Teil eines Werkes 
2: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iurecconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Einzelbild herunterladen

npronius Stich a

dronius Tudj à ln j. dem lul.

omenc; hocche Weet imne mianni Kl rſius Banulur dictionem uebülit rint, intellererinxli ſtatoris nominedlehule ainterpretationéim 3 dereſatagunt percal- nſulti reſponfapenenn e heredum meonnc J uſculanäalienentän s mei exeat ſecuncumu inuitatos intellgertn edes extranei fidetcimit ddiderant. ratioenim l uoniã quiexiuſlurekem in illius nomenſuccedum cõmiſſi uerdis cqprænte praſcripto dezuole re dex præſunpuruiũtet ducitur, qui iclei dor curſius, Banoluscq; ellli aliquotiesin inecii 3 & hoc nonalo ſini gentis.] ludtimerltuui ne, ſ grifcrtineäfim rius accipiu itome ſtirpis& womiiden diſiunctos: fmiun refenur,quoder Di faclleeſt&hxcqod

awu7

r. ſ duo. ſ.fin.

Diſpunctionum Uib. IIII.

Veriſimile autem eſt uulgò fuiſſe iactatũ hu iuſmodi dictũ,& quod ferè prouerbij loco uſurpari poſſet. Suetonius in Caligula, non multum diſſimilis irriſionis facit mentionẽ: Alterum, inquit, qui ſe pro ſalute ipſius pe- riturũ uouerat, cunctantem pueris tradidit uerberatũ, infulatumq;, ut uotum repoſcen- tes, per uicos agerent, quoad præcipitaretur exaggere. Verum has irriſiones, cum quis per ora hominum cum infula defertur, Græ ci æ‿ey μœηiræ appellant: id enim fit ut ex- emplo cæteris ſint. Latinètraduci dicuntur Liuio& Tranquill. in Veſp.& in Euãgelio Matthæi. Cæterùm& in eodem luriſcòſulti loco ſic legitur: Nũquid ergo qui iurauit fur tum ſe non feciſſe, hoc ſolo nomine, condi- ctione, ſi ueniatur, exceptione utatur?- terùm ſi contendat, qui condicit, quaſi cum hærede ſe furis agere, non debet repelli,& quaſi govoςᷣνν condictio ei dari debet. Vocẽ Græcam, unius partis, ad uerbum interpre- taberis:quod nec Accurſiũ fefellit. ſed hanc ego uocẽ a Iuriſconſulto de rhetoricis libris acceptam crediderim:ſiquidem ſcribit Her- magoras, in cauſis quatuor modis non con- ſiſtere defenſionem:quorũ unus eſt qui uo- catur eννοεςννᷣ cùm ex prima parte tantum, hoc eſt, perſona agentis, conſtat cauſa, nec quicquam ex ſecunda afferri poteſt, ut ſunt loci communes. uerbi gratia, leno qua parte uenturos ad ſe adoleſcentes ſciebat, foucam fecit occultam, ea iuucnes perierunt: accu- ſatur quòôd cauſam mortis præſtiterit, hic le- noni nulla defenſio eſt. Appellatur id genus etiam τρφρςρέεε æε εττναοορπαόέιαν Chyrius Fortunatianus ſcribit: additq; non multùm eſſe huic diſſimile, quod&*αμεμᷣτο dicitur. Cum ergo Iluriſconſultus eum qui iuraſſet ſe furtum non feciſſe, non ſolùm actione fur ti, ſed etiam condictione tutum oſtendiſſet: dubitauit, an id tantum procederet, cùm hoc ſolo nomine, id eſt, ea ſola cauſa cõuenitur, quod ipſe furtum fecerit:an uerò etiam pro- cedat, cùm tanquam ipſe fur, ſed tanquã furis hæres conuenitur.& reſpondit non procedere, quapropter actorem habere con dictionem eοσκςεένν, deſt, quæ ex parte rei nullam defenſionem habeat:non enim iura- mentũ ad hunc caſum extenditur. Et hic ue- rus eſt legis ſenſus, quẽ nec Accurſius, nec alius quiſquam, cuius edita ſit ſententia, ſa- tis perſpexit.

Quii fuerint exconſules, exquæ ſtores,

expatritij. CApVT III.

N uſtiniani principis cõſtitutionib. qua-

rundam dignitatum nomina referuntur: quæ quidem ſi ſimplici,& cõſueta forma an notata forent, nemo eſt qui non intelligeret: ſed quoniam præpoſitionis cuiuſdam addi- tamento ſcripta reperiuntur, quamplurimis etiam doctiſſimis uiris ueſtigãdi anxietatem præſtiterunt. ſunt autem dictiones, excõ ſul, exquæſtor, expatritius,& ſi quæ aliæ ſi-

10

20

30

4⁰

50

74

miles. Exiſtimauit Pet. Crinitus in libris de Honeſta diſciplina, exconſules eſſe eos, qui conſules fuerant, ſed nunc magiſtratu fun- cti ſunt:idemq; in cœteris: ut qui Ciceronis tempore conſularis diceretur, ab Juſtiniano ſit exconſul nuncupatus. quam quidem ſen tentiam prorſus ſequerer, ſi uel ſcriptorum eius autoritas, uel rationibus aliquibus id ip ſe perſuaderet: cæterùm cum autorẽ hac in re nullum laudet Crinitus, non arbitror tan tum illi deferendũ, ut eo contenti ſimus, al- zdꝑ. Igit᷑ ut eius dicto nos intercedamus, quandoq; opinatus ſum excõſules dici, qui conſularẽ quidem dignitatem habebant, ſed adminiſtratione carebant,& cõmodis:qua- lem patrem ſuum Auſonius deſcribit,

Curia me duplex,& uterq; ſenatus habebat,

Muneris exortem, nomine participem.

Argumentumq; huius rei mihi erat Impp. Leonis& Anthennij conſtitutio, qua fiſci patrono per biennium concedi dicitur excõ ſularis moderatoris prouinciæ dignitas. Sed an fortaſſe uerius, conſulem idem eſſe quod exconſulem,& temporum uitio, quæ iam in barbariem dilapſa fuerant, hanc Latini ſer- monis inductam corruptelamtoſtenditur id ex Iuſtiniani cõſtitutione ſecunda, titulo de ueteri iure enucl. Nam in principio conſti- tutionis Tribonianum exquæſtorem appel lat, quem inferius ſimpliciter quæſtorem di cit. Sed& in autographo Græco, unde illa efficta eſt, ſic legitur: ³ν σ Co ye ãν Q sa

A⁵⁴νQπμνεμυυ eτυσαηιρρ ι Da/e,εα/

79 16d x,xαιτsιq εμᷣ ⁊αανννσπαναντνν. quæ uerba ſic ipſe Tribonianus, ut arbitror, Latinis reddidit:& omne ſtudium Triboniano uiro excelſo, magiſtro officiorum,& exquæ ſto- ri ſacri palatij noſtri,& conſuli credidimus. hinc euidentiſſimè apparet, uerbum zagiæg, quod nos quæſtorem ſolemus uertere, ex- quæſtorem, quod idem eſt, dictum. Qua ra- tione etiam Exarchum, quem Rauẽnæ Con ſtantinopolitani Cæſares conſtituebant, no men ſumpſiſſe ueriſimile eſt, quaſi 2νν αν κeν tametſi ρνμο quoq; ſuũ Athieniẽſes habue runt, ut Onomaſticon vIII. Iul. Pollux ſcri- bit. nam& hæc præpoſitio in compoſitione quandoq; ferè nihil à ſimplici ſignificatione uariat, quod liquido apparet in dictione& XopSavbece.ſidorus tamen Criniti ſentẽtiæ, quæ eadem& Accurſij fuit, autor, dum qui conſulatu exceſſerũt, excõſules in⸗ terpretatur, non parũ me mouet, ut fortè ex- cõſules interpretari debeamus, qui cõſulari dignitate ornati ſunt, ſiue quia nunc cõſules ſint, ſiue quia fuerint: quãuis etiã re ipſa eius hoonoris adminiſtrationẽ nunq́; habuerint. Fortè etiam qui cõſulari patre nati ſunt, hac appellatione potuerũt cõtineri, ſicut Aειέαεο

6o pvo Græci uocant εέναάεμεενναναραννρν filios: quod

tamen non probo. In Cod. Theod. ſub rubr. quorum appel.non recip. exantiſtes dicitur, qui antiſtes olim fuit: Quoniã Chronopius exantiſtite&. Sic Ammianus Marcellinus

dd 3

l. petitionem. C. de aduoc. diuer. iudic.

l. tanta. C. deue⸗ te. iure enucl. in prin.