Teil eines Werkes 
2: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iurecconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Einzelbild herunterladen

Kiquiautores; Nnoenälouela Dällade, dod. uidem utlocum h lie oportet&aſun æquumc; reſpia, xerit, cætenss dariſi- ncõpellet, quss iye d Planerarlpote- allademprudentis atinis accperi. o im hanc accepiſleim idc; proculdubiou tores tradunt, Dlawo tis nominibus decs non multumaCh7, de rei uentatemſec interpretationem 2 Ilis cenſuerint quy rtiumoriginem ſo-

Oratio Auenionc habita.*

Is uſtitiæ imaginem ita expreſſit, ut puellari uirginis forma, aſpectu uehementi, luminibus oculorum acerrimis conſpiceretur, quòd uidelicet Iudicem incorrupto eſſe iudicio, ſanctum, ſeuerum, contra improbos inexorabilem, ui& maieſtate æquitatis, ueritatisq́;, terrificum eſſe oporteat. Quapropter memoriæ traditum eſt, magiſtratuum ſtatuas à Thebanis ita ſolere formari, ut ſine manibus eſſent, principum uerò clauſis oculis: nimirum eam iuſtitiæ naturam eſſe oſtendentes, ut incorrupta ſit, nec precio, precibusue, aut alienæ ulli uolu ptati cedat. Cum itaq; tot egregijs uirtutibus Legum hæc prudentia præcellat, quæ omnes ad eam pro- ducendam in unum conſpiraſſe uidentur, eſt mirum ſi clariſſimas quaslibet ar-

tes in ſe aut contineat, aut fulgore ſuo exornet. Et ut ab eloquentia incipiamus,

tradunt antiqui autores, in primæua illa rerum humanarum infantia fuiſſe ho- mines inſociabiles, qui per montes agrosq́; paſſim,& beſtiarum more uagarentur,

non diuinæ religionis, nec humani officij memores, quiq; omnia ſola fortitudine

pro uiribus corporis adminiſtrarent, donec ſiue Mercurius(ut Plato& Ariſtides

credidit) ſiue quilibet alius uir ſapiens eloquentiæ artibus adiutus, accommodata oratione eos congregauit, quantumq́; in ſe utilitatis mutua conuerſati 0,& ſtudia

ciuilia haberent, admonuit. Sic humanum genus mite& manſuetum effectum eſt, ſic fides culta, ſic mutuis officijs certatum,& exutis agreſtibus illis moribus, melio res accepti: quæ omnia eloquentiæ debemus. Nec enim fieri potuit, ut qui plus poſſet, atque uiribus in cœteros præcelleret, ad ius ſine ui uellet deſcendere, patere- turq́ʒ ſe imbecillioribus æquari, niſi magni alicuius Oratoris eloquentia allectus, rationibusq́; perſuaſus eſſet. Quæ eloquentiæ gloria cum noſtra hac arte commu- nis proculdubio eſt: nec enim fidem ſeruare, iuſtitiam colere, ſimultates abolere, ſub legibus eſſe, eloquentiam magis, quàm profeſſionem hanc noſtram reſpicit, ut inde apertiſſimè deprehendi poſſit, ſtudia hæc ſimul iuncta eſſe,& ab antiquiſſi- mis uſque temporibus inuicem ſuffragantia,& quorum alterum altero indigeat. Nam ð& eloquentia, niſi iuſtitiæ annexa fuerit, Reipublicæ calamitatis, omniumq; malorum cauſa eſt. Quapropter ab omnibus ſapientibus laudata eſt Antiphontis illa ſententia, qua non eſſe fas dixit, eum qui maleè fecerit, idcirco ſeruari, quòd be- ne dicat: ſicut nec eum, qui rectè agat, ob malum aliquod uerbum perire, cum ani- mi delicta ulciſci, non linguæ lubricum, æquum ſit. Meritò ergo eloquentia Le- gum ſcientiæ quædam quaſi ſoror, ſine ea nullam maieſtatem autoritatemq́; con- ſequitur. Idem& in Poetica arte ſenſerunt Platonici, dum ſub figmentis, uerbo-

rumq; ambagibus tradiderunt ſapientiæ ſtudia à Poëtis celebrari ſolita. Sic Vlyſ-

ſes comite Minerua, omnia monſtra ſuperat, Tyrannos conficit, blanditijs, uolu-

ptatibusq́; allicitur. Sic Prometheus prouidentiæ dono uulturi iecur depaſcen dum tradit, quod ſapientiæ, præſcientiæq́; ſymbolum id animal repręſentet. Sic Sa turnus primus regnat, quòd potiſſima principibus cura eſſe debeat popularis an-

nonæ. Sic tres Harpyiæ tria iuſtitiæ genera indicant, Cùm aliena deſiderantur,

cum re ipſa auferuntur, cum ablata, ne ad dominum peruenire poſſint, clam haben tur. Sic Phaëton temeritatis, Cyclops impietatis, Phineus auaritiæ, Cacus furti, Scylla libidinis pœnas dederunt. Sic Midas non eſſe temerè Iudicibus maledicen-/ dum, malo ſuo didicit, nimirum aſininis auribus deformatus. Sic Paris, conſtu- prati iudicij reus, malè mulctatur: quæ omnia hisqʒ ſimilia quamplurima, à Poë- tis finguntur, ut animos mortalium ad ueræ iuſtitiæ cultum deffectant: quod etiã ad profeſſionem noſtram pertinet. Alioquin ſi Poeẽtæ uel Grammatici à iuſtitia ab horreant, uerum erit quod in illos Dion Sophiſta contorſit, eos uidelicet ab Ho- mero Vlyſſis errores quotidie inquirere, ſuos uerd minimè. Cui& illud ſimile, Philoctetæ mala bene cantitant, ſua bona malè diſponunt. Ad Philoſophiam ue- nio, quæ ita cum hac profeſſione coniungitur, ut altera ſine altera eſſe nullo modo poſſit. Nam ea demum uera Philoſophia eſt, quæ iuſtitiæ inhæret. Quapropter legumlatores illijpſi ueri ſunt Philoſophi. Sic Solon ab Athenien ſibus, ſic Zaleu- eus Locrenſibus, Charondas Thurijs, Pheidon Corinthijs appellati. Qua ratio- ne etiam uidemus celeberrimos quoſq; huius ſectæ autores de Legibus ſcripſiſſe, 12 4

luſtitiæ imago.

Eloquentiæ

effe ctus.

Eloquentia lu⸗ riſconſulto ne⸗

ceſſaria.

philoſophia le⸗

gali ſcientiæ cõ⸗

iuncka.