7 D. Andreæ Alciat 8

legitur,& earum rerum nomine&ëẽ. corru-

tus eſt locus,& non coniunctiua dictio,&, Iegẽda eſt: ſed potius quæ ad ſimilitudinem retertur, ut, pro ſicut. Quæritur enim, num petitio fideicõmiſſi competat ratione bono- rum, quæ extra dotem relicta ſunt, ut, pro ſi⸗ cut, competit earum rerum nomine, quæ in dotem datæ ſunt ob caſtellum Nacclenum, cum corporibus uidelicet illatis. In hocenim clariſſimum eſt competere actionem: ſed du bium fuit, reſpectu illarũ rerum, quas mari- to legauerat, ut eas haberet, quãdiu uiueret. ut inde cognoſci poſſit, quàm minima ele- menti unius inuerſio, totum ſenſum obnu- bilet,& obſcurum reddat:tum& illud, nihil ad præſentis reſponſi interpretationẽ, eam quæſtionem facere, num enunciatiua uerba diſponant.quem tractatum, cùm identidem à quibuſdam ubiq; inculcetur, meritò repo- ſitam cramben appellauerim.

Legem, diem funclo. mals intelleclam ex

unius dictiunculæ inuerſione. GCAP. △ X.

Apinianus lib.reſponſ.tertio:Diem, in- D been legato Cæſaris, ſalarium co mitib.reſidui temporis, quod legatis præſti- tutum eſt, debetur, modò ſi nõ poſteà comi- tes cum alijs eodem tempore fuerint: diuer- ſum in eo ſeruatur, qui fucceſſorẽ ante tem- pus accepit. Hæc uerba ſub titulo de aſſeſſo- ribus relata hodie leguntur, corruptis tamẽ exemplaribus, in quibus non præſtitutum, ſed præſtitum, falſo legitur, uerùm& tãtum negocij ex eis, interpretibus noſtris fuit illa- tum, ut in quatuor hæreſes diuiſi, uaria in re ſpõſi interpretatione tradiderint. Nos omiſ- ſo quid ipſi ſenſerint, cùm facilè unuſquiſq;

eorum cõmentarios ſibi comparet, noſtram

10

30

ſententiam ſic explicamus. Cuùm Imperato- 40

res legatum ſuum in prouinciam mittebant, ſalarium ſuum quod ſibi haberet, conſtitue- bant:tum etiã aliud quoq; aſſignabant, quod ſuis aſſeſſoribus dederet. Fingamus igitur legatum, cùm in prouinciam ueniſſet, mor- tem obijſſe, num idcirco de ſuo ſalario aſſeſ- ſores periclitabuntur?& non periclitari re- ſponſum eſt. Finge rurſus nõ deceſſiſſe, ſed ſucceſſorem illi datum,& tunc aliud iuris obſeruatur: quando enim præſidi ante tem- pus ſucceſſor datur, non fit id, niſi cum ip⸗ ſius contumelia,& ob peruerſos mores: qua propter& omnes qui ab eo electi ſunt, de- cidunt, quoniam ab improbo ſunt delecti. in morte non ita eſt. Nec dicat quiſquam, poſſe ſucceſſorem dari legato, qui tamẽ nul- lius culpæ erit reus: quoniam niſi delinquat, non ſolet princeps alium ſubrogare ante fi- nitam adminiſtrationem: cùm etiam ſi ſua opera indigeat, poſſit præſes per delegatũ, quem princeps approbauerit, in magiſtra- tu eſſe: nam& qui Romanæ hiſtoriæ peri- tus fuerit, non opinor hac in re aliquid du- bitaturus eſt. 4

50

60

Multa Juriſconfultorum reſponſa, de uaſto

menſurisq́; loquentia declarantur, reducunturq́; ille ad no⸗ ſtri temporis normaäa. CAP. XXI. Mphora uas eſt uinarium, menſuram Mudeen continens. Vt autem breuib. expediam, non tam quod alij longiſſimis tra ctatibus proſequuntur, quam quid ipſe ſen tiam: Hemina uncias continet noſtras ſeptẽ ſemis:ſextarius, uncias XV. congius, hemi⸗ nas XII. modius, heminas XXXII. urna, he minas XLVIII. amphora, heminas XcvI. Sed quoniam qui ſextarij pondus nouit, cæ- tera nouiſſe facilimè poteſt, probãdum àno bis eſt, in ſextario Xv. eſſe uncias:& in pri- mis Plinium laudo autorem, qui lib. X XI. cap.ultimo, Cyathum pendere drachmas X. ſcripſit: unde cum in ſextario conſtet XII. eſſe cyathos, ſequitur centum& uiginti dra- chmas, hoc eſt, uncias quindecim pendere. ſic& Rhem. Palæmon de cyatho: Bis quinq; hunc faciunt drachmæ, ſi appendere tentes. Cleopatra quoq; quæ de unguentis,& che- miſtica ratione Græcè ſcripſit:&tsus, inquit, eP dX rUN Z. Sa, ℳ Aocx ds 9X a- Aer⁊e AHννννmious esg ivi. id eſt, Xxeſtes, qui& ſextarius, menſura habet heminas du- as, pondere drachmas CX X. uocaturq; ab Negyptijs Inium. Galenus quoq;:naya ue I7æε, inquit, auεεα‿ακνέαπνο‿σο s ν†σ⁸νNRee 3S9S. AUANS 1. Sbℳνο UO2ꝓασ˙½ls, 62 dg a&νᷣ x 72& Tocxde N. In Italis congius in- uenitur, in quo menſura ſextarij ſex inſunt, id eſt, heminæ XII. Pondere uerò drachmæ DCCXX. aqua pluuiali accepta, quòd eaiu ſtiſſimũ ſemper pondus habeat, nec mentia tur unquã. Nec me mouet quodab autorib. traditũ eſt, in xeſte, ſeu ſextario Atticas un- cias XVI. alibi uncias X X. eſſe: quoniã Atti- ca uncia erat aliquanto leuior quàm Roma- na:cõmunis uerò Græcorũ longè leuiſſima: eiuſdemq; ponderis erant Romanæ quinde cim, cuius Atticæ XVI, Græcæ X X. quæ res cum A me alibi tractata diffuſius ſit, non eſt quod hic repetatur. Sanè cadus congios de- cem cõtinet, ſicut& metreta Dioſcoridi lib. v. licet alij cadum duodecim congios conti- nuiſſe referant. Pollux metretã, amphoram quandoq; ſignificaſſe ſcripſit: ſed priorem ſententiã probo. Hæc uolui præfari, ut quæ dam Iuriſconſultorũ loca exploratiora face- rem in titulo, de tritico, uino& oleo legato. Pomponius:Vino legato, ea demum uaſa ſe quuntur, quæ ita diffuſa ſunt, ut non ad per- petuum uſum reſeruarentur, ueluti ampho- ræ& cadi. cùm enim amphora,& cadus ua- ſa ſint menſoria,& non magnæ amplitudi- nis, in eis uinum perpetuò non ſeruatur, ſed ad tempus cõditur. non ita eſt in dolijs, quia dolia etiam maximæ amplitudinis fiunt, nec certam menſuram habent. hinc eodem ticu- lo Proculus:Illud uerũ eſſe puto, cui uinum legatum cum uaſis erit, ei amphoras, cados, in quibus uina diffuſa ſeruamus, legatos eſ⸗

ſe: uinum enim in amphoras& cados hac mente

muerit nptot legl dlectariush reriij pœne Drohuius con intum fuib Jccurlius) m ncappellati vrem ambier elltat, necſe ulius autorit arius, inqu Jchjiwaaar or,& pro ar duensAcron nos pro coact lgiurſciendun ros,numma nperitas, coll kreidemſignl lresnegoclatc nndo tätum, u diquietiamn nn ſuos tantu pud Plautum rcipitur.ſicut vmercatorum d uocant, del Vorenete teſt Agentarijrat urquapropt ublico ſolebas lidei homa nwbid elbarge llem honoré

urruree — cerceni deb aültionig enſ