Teil eines Werkes 
2: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iurecconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Einzelbild herunterladen

D. Andreæ Alciati oratio.

uincit. Legi ego, extitiſſe ſummos aliquot Iuriſconſultos perq́; tenui memoria, ut v 1 1 ini iudicio, qualis Andreas Si Angelum, FulgoſiumqT;. Rurſus alios minimo iudicio, q dreas Siculus,& alij, quos nominare attinet. Fuit Ludouicus Romanus tam dicendo ineptus, ut uel optima quæq; in eius ore ſordeſcerent. Et tamen hi omnes ſummã dignitatẽ na cti, inter profeſſores primarij tempore ſuo habiti ſunt. Cõſoletur ergo unuſquiſq ſeipſum,& ſpe plenus nobiſcum hæc ſtudia aggrediatur, ego illi præuius per aſpe-

ra, per deuia, per omnes anfractus adero, nec mihijpſi ſatisfactum putabo, donec in

ſummo huius artis culmine eum cõſtituero. Scio me magna promittere,& quibus uires meæ haud facilè reſpondeant: ſed tamen opinio quam quiſq; de præceptore ſuo conceperit, plurimũ poteſt:& dij facientes(ut eſt in prouerbio)adiuuant. Ade- ſte mihi aſſidui,& quotidie de ore meo pendete. Nam ſi ſtudia quoqʒ ueſtra acceſſe rint, eſt cur dubitetis, quin ad optatũ finem ſitis q́́primũ peruenturi. Vtrunc; ut præſtetis, uobis neceſſariũ eſt: nec enim mea uos lectio peritos unquam fecerit, niſi ingentem operam in diligenti eorum, quæ à me exceperitis, conſideratione col locaueritis. Nec ſolum ſtudium ueſtrum ſine præceptore perfectè uos inſtruet: ſunt huiuſmodi artes, ut per ſe poſſint percipi, opus eſt duce, qui rectam uobis uiam demonſtret. Damnat Hieronymus arrogantiæ eos, qui ſine magiſtro ſe didi ciſſe gloriantur. Vetus eſt Cleobuli Lyndij(qui unus ex ſeptem ſapientibus fuit) dictum, Debere hominem libentiſſimè audire, illibenter loqui. Apud Platonẽ So- crates in Phędro diſciplinas ex ſermone potius& uiua uoce, quàm ex lectione hau riendas eſſe exiſtimauit: eas enim ſic magis memoriter teneri,& melius intelligi, qd quædam ſubtiliora quandoq; occurrant, quàm ut ſcriptis tradi commodè poſſint. Nam ſi ſatis eſſet ex ſolo cõmentario ſapere, haudquaq́; operęprecium fuit tot phi loſophis, ut per exteras regiones peregrinarẽtur, eos audituri, quorum libros iam in cubiculo legiſſent. Cogitet ergo, qui ſe domi continet, non ſe Pythagora, Pla tone, non Apollonio præſtantiorem, qui maximas difficultates, ſumma incõmoda perpeſſi ſunt, dum ut uiua pręceptoris uoce meliores fierent, per uarias prouincias proficiſcuntur. Nulla eſt pernicioſior ſtudiorum calamitas, quàm ſuijpſius confi- dentia& admiratio:hunc morbum Græci Qauziæp appellant. Eſt autem etiam adu latione deterior, eoq́; hominem inducit, ut ſe exiſtimet optimè ſcire, quæ non intel ligit, redditq; eum negligentem, ſuperbum, ocioſum, aliorũ contemptorem. Emen datur id malum tam lectione, quàm frequenti auditu& collatione, quæ cum pe ritioribus habeat᷑. Quapropter cauete quæſo, Auditores chariſſimi, ab hac bellua: nulla erit ueræ ſapientiæ capitalior hoſtis, niſi aſſiduam præceptori operam dederi

tis, cius dogmata diligèter obſeruaueritis, idq́; cum philoſophis perſuaſum habea- tis, quæcunque explorata uobis ſunt, minimam eſſe eorum partem, quę ignoretis. Nec à nobis hæc dicuntur, quòod uelim mihi tantum credi, ut de Pythio tripode di ctata noſtra emanaſſe exiſtimetis: abſit à me, cæterisq́; bonis eiuſmodi arrogantia: & nos homines ſumus,& quidem ut modici ingenij, ita nihilo felicioris memoriæ. Fallimur plerunq;,& glaucomam, quod ille ait, ob oculos patimur. Sed beneuolen tia erga me ueſtra id ſuaſit, ut liberrimè uobis ſententiã meam exponerẽ, uosq́; bo- ni& æqui ſulturos, quicquid à me dictum fuiſſet, exiſtimarem: nam niſi ſumma erga me humanitate utamini, ſeueramq́; de ſtudijs noſtris trutinam quandoq; re/ mittatis, aliqua ignoſcatis, nunq́; expectationi ueſtræ ſatis facere potero. Eiuſmodi huius artis eſt natura, ut in ea quandoq; falli liceat. Nemo ex antiquioribus tam fe/ licis fuit ingenij, qui hanc notam euitauerit. Quapropter& præceptori ueſtro quæ dam cõcedenda erunt,& de ſummo iure ſibi aliquid indulgendum,& uo bis eadem quoq; licentia non denegabitur, ut uel ob hocauden tiores ad hanc diſciplinam eſſe debeatis, in qua etiã er ranti tanq́ᷓ; controuerſum ius reſponderit, ſit parata uenia. Dixi.

ruhæc tract hortaretun oner.qua mno excellent 1 nnia norunlt utquirecan nec bene cõſ tle jdem po enim pleric Ueniſtis, niſi Alem hancſ pellendum u ts trahit. du Quodſiitar us quam pr biqy prorſus ii: quot ſibia perclitantẽ defendiſſe? I viridem uide ueteres illi A aduellus aur ſcemini, quia bioprecioſiu virtus omnis ditio quando ſtris maxim taridederint fuit)ſummis bendijſpemr uertentibus!

idemus ali anbiunt,ſun tarepente for Kere,Jinfruc is addictos

Celebratur, na cicerum ſ