doquidem Nocddeſtnus ligniticatu Gracæ vocbe

Inæ.

3 brimæ. Cauexrann

lentiniani& Gratinier.

eodoſium egitur: Ad lei& liqu

dſe, quam Docum uip tas

(APXI

l cõömunia magiſtfümih. Barbaricmm aminis,nülin

tfacultatem-necguſuig ſus cõmerciorũ Cuie

ento doctu

Gentem

inis frigũom

SAlp

te capta,i

5 Baldusecd

derüt maf

7 inqlninus§.fi. 9 mepus pecul. leg. s rälſl

licktese

31

tror qui guſtus cauſa annonam alibi detule- rit, eius iuſſu coẽrceri.

Declarata lex, cum quis. ũ. codicillis. de leg. iij.& reſtitutæ Græcæ dicl ones etiam in l. i. C. cõ. de legatis. CAP. XII.

Erbidij Scæuolæ reſponſum, ſub rubri-

cã de legatis tertio, in hæc uerba in emen datiorib.libris legitur. Codicillis ita ſcripſit: Bvεμααρα Qπυρναν rↄ‿ασωσνπνααανμμα Lο agi- ꝑu ſweε⁵ εμν ⁵ουνeεαœ σάραν‿α, a abop x‿ τμτσ leiouατ⁸αεν Klcgi, ive A0 ces 1oob dꝓε⁴αα K NvOvrdd, T59 Tfis&ον eiæ, σε⁸luεσ A B8XXQνQρ,*τυσ ν e] Lirr m dεμαρσσ. uolo omnia, ut infrà digeſſi, firma eſſe, Maximo domino meo denaria quinqʒ; millia, quæ in depoſitum aà patruo ipſius lu- lio Maximo accepi, ut ubi uir factus eſſet, cũ incremento& uſuris triginta millium redde rem:reſtitui ipſi uolo, ſic enim ipſius patruo iuraui.quæſitũ eſt, an& ad pecuniam depo- ſitam petendam ſufficiant uerba codicillo- rum& ẽ. Libuit ex archetypo Florẽtino Græ cum hoc reſpõſum referre, tum ut Roglerij audacem nimis expoſitionem confutarem, qui cùm Græcas dictiones non uidiſſet, ex cõmodo Latinas nihil ad rem facientes con- finxit:tum etiam ut importunã nimis Barto li quæſtionem oſtenderem, huius legis argu mento colligentis, paria nos facere, ſiue lege mus, cùm quis uir fuerit, uel cùm adultus. quam ſententiã ipſe minimè probo. Cæterũ huius conſuetudinis, cum in teſtamento te- ſtatores iureiurando ſe obligant, meminit Iuſtin. quadã cõſtitutione: cuius uerba quo- niam in uulgatis codicibus nimium conciſè referuntur, operępreciũ fuerit referre. Om- ne uerbum ſignificans teſtatoris legitimum ſenſum, legare uel fideicõmittere uolentis, utile atqʒ ualidũ eſt, ſiue directis uerbis, qua- le eſt Iobe fore: ſiue precarijs utatur teſta- tor, quale eſt rogo, uolo, mando, fideicõmit- to:ſiue iuramentũ interpoſuerit:cuùm& hoc nobis audientib.uentilatũ eſt, teſtatore qui- dem dicente ò οαρν Partibus autem huiuſ- modi uerbum huc atq; illuc lacerãtibus& ẽ. In impreſſis enim deeſt uox Græca, nonnul lius tamen momenti, ſi uerba conſtitutionis rectè percipere uoluerimus. cùm enim teſta tor e, id eſt, cum ſacramenti religione le gaſſet, dubitabatur nunquid deberetur lega tum, puta, Iuro me daturum Titio centum: legata enim uoluntatis liberæ ſunt, non ne- ceſſitatis, ut iuſiurandum neceſſarium ſit.

Daragraphus ult. in l.dominus. de pec.leg. quemadmodum uertendus de Græco erat. SAP. XIII.

A Liud quoq; eſt eiuſdem Scæuolæ re- ſpõſum in tractatu de peculio legato,

in hunc uerborum modum: Seruis liberta- tes legataq; dederat,& conditionem ita ſcri- pſerat, σοσ Aar2⁴ντ% GLbegze 1RR T AK),M,e, ad. Ss 700TS9 Lewoga 8 Aεᷣεꝑκτs9. quæſitum

Diſpunctionum lib. IIII.

8²

eſt, an peculia quoq; eis legata uiderentur. reſpondi, ſecundum ea quæ proponuntur, non uideri legata: idem etiam ut reliqua ra- tionum legata non ſint. Tranſtulit eam clau ſulam neſcio quis ex ueteribus,& non ſatis perſpicuè:uerbum enim illud lεεdsss, in- terpretati ſunt, non ſeruatos,& ſine inquiſi- tione:quod ineptiſſimum eſt. ſi enim aliquis factis legatis ſubderet huiuſmodi claufulã,

10 nonne uideretur adimere legata? quid enim

aliud ſignificat, nõ ſeruari? Igitur ita transfe rendum fuerat:quotquot dereliqui libertos, atq; eis legata, ipſos uolo eſſe inexcuſſos. hoc ſenſu, ut inexcuſſus accipiatur pro eo qui liheratus ſit à faſtidio adamuſſim redden dæ rationis,& calculũ ſemel ductum rurſus ineundi. e⁊gæı⸗ο indagatio eſt: unde deducit εεεκςεςο. oteſt& ad illud trahi, quaſi inob- ſeruatos dicas, ut uidelicet minimas operas

z0 hæredibus debeant.

L. ij. de legibus, non recldè ab Accurſio in-

tellectam: quapropter emendata& declarata. CAP. XIIII.

Artianus libro Inſtitutionum primo, cùm definiret quid eſſet lex, Demo- ſthenẽ Chryſippumq; autores adduxit. eius reſponſum ſub titulum de legibus Tribonia nus retulit: ſed cùm parte plurima Græcis characteribus notatum eſſet, ſuperiorũ tem

30 porum incuria pene incognitum manſerat:

retulimusq; quandoq;, quemadmodũ quod

ex Demoſthene adducebat, legẽdum foret: nunc opportunũ fuerit, ut Chryſippi quoq; uerba reſtituamus, præſertim cùm quiſquis fuit ille, qui ea tranſtulit in Latinum, haud multùm feliciter ſit rem aggreſſus. Sic itaq; eo in loco legendum eſſe iudicamus: Sed& philoſophus ſummus Stoicæ ſapiẽtiæ Chry- ſippus, ſic incipit librum, quem fecit aνιvo-

40. 5 vᷣν eωκeν‿ eλμν oονληενε, Gebννσπσά ραεα

eαοꝶνινοέσννρμο³ρρ( O2p oSdla& La- Aoe Re 2 KA29 9,R, d⁵ννπεσν ννεαeνx,& La⸗ a&ο, eævdva&i, Iulog d dddονεν εμσ τσσρνισες oniL(ace εaνμνννεε g roοꝙ τπινν g6 p 3 rbuορν.‿ quæ uerba ſic in Ro- manam uocemtransferri poſſunt: Diuinarũ humanarumq; rerum regina eſt lex, quam præſidere, principem ducemq;ʒ eſſe& hone- ſtis& turpibus conuenit: ſecundumq; hæc

so iuſtorum iniuſtorumq; regulam eſſe,& eo-

rum quæ naturaliter ciuilia ſunt animantiũ: ut facienda quidem iubeat, rurſusnon faciẽ- da prohibeat. Intellige autem ævovæ, id eſt, re gulam, quam omnes imitemur:ſicut Plinius Iib. xX XIII. Polycletus, inquit, fecit quem canona artifices uocant, lineamenta artis ex eo petentes, uelut à lege quadam: ſolusq; ho minũ artem ipſe feciſſe artis opere iudicat᷑: ut in aperto Accurſij error ſit, qui regulã eo

6o ſenſu accepit, quo Iuriſcõſulti tradunt, eam

eſſe quę rem, quę eſt, breuiter enarrat: quod minimè in præſenti caſu cõgruit. Sed& idẽ ſcholiographus exiſtimauit, dũ de diuinis re bus Chryſippus dixit, idcirco factũ, quoniã

.ij.fr de leg.