1 ademigm )agaub R.:a, da ihabebak. 1. To n en; eleg ij.

9

res ſe 3,B8 — lenim uul dih „num uulgarem linn lat recte relcrpainegu unis reddidit& nalmn nquit, prouoczreabenn extat. Græcaenimuenhe 1 ad ſentẽtiam dicunrutui ſit de eo ad qpempfoune a quo: utminimedicanua munciatione ideſtmäca di facta, ut Accurlissſenlt dto, eo uidelicetpreten in ſupplice lbelb erena hoc ex reſcnptocubiuan nietur Fingeiudicemſiu ti formãiudicaſſé at or um- num 2deum,qilne an ad jpſum princhr fuit& ſ upr ſeijweqi pſum princpem Wdecnd-

vmultuminê henüti ſipeculo: g comtiu lalle 1 XVII

4

Cat.

85

ritatem auxiſſet.nobis ita uidetur, ſi ante cõ- militium, factum ſit teſtamentũ, non eſſe pe culij caſtrenſis eam hæreditatem: ſi poſtea, contra. Emendandæ igitur ſunt in uulgatio- ribus libris tres dictiones, cõmilitonum, cõ- militum, itaq;. Dicitur autem Latinè commi litium, militum cõmercium,& facultas ipſa ſeu ius quo unaà militant. Reperitur hæc di- ctio etiam apud Tacitum,& in epiſtolis Si- donij Apollinaris.

L. qui habebat. de leg. iij nequaquam fideli- ter ab Accurſio translatam, 2intelleciamq́;. CAP. XVIII.

Cæuolæ uerba ſunt: Qui habebat in pro

uincia, ex qua oriũdus erat, propria præ- dia, aliaq; pignori ſibi data ob debita, codicil lis ita ſcripſit: 6⁴ λνQww Mà⁷⁄τεν*εμν ταme Bsννe 6ie 7x μεεαι α Mtl"ͤuvxe, O ac†⁵ο ανQα‿‿εννσααά za doœ‿&‿συον Hε‿υακπασσάσσσινιmRmη˖noν eν Gνιννν Boααι aσmν*‧ iε, d‿ννννν,Æᷣeωœꝭεie, ππσνκρνσ τππα— cas. quæ ſitum eſt, an& prædia, quæ pignori habuit teſtator, patriæ ſuæ reliquiſſe uideat᷑. ſecundum ea quæ proponebantur, reſpon- di non uideri relicta, ſi modò in propriũ pa- trimonium, quod ferè ceſſante debitore fit, nõ ſint redacta. Cæterùm ut clarior ſit Iuriſ- conſulti ſenſus, ita transferri poſſunt legati uerba:Suauiſſimæ patriæ meæ uolo in partẽ ſuam dari,& ipſi ſeparatim adiudico prædia omnia, quæcunq; in Syria poſſideo, cum om nibus in eis exiſtentibus,& pecorib.& ſer- uis,& fructibus,& uſu conſumptibilibus, & apparatu omni. Ex Accurſij enim inter- pretatione illud in primis dubium relinqui- tur, num teſtator pecora ſolùm, quæ ibi in- ſunt, omnia reliquerit: quandoquidem uni- uerſalis illa dictio, omnibus, pecora tantum apud eum reſpicit. at in Græco legato gene- raliter& abſolutè dictum fuerat, ᷣννρσφάν σ Wo. rurſus dictio illa œεενu, quam ille de poſitis uertit, à Græco uerbo œQso deduci tur, quod cõſumere ſignificat. quapropter melius fuit eam referri ad omnia, quæ uſu conſumi poſſunt,& prodigi. nam ſiprædia cum depoſitis quiſquã legauerit, fortè non idem iuris fuerit:cùm is qui pignori fundos habet, ſatis poſſit depoſitos eos habere pe- nes ſe, donec debitor fidem abſoluat.

Nuo ſenſu expoſita l. Titia.. Titia cumnu beret. de leg.ij. nihilq́; ad rem ibi enunciatiua uerba facere: & CGræci legati uerba restituta.

CAP. XIX.

Vam diffuſa,& quam longis tractati-

bus explicata ſit illa quæſtio, num uer- ba enũnciatiua diſponant, nemo opinor ci- uilib. ſtudijs initiatus ignorat:& in ultimis uoluntatibus diſponere Petrus Beſutius, ci- uis meus,& Raphaẽl Comenſis tradiderũt: idq; ex Modeſtini reſpõſo, quod integro uo lumine interpretatus præceptor meus Pau- lus Picus, mihi tamẽ plerunq; dixit, ſe ipſius Iuriſconſulti ſenſum uix potuiſſe percipere,

Diſſ punctionum lib. IIII.

10

20

30

40

50

60

86

tum quòd ineptẽè trãslata erant in eo de Græ cis quædam uerba, tum quòod& Latina, pro pria obſcuritate non quadrarẽt. quibus uer- bis mihi alioqui plus nimio curioſo, aurem uulſit, quapropter ſententiam meam expli- caturus ſum. Ea uerba ſic legi debent: T itia cum nuberet Caio Seio, dedit in dotem præ dia,& quaſdam alias res:poſtea decedens co dicillis ita cauit: Tæio Euiop 2ep A⁵⁴oe apx⸗ exντι6μαά οσν‿νέ ⁷μωαμσε, Bo0AA2ᷣα᷑ dοda„& de Biou. Puσνσινι eτιαιαρρστν, LeX(dνν /Rαανα vœop u Ebæ&&᷑—iſc ds i gO ⁴αο:ele NsoEos 2 ui, A MA2 2&⁴qν Qιενν6ενe ,p 6 SinDS, kSa ν ⁸ανειπν⁵σνκη⁶ιετμιν απ c u, rεέννκνσσαƷσν hoOc eſt, C. Seium maritũ meum commendo tibi òô filia: cui uolo dari in uitæ uſum& fructum, participationẽ pa- gi Naccleni, quam olim in dotem cum cor- poribus doti illatis dedi:& in nulla re eum moleſtari in dote: erunt enim poſt mortem ipſius tua, S& filiorum tuorum. Præterea alia multa huic eidem marito legauit, ut quãdiu uiueret, haberet. Quæro an propter hæc, quæ codicillis ei extra dotem relicta ſunt, Poſſit poſt mortem C. Seij ex cauſa fideicõ- miſſi petitio filiæ hæredi Titiæ competere, ut earum rerum nomine, quas in dotem C. Seius accepit. Modeſtinus reſpondit: Licet non ea uerba proponantur, ex quibus filia teſtatricis fideicommiſſum à C. Seio, poſt- quã præſtiterit quæ teſtamento legata ſunt, petere poſſit, tamen nihil prohibet propter uoluntatem teſtatricis, poſt mortem C. Seij fideicommiſſum peti. Senſum itaque huius reſponſi ſic interpretamur: Cuùm in dotem Seio T'itia fundum Nacclenum inſtructum dediſſet, iuſſit eum reſtitui poſt mortem ma- riti: quærebatur num etiam ea, quæ ultra do tem marito legauerat, eſſent reſtituenda.& uidebatur non eſſe, propterea quòd fidei- commiſſi illa uerba, erunt poſt mortem tua, & filiorum tuorum, ſolùm ad bona dotalia re feruntur, non ad alia legata.& quamuis in eis dictum fuiſſet, ut ea quandiu maritus ui- ueret, haberet: poterant tamen huiuſmodi uerba intelligi, ut non inde fideicõmiſſum eſſe uideretur, cùm etiam ſi hæres C. Seij ea haberet, aduerſus uerba teſtatoris non ui- deatur factum:quippe tum quoque maritus quandiu uiuit, ea habet. Sed tamen Iuriſcon ſultus ex præſumpta teſtatricis mente, non ſolùm bona dotalia, ſed etiam alia, fideicom- miſſo comprændi interpretatur. Cùm enim quiſquam ita legat, ut quandiu uiuit legata- rius habeat: licet ſcrupuloſa quadam inter- pretatione dici poſſit, non eſſe fideicõmiſ- ſum:attamẽ mens teſtatoris illa eſſe ſatis cre ditur, ut reſtitui poſt mortem debeãt. Nihil igitur ad rem facit, an uerba illa, erunt poſt mortem tua,& ẽ. enunciatiua dicantur, uel id minus, cùm Iuriſconſultus pro claro ha- beat fideicõmiſſum inducere: ſed in hoc du- bitauit, an in cæteris legatis idem iuris eſ- ſet. Quapropter cùm in uulgatis codicibus