Sed capio tertiã particu lam: pꝛo introitu dic, que ſunt iſta verba, que debet de⸗ clarare: ⁊dic qd in hoc fuerunt opiniones: vt hic in glol. In glo ſuper verbo, varios. pꝛo introitu dic iſte tex.male ſtat:qꝛ dico, cõtinet varios cõtractus: imo tra, q ſolum tractatur in iſto titu. de mutuo: ergo po- 30 nũtur varij ↄtractus. Nuius timoꝛe eſt facta iſta gl. De hoc autẽ dic/ꝙ dictio, ſub, aliqnando ponitur pꝛo coꝛam: vt.l. matbematicos. C.de epit. cle.xliquando ſignificat intrinſecitatem: vt.lj de aqua plu. ar. Aliquado ponitur gradualiter: vt hic. Aliquãdoponitur iuriſditionaliter: xt cum dicitur, ſeruus eſt ſub dño.i.iuriſditione domi⸗ ni: vt in multis locis babetur. In gloſ.in verbo, ſicuti, 31 Ex bac no. ꝙpꝛeſumitur ſ equi de pꝛecio ſidẽ, ex eo, q tecum contrabo: vt no. in.g.vendite.inſti.de re.diui.cum Leese cötrarium pꝛobetur:vt.l. qo vẽditi.j.de cõtrabẽ. traben Sd umita m Bal.in.ſue donatiõis..de cõ⸗ 8 vena anſ cu dotẽ..fi.ſolu.matri..In gl. ſup 5 ed Perian d intra boc modo.Nam crediti appella CIn glor vt.j..l.ñ.§.m utui.gloſ.reſpondet⁊ bene. L In glo. de pignoꝛe. ſed cõtra: qr iſte tractatus eſt ter- tia pars Digeſt. ſed tractatus de pignoꝛibus, eſt quar 38* eſt quarta vegitur. Sed reſpondet glo.: bene. CExtra gl.op. uia dicitur bic eſt generalis ad omnes tractatus. Sed

vt inſti. de verb. obli. in pꝛinc.. ff. de verb. oblig.l.j. JIdẽ in fideiuſſoꝛibus:vt.l.blanditus.C.de fideiuſ.q cõtrahitur verbis.i·ſtipulatione interueniẽte. Fallit in.l. oſtendi- mus.ſ.ſ.ſſ: de ſdeiuſſo. I In gl. ſuper verbo, mox. Cͤ⸗ tra, iſta dictio, mox, denotat id verbũ incõtinentu ytʒj dicetur. Sed cõtra: qꝛ adhuc quando ex interuallo venit aliquid reſtitueñ. dicoꝛ ſequi idem: vt.l. creditoꝛes.j. de verbo.ſigni. vnde glo.reſpondet:qꝛ verba debẽt intelligi ſcõm materiã, de qua agitur: vt.. de dam. infec. l. dãni.. cum parietem. ſimi. Et ex iſta gloſ. no. verba ün pꝛopꝛiãtur ſcõm materiã ſubiecte materie: vt. l.inſulam,

de pꝛeſcrip.ver. ¶Scðo no. dictio mox, ſign ificat in⸗

teruallum. Sed de natura ſui eſt ſigniſicare id incon⸗ tinenti:vt.j.ſi pater captus.de vulga. pup. Elliquando impꝛopꝛiantur:vt hic vt.l.tutoꝛes curatoꝛes.C.de admi ni. tuto. ſic interuallũ ſignificat. Ziliquãdo ponitur pꝛo interuallo dierũ decẽ:vt.l.peremptoꝛinũ.3.de iudi. Aliqñ ponit᷑ pꝛo interuallo medij tẽpoꝛis:vt.l.a diuo.g. per ven ditoꝛem.j. de re indi. Aliqnando ponitur pꝛo interuallo vnius anni: vtin..intereſt..ij.ð. de vſut de hoc vide per Bal. in.l. Gallus.§.ille caſus. de lib. poſthu. Et vide per cano. in. c.q ꝓpter. in verbo, mox. de elec. Et iſta ad mul⸗ ta faciũt: maxime ad teſtes, quãdo vnus dicit, fuit per interuallum:alius fuit mox. poteſt reduci ad cõcoꝛ diam. de quo in l.ij.. appel.j. e. Q In ea. ibi.l. is cui. Alle

33 gatur, f creditoꝛ in diẽ, vel ſud cõditione, pel ad diem:

dicitur verus creditoꝛ in hoc, tunc dicitur ad aliqua: tunc, eſt credita in diem certã: an quãdo. Aliquãdo eſt dies certa an:tamẽ creditoꝛ eſt dubius in quãdo: di⸗ citur creditoꝛ in diẽ certam. an quando:quo ad obliga⸗ tionem ad actionẽ: autẽ quo ad exactionẽ: vt.jcerti. J. eo. inſti. de verb. obli.. in diem. Item dicitur creditoꝛ in diem certã, alio reſpectu: q ſolutũ ſibi, pendẽte euẽtu, poteſt repeti:vt.j.de cõdi.indebi.l.ſolutũ.z..in diem. eo.ti. CScõo, an creditoꝛ in diem certã, quo ad an: in certam, quo ad quãdo: tũc dicitur creditoꝛ quo ad obli gationem, autem quo ad exactionem: yt. d. F. in diem. inſtit. de verbo.obliga. An vero dicatur credito: quo ad actionem:in hoc fuerunt varie opin. de quo in.d.q certi⸗

Item dicitur creditoꝛ alio reſpectu:qꝛ ſolutum in ad/ uentu diei non poteſt repeti.in..ſi ſub condi.j.de condi. indebi.Et hoc in debito ex quaſ cõtractu, vel a cõtractu, Sed quid in debito ex vltima volũtate:dic vt per gl. in.l.poſt moꝛtẽ.j.de fideiuſ.Sed nũquid creditoꝛ ſub con ditione dicatur creditoꝛ? dic ſic reſpectu ſpei:non autẽ quo ad rem:vt.l.cõditionales.ff.de verb.oblig. C Item dicitur creditoꝛ reſpectu reia ſpei:vt.j.ſi ſe ruus.j. de con⸗ di.indebi. Item dicitur creditoꝛ:qꝛ pendente conditione poteſt peti cautio:vt.l. in omnibus.&. de iud. Itẽ dici⸗ tur creditoꝛ quo ad aliud.ſ.quo ad peteñ.mitti in poſſeſ⸗ ſionem bonoꝛum, ſi caueatur:vt.j.in patre.g.j. ex quibꝰ cau.in poſſeſ.ea. Item dicitur creditoꝛ quo ad reuocan⸗ dam libertatem datam ſeruo in fraudẽ creditoꝛum: vt.l. qui in fraudem.j.qui⁊ a quibꝰ. Item dicitur creditoꝛ quo ad ſeparationem bonoꝛum petẽdam: vt.l. creditoꝛi⸗

34 bus.j. de ſepara. tElliquãdo queritur an creditoꝛ con

ditionalis ſit creditoꝛ quo ad exactionẽret certe non:vt.l. cedere diem.j.de verb. ſigni..l.cõditionales. Zliquã⸗ do queritur an ſit creditoꝛ quo ad trãſmiſſionẽ: tũc aut eſt creditoꝛ ex contractu: trãſinittit: vt.d.. ex cõditiona li. lut eſt creditoꝛ ex vltima voluntate: tunc non tranſ mittit:vt.l.vnica..ſinautẽ.C. de cadn.tol. C Zlliquando queritur, an creditoꝛ ſub conditione ſit creditoꝛ quoad hoc, vt ſolutum conditione pendente, non poſſit repetin de hoc dic:yt.l. ſub cõditione.cum duabus ſequẽj.de con dictio. indebi. C Aliquando queritur, an credito: condi tionalis ſit creditoꝛ quo ad veram eſſentiam: dic ꝙnõ: vt.l. is cui.j.de actio. obli..l.creditoꝛes.j. de verbo. ſign. Aut queritur, an creditoꝛ ↄditionalis ſit creditoꝛ quo ad ethimologiam vocabuli? in boc dic glo. in. d.lcre ditoꝛes.ponit duas opin. pꝛima ſic. iſta fuit Zlʒo.qꝛ ſequoꝛ fidem tuam. Sed Oy.tenet contrariam, quamte⸗ net Richar. de Sali. Ray. quia ad boc, rtoicaun fie 2

Alrkauktrt kenit

AunEfütaln

Vniſawiänssdl tugmigrinn Fmägeiſchod cantädiännkals agegedeſt crablävède

d rietuzud egedrwma düasSthnm torögelace

991

E Drtumatie 1Enrtatundir felotae zLorutvepreri Strumirauod Ermidnmach nonimowumer 5 Deum anrite dmiadaen,g wai 7 Lorravsowi 2Lonanto g J uan perenconi lurroemenam Adaalangors ianumerxean ſiſt. wim dwiiie ardacpi Manaapg