59 ſibique hoc unum è toto terrarum orbe ſempitern

Prima Conſtitutio fforum.

tiſsimè dixiſſe: ut habetur apud Aluarum Pelagium in tract. de planctu eccleſiæ, in primo li- bro articulo 4 3.& 59.& Card. Alexand in c. Conſtantinus, ↄ6. diſtin. Poſtremò& ueritas,& ualiditas huius donationis eo uel maximè confirmatur, quod legitur inter geſta Concilij Con ſtantienſis, ibi enim traditum eſt, damnatam fuiſſe poſitionem illam Ioan. Vuicleff. in qua continebatur, Sylueſtrum,& Conſtantinum erraſſe dotando eccleſiam. nam& ex aſſertione hæretici,& ex damnationis ſententia à Concilio promulgata, colligitur, de ueritate aut uali- ditate huius donationis ambigendum non eſſe:& Conſtantinum duce& authore Deo hoc ram præclarum ac memorabile facinus edidiſſe. Cæterùm, cum hæc ita ſint, non ab re neque iniucundum fore arbitror, ſi hoc in loco huius rei ratio inueſtigetur.& quanuis non modò ar- canorum Dei ratio imperſcrutabilis ſit, ſed eorum etiam, quæ à maioribus noſtris tradita ſunt. J. non omnium. ff. de legi. ſi tamen quiſpiam tanto huius inueſtigationis deſiderio teneretur, ut omnino aliquam optaret huius conceſsionis rationem intelligere, is ſciat, in uoluntate alicuius

58 excutienda plurimùm t ſpectari oportere, quid is, cuius ratio uoluntatis exquiritur, facere cõ-

ſueuerit.. ſi ſeruus plurium.. f. f. de leg. 1.l. pen. ff. de alim. lega. Cum autem illud exploratum ſit, Chriſtum iam inde ab initio fuiſſe hoc uno potiſsimùm delectatum, ut ijſdem quandoque ad ſuſtentandam, atque augendam religionem ſuam, inſtrumentis uteretur, quæ ad eam ip- ſam euertendam orta eſſe uidebantur, ut hoc tam illuſtri teſtimonio, quàm incomparabilis eſ- ſet Chriſti potentia,& quã uera eius religio paſsim ab omnibus intelligeretur. huius enim rei manifeſtus teſtis eſt Paulus, ut multos alios prætermittam: Paulus inquam ille huiuſce fidei ho ſtis acerrimus, qui deinde ad eam defendendam uſq; adeò fuit accẽſus& animatus, ut Vas ele- ctionis appellari mereretur. hac ego ratione adductus opinor, fortaſſe ẽt in hac re iure conijci poſſe, Conſtantini donationem non ſine Dei numine cõtigiſſe, ut Romanæ illæ uires, quæ iam antea Chriſtianam religionem opprimebant, eandem defenderent, illudq́;, à quo potiſsimùm Chriſti fideles trucidabantur, imperium eiſdem fidelibus ſubijceretur. ac denique ubiſuperſti tionis caput excellebat, ibi ueræ huius religionis caput emineret: vt expreſsè teſtatur B. Am- broſ.& relatum eſt in c. Beati. z. q. 7. Poſſet alia quoq; ratio huic adijci, Deum ſcilicèt, iccircò Pontificibus Romanum hoc Imperium ſubegiſſe, ut quàm ampla eſſet Chriſti maieſtas, ex eo rum ẽt dignitate dignoſceretur, quibus poteſtatem eius in terris exercendam mãdauit, ſecun dum illud pſal. 138. Nimis honorati ſunt amici tui Deus, nimis cõfortatus eſt principatus eo- rum. Non ne illud quoq; magno harum, quas attulimus, rationum eſt adiumento? cum ani- maduertamus omnes ferè florentiſsimas olim ciuitates, aut tum cum florerent, cecidiſſe, aut oſtea ab humanarum rerum dominis, tempore,& fortuna, uel funditus eſſe euerſas, uel penè deletas: Roma tamen hucuſque ita cæteris urbibus antecellit, ut fateri omnes debeamus, illi uni æternitatem imperij eſſe diuinitus datam, cui nulla unquam ætas finem ſit allatura; ut hu- ius regni ſceptrum non homines, ſed ipſum planè Deum, qui ſemper ille idem eſt— ſuſcepiſſe, u um, immobileq́ue domicilium delegiſſe: ut colligi poteſt ex lj. C. de pri. cor. urb. Rom. lib. 1 1.& in lj. C. de ſacroſ. eccleſ.& in. ſenato res. C. de incol. lib. 0. Rurfus iure optimo conijci poſſet, hoc Imperium Romanis Ponriſici bus eſſe conceſſum, ut eius auxilio poteſtas ac iuriſdictio ſpiritualis,& aptius,& nagnidecn⸗ tius exerceri poſſet, eiq́ue quaſi ualidiſsimo cuidam præſidio inniteretur. cùm Süsad 0 5 cium ſummi Pontificis potiſsimùm ſpectet, errantes corrigere,& rempublicam Chri ſuan ad bene beateq; uiuendum, non ſolùm hortari, uerùm etiam urgere, atq; compellere: ut ha 3 tur in c. nouit, de iudic. in c. de ludæis. 45. diſt. in c. per uenerabilem, qui filſint legit. in ca. i. de tregu.& pac.& in c. licèt, cum glo. de for. competen. cum ſimilibus.& latè de hac ui eifäine. omnes fideles egit loan. de Turre Crem. in lib. 1I. ſuæ ſummæ. cap. 45. onbeddec— ne quoque ea concedantur, ſine quibus hæc agi non poſſunt. l.z. cum ibi trad.ff.de uriſdi 3 0. iudic. cap. prætereà. de offic. delegat.& ad hoc leges notatu dignas attulit Angel.in con ſi.2 35 Conſtat autem ſine cauſarum cognitione, ſine pœnarum iniunctione, quibus mali coercentur,

5 7, i; igitur ad & boni quieſcunt. c. factæ. a. diſt. non poſſe homines ad hãc uitæ honeſtatem adduciʒ 4